„Хелсиншки комитет“: Најчеста дискриминација е во работните односи


Скопје, 14 јануари, 2019 - 15:56 (META) 

Најчест случај на дискриминација во Македонија е дискриминацијата во областа на работните односи, а најчест вид на дискриминација во работните односи е онаа по основ на пол. Тоа се содржините на две од вкупно 30 картички, напишани на македонски и на албански јазик, што Хелсиншкиот комитет за човекови права ги подготвил за подигање на свеста за работничките права.

„Во насока на подигнување на свеста за работничките права во Република Македонија, Хелсиншкиот комитет подготви серија картички наменети за објавување на социјалните мрежи, кои содржат информации за законски уредените права на работниците и како да се постапи во случај на нивно прекршување“, информираат од таму.

Меѓу информациите презентирани во картичките се и следниве:

– Најголемиот број на претставки до Државниот трудов инспекторат се во врска со плати и надоместоци,

– Просечната стапка на пораст на судските спорови од работен однос во последните три години изнесува 33,65 отсто.

– Во последните три години просечен рок на решавање на работни спорови во Основен суд Скопје II Скопје е 5 месеци, што е под максималниот законски рок од 6 месеци.

– Во Основен суд Скопје II Скопје има само 6 судии за работни спорови кои во последните три години работат во просек по 2.736 предмети годишно.

– 82,60 отсто од испитаниците се изјасниле дека ним или на некој нивен близок им биле загрозени работничките права, но само 22,29 отсто навеле дека ги искористиле институционалните механизми за заштита на работничките права.


Хелсиншкиот комитет дал бесплатна правна помош на повеќе од 5.300 текстилци


Скопје, 31 декември, 2018 - 11:41 (META) 

Македонскиот Хелсиншки комитет (МХК) им понудил бесшлатна правна помош на 5.379 работници во 82 конфекции во текстилната индустрија во периодот од февруари до декември годинава, во рамки на проект за правно зајакнување на текстилните работнички за самозастапување.

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија иницирал 37 управни постапки за прекршување на работничките права на текстилните работнички иработници, стои во инфографикот што во средата го објави МХК. Инспекторите утврдиле прекршување на правата во четири постапки. Во 12 постапки не биле утврдени прекршувања, а за 21 постапка сеуште нема одговор.Тимовите за бесплатна правна помош изготвиле 37 барања за вонреден инспекциски надзор, подготвиле 5 жалби и дале 444 правни советувања. Од февруари до декември со проектот биле опфатени 5.379 работници во текрилната индустрија во 17 места, главно во источна Македонија, најмногу во Штип 2.131, во Кочани 1.109, Пробиштип 1.076 и Македонска Каменица – 830 работнички и работници.

– Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија во соработка со Фондацијата Отворено општество – Македонија го спроведува проектот „Правно зајакнување на текстилните работнички за самозастапување“. Една од активностите во рамките на овој проект е издавање на инфографици кои имаат за цел да ја информираатјавноста за состојбата со работничките права во текстилната индустрија, пријавени случаи на прекршувања, поведени постапки пред надлежен инспекторат и суд и утврдени прекршувања – соопшти МХК.

Текстилните работници беа посочени како особено ранлива категорија и во апелот за исплата на регрес за годишен одмор (К-15) што МХК го објави минатата недела.

– Ги повикуваме сите синдикални организации да застанат на страна на заштита на работниците и будно да ја следат состојбата со исплатата на регресот за годишен одмор, особено во текстилните и кожарски фабрики каде има формирано синдикати. На крај, ги повикуваме и охрабруваме сите работнички и работници, а особено оние одтекстилната, кожарска и чевларска индустрија и понатаму да продолжат со пријавувањето на прекршувањата на работничките права – повика Хелсиншкиот комитет.

Организацијата ги повика текстилните работнички и работници да пријават прекршување на работничките права и дискриминација и да побараат бесплатна правна помош во просториите на здружението „Гласен текстилец“, на ул. Сутјеска бр. 59, Штип, и на телефонските броеви 032 307 377 и 078 452 510.


Исплатата на К-15 е задолжителна и не помала од 40 отсто од платата, потсетува Хелсиншки


Скопје, 24 декември, 2018 - 14:41 (META) 

Исплатата на регресот за годишен одмор е задолжителнa и не постои можност работодавачот да не исплати регрес за годишен одмор поради потешкотии во работењето. Работниците имаат право на регрес за годишен одмор во висина од најмалку 40 отсто од основицата, под услов работникот да работел најмалку 6 месеци во календарската година кај ист работодавач, наведува македонскиот Хелсиншки комитет за човекови права во својот денешен апел.

