Економските ефекти од НАТО не се мит, туку сурова реалност


Скопје, 30 декември, 2018 - 12:15 (META) 

Речиси е невозможно во земјава да се најде човек кој со факти ќе ги оспори економските придобивки од евро-атлантските интегративни процеси, а посебно од членството во НАТО. Регионалните искуства и истражувањата спроведени во балтичките и балканските земји кои станаа најнови членки на НАТО-алијансата неспорно укажуваат на значителен број краткорочни и долгорочни придобивки како што се пораст на бруто домашниот производ, зголемен прилив странски директни инвестиции, воведување стандарди кои придонесуваат кон подобрување на конкуретноста на компаниите и на квалитетот на живеење на граѓаните.

Гарантираната стабилност носи инвестиции

Статистичките податоци покажуваат дека по зачленувањето во НАТО во 2004 година економската активност во Естонија и Летонија, двете поранешни советски републики значително се зголемува. Во 2005 година стапката на пораст на БДП во Естонија се зголеми од 6,5 на 9,5 отсто, а во Летонија од 8,7 на 10,6 отсто. Освен порастот на БДП, зачленувањето во НАТО носи и пораст на странските инвестиции. Во Естонија, по зачленувањето во НАТО странските директни инвестиции се зголемија од 965,8 милиони евра на 3,1 милијарда евра. Слични трендови има и во Словенија, Бугарија, Хрватска, Албанија, како и во најновата членка на алијансата Црна Гора.

Од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора велат дека земјата станала полноправна членка на НАТО сојузот во јуни, 2017 година и дека за да се согледаат вкупните ефекти од интеграцијата е потребен подолг временски период од една година. Сепак, оттаму додаваат дека искуствата на останатите земји покажуваат дека интеграцијата во НАТО има позитивен ефект на странските директни инвестиции, бидејќи се потврда за политичка и економска стабилност, која е клучна за континуиран прилив инвестиции.

„Исто така, отворањето на пазарите на земјите од НАТО за претпријатијата од Црна Гора е значајно за подобрување на конкуретноста на црногорската економија. Имајќи предвид дека Црна Гора е туристичка дестинација се очекува НАТО интеграцијата да има позитивен ефект на прометот во туризмот“, велат од банката.

Оттаму укажуваат дека зачленувањето на Црна Гора во НАТО ја зацврсти намерата на странските инвеститори поинтензивно да продолжат со реализацијата на започнатите проекти.

„Ова го потврдуваат и податоците за вкупниот прилив странски директни инвестиции, кои во првите шест месеци од 2018 година изнесуваат 403,6 милиони евра или 47,1 отсто повеќе во однос на истиот период во 2017 година. Во анализираниот период, се забележува пораст на сопственички и должнички вложувања, 153,7 милиони евра се однесуваат на инвестиции во компании и банки, додека приливот по основ на вложување во недвижности изнесуваше 78 милиони евра. Приливот на СДИ во форма на меѓукомпаниски долг изнесуваше 165 милиони евра или 51,2 отсто повеќе во однос на истиот период претходната година. Кога зборуваме за структурата на инвеститорите во однос на земјата на потекло, најголем прилив на странски директни инвестиции во првите шест месеци од 2018 година е забележан од Италија (18 отсто од вкупниот прилив) Унгарија (13,6 отсто) Русија (7,8 отсто) и Турција (7,3 отсто)“,  велат од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора.

Конкуретноста уште поважна од инвестициите

Иако странските инвестиции се еден од главните двигатели на економскиот пораст многу поважен е пристапот до странските пазари и способноста на домашните компании да се натпреваруваат на отворениот пазар. Зачленувањето во ЕУ и НАТО носи и прифаќање нова регулатива, нови стандарди и вложување во образованието што е клучно за подобрување на конкуретноста на домашната економија која сега е на незавидно ниско ниво.

В.д. извршниот директор на Стопанската комора на Македонија, Билјана Пеева-Ѓуриќ смета дека од особена важност за македонската економија е како да се мотивираат домашните компании да работат на извозниот капацитет.

