Ставридис: Итно да се вакцинираат сите невакцинирани против морбили


Скопје, 28 декември, 2018 - 15:12 (META) 

Родителите да ги проверат вакциналните картони на децата и ако имаат пропуштено вакцинација – да ја направат. Во исто време, ако кај децата се појави осип проследен со температура, родителите веднаш да се јават кај матичните педијатри, апелира д-р Катерина Ставридис, епидемиолог во Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).

Деновиве, епидемиолозите се подготвуваат за работа на терен, ќе ги едуцираат родителите и матичните доктори како да постапуваат за да се зголеми колективната имунизација, објасни Ставридис во изјава за „Мета“.

– Сите вакцинални тимови се повикуваат, а и на матичните доктори им е најавено да ги проверуваат картончињата. Апелираме да се направи проверка на вакциналните картони и сите деца кои подлежат на вакцинација, да ги примат потребните вакцини. Морбилите се контагиозно (заразно) заболување и децата се, нормално, под ризик. Сега и докторите повеќе ќе мислат на морбилите, секој осип со треска и температура ќе се проверува лабораториски, како што и веќе се практикува. Во врска со епидемијата, нема нови случаи освен познатите седум, но сепак, во текот на денот ќе ажурираме податоци и сè што е ново ќе го објавуваме на веб-страницата – вели д-р Ставридис.

Инаку во Скопје 15.000 деца на возраст до 14 години се невакцинирани со вакцина против морбили, однносно мали сипаници. Како што за „Мета“ вчера изјави Владимир Микиќ, директорот на Институтот за јавно здравје, родителите треба добро да се информираат за последиците и компликациите кои може да настанат.

– Бројката на невакцинирани е голема заради антиваксерите и нивните кампањи се базирани на погрешни информации. Јавноста треба да знае дека според статистиките на светско ниво, едно на 1.000 деца ќе добие воспаление на мозокот како компликација од болеста, а едно или две деца на 1.000 ќе почине како резултат на компликации од мали сипаници – потенцира директорот на ИЈЗ.


Обвинителството ја отфрли кривичната пријава против новинарот Бранко Тричковски


Скопје, 26 декември, 2018 - 16:25 (META) 

Основното јавно обвинителство Скопје ја отфрлило кривичната пријава поднесена од МВР против новинарот Бранко Тричковски, соопштија од Обвинителството.

Кривичната пријава беше за загрозување на сигурноста, потоа за повик на убиство на претставници од највисоките државни органи од член 309 на Кривичниот законик, како и за повикување на насилна промена на уставниот поредок и за предизвикување омраза, раздор или нетрпеливост врз национална, расна, верска или друга дискриминаторска основа. Кривичната пријава беше поднесена поради колумна на Тричковски.

„Јавниот обвинител ја анализираше објавената колумна на пријавениот, како и  неговите објави на една социјална мрежа кои беа предмет на известувањето доставено од Секторот за компјутерски криминал и дигитална форензика при Министерството за внатрешни работи. Заради оцена на наводите во кривичната пријава, пријавениот беше повикан на распит во Основното јавно обвинителство Скопје“, објаснија од Обвинителството.

Според одлуката на јавниот обвинител, делата за кои бил пријавен Тричковски не се дела за кои се гони по службена должност, односно „во пријавените предметни настани не се содржани суштествените обележја на пријавените кривични дела“.

Во соопштението се напоменува дека јавниот обвинител се водел од праксата на Европскиот суд на човекови права и обврската да се обезбеди заштита на слободата на говорот во демократско општество „особено имајќи го предвид тоа што пријавениот во овој предмет е новинар, а оштетените се политичари“. Обвинителот сепак проценил дека слободата на изразување не е апсолутно право и дека не ги негувал културата на говорот и етиката.