„Во изминатите две години Хелсиншкиот комитет за човекови права регистрираше голем број случаи во кои работодавачите на своите вработени не им исплатија или пак им исплатија многу низок износ на регрес за годишен одмор (К-15). Најчесто стануваше збор за исплата на регрес за годишен одмор во висина од 500 и 1.000 денари, а голем број на работнички кои користеле породилно отсуство беа лишени од правото на регрес за годишен одмор и истиот не им беше исплатен, спротивно на одредбите од Општиот колективен договор за приватниот сектор од областа на стопанството“, нагласува Хелсиншкиот комитет .

Во апелот се наведува дека регрес во помал износ од утврдениот може да се одреди само кај работодавачите кај кои настанале тешкотии во работењето, ценејќи ја економско финансиската состојба на работодавачот, по задолжителна претходна консултација на ниво на гранка односно оддел, со спогодба потпишана од работодавачот и репрезентативната синдикална организација.

Организацијата потсетува и дека К-15 се исплаќа до крајот на календарската година на сите работници кои 6 месеци работеле кај ист работодавач, но не е задолжително тој период да бил непрекинат.
Право на регрес за годишен одмор имаат и работничките кои користеле породилно отсуство, нагласува Комитетот.

„Поради трендот на исплата на регрес за годишен одмор во многу мал и незначителен износ, апелираме дека ќе ја следиме ситуацијата со исплата на регрес за годишен одмор особено кај оние работодавачи кои сега ќе се обидат да исплатат регрес за годишен одмор во мал и незначителен износ поради тешкотии во работењето, ценејќи ја економско финансиската состојба на работодавачот ќе бараме од сите надлежни институции да извршат надзор со цел за да се утврди дали работодавачот навистина се соочува со финансиски во работењето, односно дали е возможно работодавачот континуирано да има зголемен обем на работа, а истовремено да се соочува со финансиски потешкотии, па како резултат на тоа да исплаќа регрес за годишен одмор во износ помал од утврдената основица“, наведува Хелсиншкиот комитет и ги повикува сите синдикални организации будно да ја следат состојбата, а Државниот инспекторат за труд да врши засилен мониторинг.


Граѓанските организации поставија рок од 10 дена за одговорност за бегството на Груевски


Скопје, 4 декември, 2018 - 12:21 (META) 

Вкупно 14 граѓански организации, меѓу кои и Фондација Отворено општество – Македонија, Фондацијата „Метаморфозис“ и Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија, денеска упатија втора реакција до власта, поставувајќи рок од 10 дена да се лоцира одговорноста за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски. Во спротивно, порача граѓанскиот сектор, ќе се бара политичка одговорност од највисоките функционери.

„Најостро ја осудуваме неажурноста на институциите во спроведувањето на истрагите поврзани со утврдување на пропустите и одговорноста за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски. Бараме истрагите итно да завршат, и тоа во рок од 10 дена, и да се утврди одговорност за пропустите, евентуалното непостапување или соучество. Во спротивно ќе бараме политичка одговорност на највисоките функционери. Апелираме да не се подрива ЕУ перспективата на Македонија, која зависи од владеењето на правото. Имено, поминаа повеќе од две седмици од објавувањето на нашата прва реакција. Непреземањето на никаква одговорност и покрај индициите за сериозни пропусти и непочитување на одредбите од Законот за извршување на санкции и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и Министерството за внатрешни работи, ги зголемува сомнежите дека не постои волја за утврдување на вистината. Со тоа повторно влегуваме во волшебниот круг на одржување на културата на неказнивост“, порачуваат организациите.

Целиот текст на реакцијата и списокот на сите организации што ја потпишаа може да се прочитаат тука.


Се подготвуваат поригорозни казни за кривичните дела извршени од омраза


Скопје, 16 ноември, 2018 - 17:07 (META) 

Се очекува Кривичниот законик на Република Македонија да претрпи измени во 31 член, со цел кривичните дела извршени од омраза да бидат повидливи, односно лицата што ќе извршат кривични дела како резултат на омраза во иднина ќе се казнуваат поригорозно, пишува „Порталб“.

Министерството за правда, по 20-дневен јавен увид, го поднесе новиот нацрт-закон за злосторства од омраза во Владата, а се очекува следната недела од таму да биде доставен до Собранието за усвојување. Со овој предлог, Министерството за правда не предвидува правни измени за говорот на омраза, што е казниво кривично дело, туку само во поглед на кривичните дела извршени како резултат на омраза.

„Овој закон се заснова на истите принципи на кои се заснова Кривичниот законик. Главна цел на овие измени е да се дополни Кривичниот законик и да се подигне видливоста на делата на омраза, преку опис на правната дефиниција на тој термин и предвидува посебни форми на кривични дела од омраза во Посебен дел, што согласно принципите на законитост ќе ги задолжи органите на редот да ги откријат, утврдат и да ги гонат таквите дела”, се вели во појаснувањето на предлог-законот.