„Статистиката покажува дека од вкупно регистрираните правни лица во државата, само околу 6 отсто извезуваат. Од нив, 81 отсто се микро и мали компании, а 3,2 отсто се големи компании кои го креираат 80 отсто од вкупниот извоз во државата. Оттука, пораката дефинитивно треба да биде поддршка и стимулирање на извозната ориентираност преку пораст на конкурентноста и иновативноста на домашните компании што и сега се покажува како слабост на македонското стопанство“, вели Пеева-Ѓуриќ.

БДП по жител во новите членки на НАТО од регионот (во долари)

                                      2000 година   2004 година 2017 година

Словенија                  10.286            17.282           23.654

Романија                    1.670               3.541             10.757

Бугарија                     1.613                3.344             8.064

Хрватска                    4.970              14.142            13.138

Албанија                    1.127                4.130              4.582

Извор: ММФ


Медицинските сестри немаат сигурно работно место дури ни во Итна помош


Скопје, 20 декември, 2018 - 11:45 (META) 

Освен физички напади, персоналот на службата за Итна медицинска помош во Македонија се соочува и со уцени, со проблемот на недостиг на униформи и имаат низок бенефициран стаж. Сите овие случаи, според една медицинска сестра вработена во Здравствен дом – Скопје, чиј идентитет е познат на редакцијата на „Порталб“, се резултат на незадоволство на граѓаните спрема службата од една страна, а од друга страна, недостиг на соодветно почитување и вреднување на нивната работа.

Физичкиот напад врз лекарката во Волково не е единствен случај на напад врз здравствените работници при давање услуги од службата за итна помош. Знаеме и за случајот кога беше нападнат лекар во Тетово, беа нападнати лекар и медицински сестри во Чаир, како и напад врз персоналот во скопска Кисела Вода.

-Да, случајот со тепањето на лекарката не е прв што ни се случува како вработени во оваа служба. Се случувало и пред тоа. Тоа доаѓа како последица на тоа што граѓаните не ја добиваат посакуваната услуга. Често пати доцниме, а ова ее поради расипување на возилата кои се стари – вели за „Порталб“ медицинска сестра вработена во Здравствен дом – Скопје.

Таа вели дека имаат несоодветни униформи, а пак возилата честопати немаат ниту функционални клима уреди, ниту средства за дезинфекција.

– Недостигаат услови, почнувајќи од униформа за терен, која треба да не штити. Услови во внатрешноста на возилото не се соодветни. Во текот на летото и зимата недостасуваат клима уреди, и често се случува ампулите да смрзнат, ја менуваат физичка состојба. Недостасуваат дури и средства за ракавици, маски – продолжува медицинската сестра.

Како илустрација, Хрватска, која исто така е држава на Балканот, но членка на Европската Унија, има возила и униформи какви што ги посакуваат и вработените во службите за Итна помош во Македонија.

Медицинската сестра вели нивниот стаж треба да биде ист како и на лекарите во другите служби, каде 12 месеци работата се вреднуваат како 15 месеци, бидејќи опасноста на работа и стресот што го доживуваат, влијае врз нивната здравствена состојба.

Според податоците на Министерството за труд и социјална политика, Деловникот предвидува:

– На лекар во Итна медицинска помош 12 месеци му се пресметуваат како 15 месеци:

– На медицински техничар (сестра,  техничар, главна сестра), кои и помагаат на сестрата при давање итна медицинска помош, 12 месеци работа им се вреднуваат како 14 месеци стаж.

– На возач 12 месеци на работа му се вреднуваат како 14 месеци стаж.

Иако министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска вети дека ќе се формира комисија за верификација на бенефицираниот стаж, сепак такво нешто не се случило.

„Ќе се формира Комисија за утврдување на бенефицираниот стаж, која според законот требало да се формира во 2012 година. Целта е да се заштитат правата на работниците, кои согласно постојните законски одлуки спаѓаат во опасни професии, но не можеле  да го реализираат тоа“, изјави министерката Царовска во јули 2017 година.

Медицинската сестра со која зборуваше новинарот на „Порталб“ е скептична дека новите возила за Итна помош ќе влезат во функција пред да се реализираат вработувањата за кои министерот за здравство Венко Филипче изјави ќе се реализираат кон средината на 2019 година. Вработувањата според медицинската сестра, се ветуваат веќе 5 години.