„Пресудите на Европскиот суд упатуваат на фактот дека иако политичарите имаат право на еднаква заштита како и сите други, границите за новинарите се пошироки за изнесување на критицизам и мора да се избалансирани со јавниот интерес за отворена дискусија во однос на политички прашања. Пријавениот, во својот исказ пред јавниот обвинител, потенцирал дека никогаш немал вистинска намера да изврши кривично дело, туку со изнесените ставови само сакал да апелира кон наведените политичари да го променат своето однесување. Сепак, анализирајќи го предметот во целост, јавниот обвинител констатира дека слободата на изразување не е апсолутно право и дека пријавениот во изразувањето на своето мислење не ја негувал културата на говорот и етиката, па со тоа ги повредил честа и угледот на споменатите политичари“, се вели во образложението.


Микиќ: Едно од илјада деца ќе почине поради компликации од морбили


Скопје, 26 декември, 2018 - 15:41 (META) 

Никој не може со сила да ги натера родителите да ги вакцинираат своите деца, но тие треба да знаат вакцината против морбили е единствен начин на заштита, вели за „Мета“ Владимир Микиќ, директор на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).

– Во Скопје 15.000 деца на возраст до 14 години се невакцинирани со оваа вакцина. Никој не може да ги натера родителите со сила да ги вакцинираат, но затоа треба добро да се информираат за последиците и компликациите кои може да настанат – вели Микиќ.

Тој најави дека ќе следуваат едукативни сесии со родители, на кои ќе се објаснат сите нејасни прашања околу оваа тема.

– Бројката на невакцинирани е голема заради антиваксерите и нивните кампањи се базирани на погрешни информации. Јавноста треба да знае дека според статистиките на светско ниво, едно на 1.000 деца ќе добие воспаление на мозокот како компликација од болеста, а едно или две деца на 1.000 ќе почине како резултат на компликации од мали сипаници – потенцира директорот на ИЈЗ.

Во 2018 година, во Србија од оваа болест починале 15 лица, во Франција две, а во Италија за една година починале петмина.


Надлежните препорачуваат ограничени движења на отворено поради аерозагадувањето


Скопје, 4 декември, 2018 - 12:08 (META) 

На мерните станици Скопје – Бутел, Центар, Карпош и Ректорат, Кичево, Куманово, Миладиновци, Струмица, Битола 1, Тетово и Кавадарци е надмината вредноста на ПМ10 честичките од 100 микрограми на кубен метар во текот на два последователни дена, при што Министерството за животна средина ги извести Институтот за јавно здравје, Државниот инспекторат за животна средина, Град Скопје и единиците за локална самоуправа.

Од Министерството ги даваат следниве препораки:

  • Да се користи јавниот превоз
  • Возила да не се користат без поголема потреба
  • Повеќе лица да се возат со едно возило во исто време
  • Да не се користи за затоплување на простории прегорено отпадно масло, лакирани или обоени отпадоци од дрво и мебел, стиропор, ПЕТ амбалажа, парчиња гума и било каков синтетички материјал
  •  Правилно да се користат печките за дрва

Министерството за здравство и Институтот за јавно здравје препорачуваат ограничени движења и активности на отворен простор на најранливата популација (деца, стари лица, болни од хронични болести на белодробниот и срцевиот садовен систем, со посебен ризик за болните од бeлодробна астма), но и за лицата кои својот професионален ангажман го обавуваат на отворен простор во загадените зони на градот.


Катерина Ставридис: Имунизацијата е едно од најголемите достигнувања на медицината


Скопје, 29 октомври, 2018 - 10:16 (META) 

Вакцинацијата директно придонесува за намалување на бројот на заболени и смртноста од вакцино-превентабилните заболувања. Според СЗО со вакцинирањето се спасуваат два до три милиони деца во светот, секоја година, вели епидемиологот д-р Катерина Ставридис.

– Последен случај на дифтерија во Македонија е регистриран во 1976 година, неонатален тетанус не е регистриран од 1993 година, а последен случај на детска парализа или полио е регистриран во 1987 година. Од 2002 година нашата земја, заедно со земјите од Европскиот регион е прогласена за земја „ослободена“ од полио. Сите овие факти говорат за бенефитите од колективната имунизација, а треба да е доволен показател за тоа, зошто е важно луѓето да се вакцинираат – вели за „Мета“, д-р Катерина Ставридис, епидемиолог во Институтот за јавно здравје.