Според извештајот на ОБСЕ/ОДИХР, Македонија нема евидентирано никакви официјални податоци за откривање, гонење и казнување на сторители на дела од омраза. Такви податоци евидентира само Хелсиншкиот комитет за човекови права.

Според податоците објавени на нивната веб-страница „Злосторства од омраза“ во периодот од февруари 2013 до 30 септември 2018 година, се регистрирани 464 инциденти.

Во сите години, најголемиот дел од овие инциденти се случиле во Скопје. Станува збор за кривични дела „нанесување тешки телесни повреди“, „насилство“, „загрозување на безбедноста“, „оштетување на туѓи објекти“ итн.

Но, официјалните бројки, како за случаи на говор на омраза, така и за кривични дела извршени како резултат на омраза, се далеку од реалноста. Имено, во 2015 година, полицијата пријавила пет случаи, а за три се подигнати обвиненија и двајца од нив се осудени, додека во 2016 година, се поднесени само две пријави од страна на полицијата, но никој не е осуден.


Осуда за пропустите на МВР и Кривичен суд за бегството на Груевски стаса од 14 организации


Скопје, 15 ноември, 2018 - 13:28 (META) 

Вкупно 14 истакнати граѓански организации денеска упатија остра осуда за, како што велат, пропустите, неажурноста и непочитувањето на одредбите од Законот за извршување на санкции и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и Министерството за внатрешни работи (МВР), кои резултираа со бегството на Никола Груевски од Македонија.

Организациите, меѓу кои се и Фондација Отворено општество – Македонија и Хелсиншки комитет за човекови права, посочуваат дека осудениот требало да се јави во затвор веднаш по приемот на конечниот и правосилен упатен акт, наместо да се чека да заврши процедурата со жалби на решението.

Во реакцијата од организациите се вели дека според член 87 од Законот за извршување на санкции, доколку осудениот не се јави во зададениот рок со упатниот акт, установата (затворот) е должна да го извести судијата за извршување на санкции, кој треба веднаш да издаде наредба до МВР за приведување на лицето.

„Доколку лицето не е достапно на органите на прогон, МВР треба да издаде потерница. Согласно информациите од медиумите, директорот на Затворот Скопје – Скопје, Ѓоко Котевски го известил Основниот суд Скопје 1 Скопје, дека осуденикот не се јавил доброволно на отслужување на затворска казна на 10.11.2018, еден ден после трите неуспешни обиди за доставување на упатниот акт. Во овој момент се јавува најголемиот пропуст на судот и прекршување на одредбите од Законот за извршување на санкции. Апсолутно е нејасно зошто Судот не постапил во согласност со закон и го игнорирал начелото на итност од став 3 на чл 87 од Законот за извршување на санкции, па за издавање на наредба за приведување на осуденикот, чекал два дена од добиеното известување од директорот на затворот и истата ја издал до СВР Скопје на 12.11.2018 во 16:30 часот, со барање за издавање на национална потерница“, се вели во реакцијата.

Организациите посочуваат и дека обезбедувањето не смеело да го остави Никола Груевски.

„Ова е четврто лице осудено во високопрофилираните кривични постапки, кое поради неажурност и некоординираност на судските власти и органите на прогон, успеало да избега од државата и да го избегне издржувањето на казна затвор определена со правосилна и извршна пресуда, што укажува на итната потреба од преиспитување на функционалноста на органите на прогон, граничните служби и судските власти“, се вели во соопштението од 14-те граѓански организации.

Целата реакција и списокот на организациите може да се прочитаат тука.


Хелсиншки комитет го осуди говорот на омраза и насилството на навивачката група „Балисти“


Скопје, 5 ноември, 2018 - 14:26 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија најостро го осудува вчерашниот инцидент во Тетово предизвикан од припадници на навивачката група „Балисти“.

Од објавените видеа од случувањата на тетовските улици, се слушаат песни и извици  каде е забележан говор на омраза  и повикување на насилство, по што следело и “извршување на дело од омраза”, односно фрлање со камења и шишиња врз кафуле полно со гости, посочуваат од организација.

Хелсиншкиот комитет нагласува дека со посебно внимание ќе го следи разрешувањето на овој инцидент и ќе бара најстроги казни зa дела од омраза и говор на омраза, чија цел е предизвикување меѓуетнички тензии и насилство.


Хелсиншки комитет: Граѓаните в недела ќе може да пријават повреда на избирачко право


Скопје, 28 септември, 2018 - 13:21 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права ги известува граѓаните дека в недела, канцеларијата на Комитетот ќе биде отворена во текот на целиот ден, со цел да им овозможи на граѓаните да пријават повреда на избирачкото право за време на референдумското изјаснување.