Инаку, за зајакнување на услугите на Итна помош, министерот за здравство Венко Филипче најави набавка на 12 амбулантни возила, од кои 6 од се планирани да бидат дистрибуирани во Скопје, а другите 6 во други градови, но тоа се прави врз основа на критериум што не постои.

Да потсетиме, службата за Итна помош се очекува да подлежи на физибилити анализа за наоѓање на подобар начин на функционирање. Анализата се изведува од страна на еден оператор, од три колку што се пријавиле на повикот на Министерството, но имињата не се откриваат.

Во меѓувреме, Итната медицинска помош во Македонија функционира со стари и амортизирани возила, а пак нивниот број не кореспондира со бројот на жители во некои градови. Имало случаи кога во нив сме имале и губење на човечки животи. За да се избегнат овие ситуации, Министерството за здравство вети замена на амбулантните возила врз основа на километражата.

Но, со ова не се согласуваат автомеханичарите, бидејќи тие бараат замена на возилата не само врз основните километражата, туку и врз основа на тоа колку се искористени и амортизирани овие возила генерално и  во пократки односи.


„Pakta protiv Srbije“ nema, ali za srpski „Alo“ ima pa ima!


Skopje, 4 декември, 2018 - 23:09 (META) 

Srpski tabloid „Alo“, najavljujući početak samita Centralnoevropske inicijative u Zagrebu, pisao je da se na samitu u Zagrebu razgovaralo i o formiranju pakta, koji je postao glavna tema u balkanskim medijima, nakon izjava kosovskog vicepremijera Envera Hodžaja za hrvatske novine „Večernji list“. Ovo je samo jedan dan nakon što je makedonski premijer Zoran Zaev, pozvan od poslanika Ivana Stojiljkovića, kategorično demantovao da je došlo do bilo kakvih razgovora u kojima je on bio uključen o paktu Makedonije, Crne Gore, Hrvatske i Kosova za Srbiju.

U tekstu tabloida „Alo“, pod naslovom „SPREMAJU NAM ZLO Edi Rama pristiže u Zagreb i potpisuje DOKUMENT koji preti da uništi Srbiju“, tabloid, pozivajući se na hrvatske novine „Jutarnji list“, navodi da prema špekulacijama, na marginama samita jedna od tema susreta premijera Hrvatske i Makedonije, Andreja Plenkovića i Zorana Zaeva, biće stvaranje pakta protiv Srbije.

Temu je pokrenuo Enver Hodžaj preko hrvatskih novina „Večernji list“. Ali on je prekjuče za crnogorsku televiziju „Antena M“ demantovao da je uopšte pomenuo formiranje pakta protiv Srbije.

– Nikad ništa nisam rekao o stvaranju regionalnog pakta protiv Srbije – izjavio je Hodžaj za televiziju.

On je ipak naveo da stoji iza svega drugog što je rekao za „Večernji list“, kao što je mešanje Srbije u potkopavanje državnosti Kosova i u unutrašnja pitanja Crne Gore i Makedonije.

Makedonski premijer Zoran Zaev, upitan na pres-konferenciji u nedelju za stav po pitanju koje je otvorio kosovski vicepremijer Enver Hodžaj, da se u Makedoniji, Hrvatskoj, Kosovu i Crnoj Gori razgovaralo o paktu protiv Srbije, odgovorio je da se on ograđuje od bilo kakvih razgovora, zato što nisu postojali.

– Želim da se ogradim od bilo kakvih razgovora, nisu postojali. Niko od nas nije zatražio takvo nešto niti se razgovaralo o tom pitanju. Ja samo apeliram i do Kosova i do Srbije da grade prijateljstvo kroz dijalog – izjavio je Zaev.

Ali i pored tih demanata u nedelju, kojima se priključilo i crnogorsko Ministarstvo spoljašnjih poslova, Srpski tabloid „Alo“ je juče u svom kratkom tekstu ponovo naveo dogovaranje, pa i potpisivanje nekakvog pakta, i pored toga što glavne ličnosti reaguju da se nije govorilo o nečemu sličnom.

Tekst „Jutarnjeg lista“ na koji se poziva „Alo“, inače, nije iz tih novina, već je preobjavljen tekst hrvatske novinske agencije „Hine“, kao što je i propisno nаvеdeno u „Jutarnjem“.

 


„Пакт против Србија“ нема, ама за српско „Ало“ има па има!


Скопје, 4 декември, 2018 - 17:22 (META) 

Српскиот таблоид „Ало“, најавувајќи го почетокот на самитот на Централноевропската иницијатива во Загреб пишуваше дека на самитот во Загреб ќе се разговарало и за формирање на пактот, кој стана главна тема во балканските медиуми, по изјавите на косовскиот вицепремиер Енвер Хоџај за хрватскиот весник „Вечерњи лист“. Ова е само ден откако македонскиот премиер Зоран Заев, повикан од пратеникот Иван Стојиљковиќ, категорично демантираше дека имало какви било разговори во кои тој бил вклучен, за пакт на Македонија, Црна Гора, Хрватска и Косово за Србија,

Во текстот на „Ало“ со наслов „НИ ПОДГОТВУВААТ ЗЛО Еди Рама стигнува во Загреб и потпишува ДОКУМЕНТ што се заканува да ја уништи Србија“, таблоидот, повикувајќи се на хрватскиот весник „Јутарњи лист“, се вели дека според шпекулациите, на маргините на самитот една од темите на средбите на премиерите на Хрватска и Македонија, Андреј Пленковиќ ќе биде создавање на пакт против Србија.

Темата ја покрена Енвер Хоџај преку хрватскиот весник „Вечерњи лист“. Но тој завчера за црногорската телевизија „Антена М“ демантираше дека воопшто споменал формирање пакт против Србија.

– Никогаш ништо не сум рекол за создавање регионален пакт против Србија – изјави Хоџај за телевизијата.

Тој сепак наведе дека стои зад се друго што рекол за „Вечерњи лист“, како мешањето на Србија во потткопувањето на државноста на Косово и во внатрешните прашања на Црна Гора и Македонија.

Македонскиот премиер Зоран Заев на прес-конференцијата во неделата запрашан за став околу прашањето кое го отвори косовскиот вицепремиер Енвер Хоџај, дека во Македонија, Хрватска, Косово и Црна Гора се разговарало за пакт против Србија, одговори дека тој се оградува од какви било разговори, бидејќи тие не постоеле.

– Сакам да се оградам од било какви разговори, не постоеле. Никој од нас не побарал вакво нешто ниту пак било разговарано за ова прашање. Само апелирам и до Косово и до Србија да градат пријателство низ дијалог – изјави Заев.

Но и покрај тие деманти од неделата, на кои се придружи и црногорското министерство за надворешни работи, српскиот таблоид „Ало“ вчера во својот краток текст повторно го наведе договарањето, па и потпишувањето на некаков пакт, и покрај тоа што главните личности реагираат дека не се зборувало за такво нешто.

Текстот на „Јутарњи лист“ на кој „Ало“ се повикува, инаку, не е од тој весник, туку е пренесен од хрватската новинска агенција „Хина“, како што прописно е наведено во „Јутарњи“.


Општина Тетово ќе урива бунгалови на Шара оти странскиот инвеститор ги изградил од камен


Тетово, 28 ноември, 2018 - 17:03 (META) 

Општина Тетово треба да урива туристички бунгалови изградени во селото Шипковица од странски инвеститор, бидејќи не се изградени од лесен материјал, како што е назначено во дозволата, туку биле изградени од камен и малтер, јави „Порталб“.

Ваквата одлука ја донела Државна комисија за одлучување во втор степен во областа на инспекцискиот надзор и прекршочната постапка, неприфаќајќи ја жалбата на Хрватот Томислав Тишка, кој ги изградил бунгаловите во Шипковица и на Јелак.

Сега Општина Тетово е обврзана да ги урне, а од таму појаснуваат дека одлуката на државната второстепена комисија стасала во општинскиот инспекторат и тие ќе мора да се урнат, но не прецизираат кога тоа ќе се случи.

Дозволата за градење била издадена од Јавното претпријатие за стопанисување со пасишта, но потоа била поништена, откако некои жители реагирале и поднеле жалби во Општина Тетово за уривање на бунгаловите.

– Одлуката за градба беше донесена од претпријатието и затоа ја предадовме сета документација на Општина Тетово, која треба да ги урне градбите – вели директорот на ЈП Пасишта, Љуљзим Фејзулаху.

Инвеститорот Томислав Тишка појаснува дека не извадил дозвола од општината бидејќи веќе имал дозвола од ЈП Пасишта.

– Имаме важечка одлука од Јавното претпријатие за стопанисување со пасишта, а земјиштето припаѓа на Република Македонија и со него управува претпријатието. Ние немаме проблем со жителите на Шипковица, туку само со некои поединци – вели тој за „Порталб“.


Македонија со трипати помалку тимови за Итна помош од Хрватска, а со повеќе работа


Скопје, 26 ноември, 2018 - 11:19 (META) 

Службата за итна помош за два милиони жители на Македонија функционира со 290 тимови, според одлука на Владата. Хрватска пак, со четири милиони жители има 914 тимови, што е над три пати повеќе, пишува Порталб.мк.

За илустрација за тоа во какви услови работат екипите за Итна помош во Македонија, порталот прави споредба со Хрватска, земја на Балканот, која како и Македонија беше дел од Југославија, но сега е дел од ЕУ.

Македонија се разликува од Хрватска и според системот на функционирање на Итната медицинска помош – таа таму е раководена од Институтот за итна помош, додека во Македонија службата функционира и се управува од Домовите за јавно здравје.

Хрватска се разликува и според бројот и според различните видови тимови. Тамошната Итна помош има 709 тимови Т1 кои вклучуваат: специјалист за Итна помош, една медицинска сестра или медицински техничар и возач, и 205 тимови Т2 кои вклучуваат: една медицинска сестра или медицински техничар и возач, или пак лекар и техничар.

Во Македонија постои само еден вид тим – лекар, медицинска сестра и возач.

Иако Македонија има трипати помалку тимови од Хрватска, нашата Итна помош има повеќе повици.

Според статистиките изнесени во емисијата „360 степени“, во периодот 1-10 октомври 2018 година имало 903 интервенции само на територијата на Скопје, така што испаѓа дека само во Скопје за еден месец има 2.709 интервенции, додека во Хрватска има 2.213  интервенции месечно на државно ниво.

Бидејќи Хрватска има територија од 56.594 квадратни километри, произлегува дека на секои 61 км² има по еден тим на Итна помош, а пак Македонија, со површина од 25.713 км², има по еден тим во секои 88 км².

Инаку, промената на функционирањето на системот на Итна медицинска помош во Хрватска беше направена во 2009 година, како дел од пакетот на реформите на здравствената заштита иницирани од Владата на Хрватска. Целта на реформите беше службата за Итна помош да ја покрива целата територија на Хрватска.


Платежните агенции на Македонија и на Хрватска потпишаа меморандум за соработка


Загреб, 7 декември, 2017 - 16:19 (META) 

Директорите на платежните агенции на Македонија и на Хрватска, Николче Бабовски и Матилда Чопиќ, потпишаа нов меморандум за соработка.

„Овој меморандум е важен за Македонија, бидејќи на овој начин двете страни се обврзуваат да соработуваат на техничко и на експертско ниво, преку размена на искуства во делот на моделот на искористување на финансиските средства од европската ИПАРД-програма, моделот на директната финансиска поддршка, како и организацискиот модел на искористување на европските фондови во делот на земјоделството, руралниот развој и рибарството“, се вели во соопштението на Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство (МЗШВ).

Во рамките на официјалната посета, министерот Љупчо Николовски имал средба со министерот за земјоделство на Хрватска, Томислав Толушиќ, на која што од хрватска страна била понудена експертска помош во однос на зголемување на функционалноста на македонската платежна агенција, нејзино кадровско екипирање, како и за моделот на ефикасна директна поддршка и искористување на парите од европската ИПАРД-програма.

Двајцата министри на билатералната средба разговарале и за можностите за приватни инвестиции, како и за олеснување и за унапредување на трговската размена со земјоделско-прехранбени производи помеѓу двете земји.


Хрватска ја поддржува Македонија на патот кон ЕУ и НАТО, порача Грабар-Китаровиќ


Загреб, 22 ноември, 2017 - 11:19 (META) 

Mинистерката за одбрана, Радмила Шекеринска, и хравстаката претседателка, Колинда Грабар-Китаровиќ, денеска во Загреб ги потврдија одличните билатерални односи меѓу двете земји и поддршката од Хрватска за интеграција на Македонија во НАТО и во Европската Унија.

– Имате сили, имате многу пријатели, имате искрена и безрезервна поддршка од Хрватска на вашиот евроатлантски пат – изјави Грабар-Китаровиќ на средбата.

Министерката Шекеринска ги истакнала приоритетите на Владата и актуелните политички, општествени и одбранбени реформи во Република Македонија.

– Ние не го бараме членството како подарок. Посветено работиме да го заслужиме нашето членство во НАТО и во ЕУ. Максимално сме фокусирани на унапредување на состојбите преку решавање на отворените прашања, а не нивно избегнување – истакна Шекеринска.

И двете соговорнички се согласиле за потребата од интензивирање на соработката во регионот и од негова понатамошна евроатлантска интеграција. Претседателката Грабар-Китаровиќ упатила поддршка за реформски ориентираната влада на Република Македонија и за нејзините напори за исполнување на потребните критериуми во евроатлантските интегративни процеси.


Шекеринска – Крстичевиќ: Македонија има безрезервна поддршка од Хрватска за членство во НАТО


Загреб, 21 ноември, 2017 - 15:51 (META) 

Стабилен, безбеден и просперитетен регион е можен само доколку земјите аспиранти за членство во НАТО бидат целосно интегрирани во Алијансата, изјави денеска министерката за одбрана, Радмила Шекеринска, во Загреб, на средба со нејзиниот хрватски колега, Дамир Крстичевиќ.

Министрите заклучиле дека Македонија и на збор и на дело покажува дека членството во НАТО е нејзин врвен приоритет, а за тоа има и безрезервна поддршка од Република Хрватска.

Крстичевиќ посочил дека Македонија во Хрватска има партнер и пријател подготвен да го отстапи своето знаење и искуство.

– Подготвени сме да дадеме помош и совети во спроведувањето на реформите, зајакнувањето на стабилноста и во процесот на интеграцијата. Имаме одлична билатерална соработка, особено во областа на образованието, а нашите војници соработуваат и во мисијата на НАТО во Авганистан – рече Крстичевиќ.

Министерката нагласи дека и македонската и хрватската влада имаат исти цели за идната година – зголемување на буџетот на одбраната и подобрување на животните услови на војниците, подофицерите и на офицерите, зашто без задоволни војници нема ни добра армија.

Шекеринска додаде дека Хрватска и Македонија ќе продолжат да соработуваат и во однос на користењето на Регионалниот центар за односи со јавноста во Македонија, и воено-образовните капацитети во Хрватска.


Голема акција за апсење во Хрватска поради аферата „Агрокор“


Загреб, 16 октомври, 2017 - 11:41 (META) 

Уапсени се четворица од поранешните клучни раководители на концернот „Агрокор“ во Хрватска, во акцијата што почна рано утрово, а во чии рамки е претресена и „Кулмеровата палата“ во Загреб, сопственост на основачот на „Агрокор“, Ивица Тодориќ.

Според информациите во хрватските медиуми, Ивица Тодориќ не е во Хрватска.

Уапсени се поранешниот шеф на финансии на „Агрокор“, Иван Црњац, поранешниот член на надзорниот одбор на концернот, Томислав Лучиќ, поранешната членка на управата на компанијата, Пирушка Цањуга, и поранешната потпретседателка на „Агрокор“, Љерка Пуљиќ.

Според Државното јавно обвинителство, се води голема истрага под сомнеж за стопански криминал и за фалсификување. Издадени биле повеќе од 60 налози за претрес, а во акцијата се вклучени повеќе од 300 полицајци, велат неслужбените информации.

Во седиштето на „Агрокор“ веќе неколку месеци се државните обвинители и форензичари, кои ја проверуваат документацијата поради сомнежите дека финансиските извештаи и биланските на „Агрокор“ биле лажирани, односно дека концернот вреди 290 милиони евра помалку од тоа што се прикажувало.

Владиниот повереник за „Агрокор“, Анте Рамљак, минатата недела поднесе кривична пријава против одговорните во оваа компанија поради неправилности во работењето, утврдени со ревизијата на финансискиот извештај. Ивица Тодориќ веднаш потоа објави дека ниту едно евро не е отуѓено или скриено.