Таа додава дека ефективноста на вакцините варира во зависност од видот на вакцината.

– Но, за повеќето вакцини 80-99 отсто од вакцинираните лица се заштитени од болестите против кои се вакцинирани. Доколу вакцинирано дете или возрасен заболи, што најчесто е резултат на послабиот имун одговор на организмот, сепак сиптомите кај овие лица се многу полесни, а можностите за компликации се помали – вели д-р Ставридис.

Во нашата земја секоја година се објавува Календарот за имунизација  кој е во согласност со Правилникот за имунизација, според кој е одреден распоредот и редоследот на вакцините. Многу е важно да се почитува Календарот за имунизација, децата редовно, навреме и на точно одредена возраст да се вакцинираат за да се постигнат најдобри ефекти од вакцинацијата.

Докторката потенцира дека имунизацијата e едно од најголемите достигнувања во историјата на медицината.

– Вакцинацијата директно придонесува за намалување на бројот на заболени и смртноста од вакцино-превентабилните заболувања. Според СЗО со вакцинирањето се спасуваат два до три милиони деца во светот, секоја година – нагласува Ставридис.


Во последните четири години опфатот со МРП вакцината е под 90 отсто


Скопје, 26 октомври, 2018 - 12:47 (META) 

Падот на опфатот со првата доза на МРП вакцината (против морбили, паротитис и рубеола) е силно поврзан со влијанието на антивакциналното лоби кое зема засилен замав и во нашата земја, па многу родители или ја одбиваат МРП вакцинацијата или ја одложуваат до поголема возраст на своите деца.

Ако се погледнат бројките од извештајот за имунизација кој го прави Институтот за јавно здравје, се забележува дека во однос на вакцинацијата со прва доза на МРП вакцина, која се дава на возраст од 12 месеци, во 2017 е регистриран опфат од 82,6 oтсто, што незначително се разликува во однос на 2016 година кога опфатот бил 82,1 отсто.

Но, почнувајќи од 2014 година, се бележи континуирано намалување на опфатот, а последите три години, опфатот со МРП вакцинацијата континуирано е под 90 отсто.

За разлика од опфатот со првата доза, опфатот со втората доза кај деца на 6 годишна возраст, односно во прво одделение е значително повисок. Во 2017, опфатот со втората доза на МРП вакцината е 97 отсто, што е повеќе од 2016 година, кога опфатот бил 93,3 отсто, како и од просечниот опфат за изминатиот петгодишен период, кој изнесува 94,8 отсто.

Што се однесува до поврзаноста на оваа вакцина со аутизмот, студијата што во 1998 покажала некаква поврзаност со аутизмот е побиена, а трудот во кој била изнсена оваа студија бил повлечен од списанието во кое бил објавен. Оттогаш се направени бројни студии во кои биле споредувани стотици илјади деца кои ја примиле МРП вакцината со деца кои никогаш не ја примиле вакцината, при тоа е утврдено дека ризикот за појава на аутизам е еднаков во двете групи, што ја отфрла теоријата дека МРП вакцината предизвикува аутизам.

„Мета“ веќе пишуваше дека колективниот имунитет во државата е „опаднат“, а министерот за здравство Венко Филипче веќе најави мерки за зголемување на опфатот со вакцинација.

– Согласно Акцискиот план, приоритетни области за дејствување, во кои е вклучена и нашата држава се набавка на квалитетни вакцини, ефикасна контрола врз процесот на имунизација, пристапност до вакцините и континуирана промоција и едукација на бенефитите од вакцинацијата – изјави министерот.


ИЈЗ: Во Македонија нема Западнонилска треска


Скопје, 16 август, 2018 - 11:05 (META) 

Во Македонија до вчера не е регистриран ниту еден случај на Западнонилска треска, болест што ја пренесуваат комарците, соопшти Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).

Здравствените власти потсетуваат дека ниту еден случај на заболен од оваа болест нема од 2016 година до вчера, за разлика од соседството, каде од почетокот на сезоната до 9 август има 13 смртни случаи.

Така, од соседните земји најлоша е состојбата со Србија, каде се забележани 102 случаи на Западнонилска треска, од кои 9 се починати, потоа Грција со 59 случаи , од кои три смртни. Болеста се појави и на Косово, каде беа регистрирани два случаи, од кои еден е починат.

Во поблиските земји, по 23 случаи имаше во Унгарија и Романија, каде пак имаше и еден смртен случај.


Во Македонија нема Западнонилска треска, но набргу може да се појави


Скопје, 9 август, 2018 - 16:36 (META) 

Во Македонија досега нема случаи треска предизикана од вирусот Западен Нил, но се очекува и кај нас да се појави болеста, соопшти Гордана Кузмановска, епидемиолог во Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).

Таа рече дека лабораториските анализи на двата сомнителни случаи, возрасна жена и дете, биле негативни, односно не е утврдено присуство на вирусот. Кузмановска посочи на состојбата во соседството, со повеќе од сто случаи во Србија годинава и 55 заболени во Грција во последните две седмици и рече дека вирусот може да се појави набргу и кај нас.

– Очекуваме и кај нас да се појави случај. Не може да се предвиди кога болеста ќе се појави, а може многу брзо да се рашири – рече таа.

Овој вирус се пренесува од комарци, па Кузмановска препорача да се користат средства за заштита од комарци, да се носи облека што ќе спречи каснувања, како и да се заштитат прозорците и вратите со комарници.


Препораки од здравствените власти за заштита од топлотните бранови


Скопје, 9 август, 2018 - 10:21 (META) 

Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) упати неколку препораки за граѓаните како да се однесуваат на високите температури, односно како да се заштитат при топлотните бранови.

Високите температури ја влошуваат состојбата кај луѓето со кардиоваскуларни болести (разни срцеви тегоби, проблеми со крвниот притисок, тромбози), како и кај оние што имаат проблеми со дишните патишта и кај лицата со ментални заболувања и предизвикуваат зголемена смртност.

Проблеми се можни кај постарите лица, но и кај доенчињата и работниците на отворено.

Кај општата популација, може да се јават акутни проблеми од изложеноста на високи температури како сончаница, топлотен удар, топлотни грчеви, функционални
нарушувања на централниот нервен систем и други.

Треба да се преземат одредени мерки за да се спречат проблеми, препорачуваат од ИЈЗ.
Се препорачува за време на најтоплиот период во денот (од 10 до 17 часот) да се избегнува напорна физичка активност, вклучувајќи и спорт и рекреативни активности, а и во поглед на некои други активности, препорачливо е да се завршуваат до 10 часот или по 17 часот.

Носете светла и лесна облека, зашто светлите бои ја рефлектираат светлината), а при директна изложеност на сонце, ставете заштитни очила и капа.

Останете во затворени климатизирани простори, на температура од 23 до 25 Целзиусови степени. Затворете ги прозорците и ролетните во текот на денот, а отворете ги навечер, кога температурата е пониска.

Внесувајте големо количество течност, почнувајќи од обична вода, преку минерални води. Одбегнувајте алкохолни пијалоци и пијалоци кои содржат кофеин, како и екстремно ладни пијалоци.

Внесувајте помало количество храна. Избегнувајте мрсна и високо–калорична храна, како и храна која содржи поголемо количество шеќер.

При неопходен престој на отворен простор најдете можност за почести одмори под сенка и избегнувајте директен престој на сонце.

Кога сте во возило, отворете прозорци за да овозможите циркулација на воздухот. Целосно затворените возила стануваат многу жешки, па не оставајте никого да чека во возилото!

Хронично болните, посебно тие со срцеви, невролошки и белодробни болести потребно е да бидат посебно дисциплинирани во однос на овие препораки и редовно да ја земаат својата терапија. За сите промени во здравствената состојба задолжително да го
консултираат својот матичен лекар.

Ако чуствувате зашеметеност, слабост, вознемиреност или имате интензивна жед и главоболка, побарајте помош, преместете се на постудено место колку што е можно побрзo измерете ја својата телесна температура. Веднаш напиjте се вода за да се рехидрирате.

Ако имате болен мускулен грч најчесто во нозете, рацете и стомакот, што побрзо одморете се на студено местои напијтесе течност која содржи електролити. Лекарска помош е потребна ако топлотните грчеви траат подолго од еден час.

Консултирате се со свјот доктор, доколку почуствувате невообичаени симптоми или ако симптомите траат подолго време!

Ако некој член на Вaшето семејество или лице на кое помагате има топла и сува кожа или е во бессознание, веднаш повикајте 194! Додека се чека итната медицинска помош префлете го на студено место и ставете го во хоризонтална положба, подигнете ги нозете и колковите; отстранете ја гардеробата, воспоставете надворешно ладење како студени облоги на вратот, пазувите и слабините, постојано ладете го и прскајте ја кожата со вода. Мерете ја телесната температура. Не давајте терапија. Ако лицето е во бессознание (несвест), не треба да лежи на грб, свртете го на страна.

Други можни ризици по здравјето при високи температури се труење со храна и цревни заразни заболувања! Пред употреба задолжително е миење на свежиот зеленчук и овошје. Храната што се готви еднаш консумирајте ја, или ако тоа не го направите, оставате ја во фрижидер на  4 Целзиусови степени, а потоа пред јадење, загрејте ја до повеќе од 100 Целзиусови степени.

Избегнувајте производи кои термички не се обработени, и бидете внимателни со консумација на сладолед и разни кремови, велат препораките од Институтот за јавно здравје.


Секој втор во Македонија пуши, најмладите најмногу се опиваат


Скопје, 21 ноември, 2017 - 14:47 (META) 

Речиси секој втор граѓанин на Македонија пуши, а во текот на изминатава година најголемо секојдневно опивање е забележано меѓу младите на возраст од 15 до 24 години, покажува новата студија за употребата на психоактивни супстанци во Република Македонија, која ја изработи Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) на Република Македонија.

Презентирајќи ја студијата, директорот на ИЈЗ, Шабан Мемети, нагласи дека загрижува и фактот што дури половината од учениците на возраст од 15 и 16 години барем еднаш или двапати пробале марихуана.

Студијата го опфатила населението на возраст меѓу 15 и 64 години и е утвдено дека 46 отсто од нив се активни пушачи, а потесно, во групата од 15 до 34 години, 40 отсто пушат.

Во поглед на алкохолот, дури 76,9 отсто од луѓето на возраст од 25 до 34 години некогаш консумирале алкохол, а во изминатата година и во изминатиот месец највисок е процентот на консумирање алкохол кај младите на возраст од 15 до 24 години, односно 68,5 отсто. Четири или повеќепати седмично алкохол консумира највозрасната група од испитувањето, односно луѓето на возраст од 55 до 64 години, при што бројката на мажи во оваа категорија е четирипати поголема од таа на жените.

Од сите старосни групи, бројката на секојдневно тешко пиење (шест или повеќе чаши алкохолни пијалоци во иста пригода) е најзастапено кај младите на возраст од 15 до 24 години, односно 1,7 отсто од нив се со таква зависност.

Дури 32,5 отсто од испитаниците пријавиле дека во изминатата година земале апчиња за смирување, а тука се „најактивни“ најстарите меѓу испитаниците.

Во поглед на негалните дроги, 8,9 отсто од сите испитаници рекле дека некогаш во животот земале илегални дроги, а тука предничат младите на возраст меѓу 15 и 24 години, со 18,9 отсто.