„Комитетот ги охрабрува сите граѓани кои сметаат дека нивното избирачко право е повредено да го пријават случајот во канцеларијата на Комитетот, кој се наоѓа на улица Наум Наумовски Борче бр. 83. Доколку ви е потребна мапа за локацијата на Комитетот можете да ја најдете на нашата веб-страница http://mhc.org.mk/pages/contact. Доколку граѓаните не се во можност да дојдат до нашите простории, случаите на повреда на избирачкото право можат да ги пријават и преку отворената фиксна и мобилна телефонска линија: +389 (0)2 3119 073 и +389 (0)72 278 436.Покрај личното и телефонското пријавување овозможена е и пријава преку е-пошта на helkom@mhc.org.mk“, се вели во соопштението.

Од Хелсиншкиот комитет додаваат дека граѓаните можат да ги поднесат пријавите наведувајќи ги своите лични податоци или анонимно.

„Сите пријави до Комитетот ќе бидат дополнително истражени со цел да се верификува нивната веродостојност. Тајноста и неповредливоста на личните податоци се загарантирани од страна на Комитетот и нема да бидат објавени без претходна дозвола од граѓаните кои ја пријавиле повредата“, потенцираат од Хелсиншки.


Граѓанска кампања „Зачекори напред! Изборот е твој“


Скопје, 10 септември, 2018 - 13:33 (META) 

Граѓанската иницијатива „Зачекори напред“ денеска со првото издание на весникот „ЕУрека“, кој бесплатно ќе се дели на фрекфентни места низ целата држава, ја започна информативната кампања со која во следните недели ќе се обиде на граѓаните да им понуди информации поврзани со придобивките и предизвиците од зачленувањето во Европската Унија и НАТО.

Под слоганот „Зачекори напред! Изборот е твој“, граѓанските организации обединети во  иницијативата ќе се обидат на граѓаните да им ја доближат Европската Унија и нејзините политики, како и да одговорат на бројните прашања поврзани со тоа што треба да направи Македонија на патот кон ЕУ и НАТО и што ќе добие со евроатланската интеграција.

Кампањата ќе се одвива низ целата држава преку ТВ спотови, анимации, фото факти, на телевизиите, радио станиците, социјалните мрежи, а ќе бидат поставени и билборди. Истовремено ќе се организираат низа медиумски и јавни дебати, директни средби со граѓаните, промоции на книги и други настани.

Исто така, планирани се и две изданија на „ЕУрека“ – денешното и второто, што треба да излезе по 22  септември.  Весникот има македонска и албанска верзија, со вкупен тираж од 55.000 примероци. Електронската верзија на „ЕУрека“, како и сите информации и материјали поврзани со кампањата се достапни на веб-страницата.

Носители на граѓанската иницијатива се: Фондацијата Отворено општество – Македонија, Хелсиншкиот комитет за човекови права на РМ, „Евротинк“ – Центар за европски стратегии, НВО Инфоцентар, Младински образовен форум (МОФ), Цивил – Центар за слобода, ЕСЕ – Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените, Рурална коалиција, Асоцијација за здравствена едукација и истражување – ХЕРА и  Центар за современи уметности.


Демонстрантите беа насилни, а полицијата прекумерно употреби хемиски средства, оцени Хелсиншки


Скопје, 18 јуни, 2018 - 14:06 (META) 

Граѓаните кои беа дел од вчерашниот протест пред Собранието на РМ извршија насилни дејствија насочени кон полициските службеници, а полицијата, пак, прекумерно употреби хемиски средства кон демонстрантите, оцени денеска Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија, кој најостро ги осудува синоќешните инциденти.

Од Хелсиншкиот комитет го осудуваат говорот на омраза и повикувањето на насилство и ги повикуваат органите на прогонот да спроведат темелна и ефективна истрага за сторените казниви дела. Во однос на прекумерната употреба на хемиски средства потсетуваат дека согласно Законот за полиција, употребата на средства за присилба мора да биде соодветна и пропорционална, а според нив, во дадената ситуација се доведува во прашање, особено што помеѓу граѓаните кои протестираа беа присутни повозрасни лица и деца.

„Во врска со овие настани кои се случија за време на синоќешниот протест, Хелсиншкиот комитет писмено ќе се обрати до Министерството за внатрешни работи, односно Одделот за внатрешна контрола, со цел утврдување на неопходноста и пропорционалноста на преземените полициски дејствија. Со оглед на соопштението на Министерството дека 25 лица се приведени во врска со синоќешните настани, ќе поведеме дополнителна постапка за утврдување на почитувањето на правата на приведените лица во текот на целата постапка, се вели во соопштението на Хелсиншки комитет.

Тие ги повикуваат граѓаните да го изразуваат своето право на протест на ненасилен начин, да ја зачуваат присебноста и да се воздржат од провоцирање и предизвикување на насилни инциденти, за да не се загрози безбедноста на сите граѓани во државава, а граѓаните кои сметаат дека нивните права биле прекршени, да го пријават случајот во Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија.