Граѓанска кампања „Зачекори напред! Изборот е твој“


Скопје, 10 септември, 2018 - 13:33 (META) 

Граѓанската иницијатива „Зачекори напред“ денеска со првото издание на весникот „ЕУрека“, кој бесплатно ќе се дели на фрекфентни места низ целата држава, ја започна информативната кампања со која во следните недели ќе се обиде на граѓаните да им понуди информации поврзани со придобивките и предизвиците од зачленувањето во Европската Унија и НАТО.

Под слоганот „Зачекори напред! Изборот е твој“, граѓанските организации обединети во  иницијативата ќе се обидат на граѓаните да им ја доближат Европската Унија и нејзините политики, како и да одговорат на бројните прашања поврзани со тоа што треба да направи Македонија на патот кон ЕУ и НАТО и што ќе добие со евроатланската интеграција.

Кампањата ќе се одвива низ целата држава преку ТВ спотови, анимации, фото факти, на телевизиите, радио станиците, социјалните мрежи, а ќе бидат поставени и билборди. Истовремено ќе се организираат низа медиумски и јавни дебати, директни средби со граѓаните, промоции на книги и други настани.

Исто така, планирани се и две изданија на „ЕУрека“ – денешното и второто, што треба да излезе по 22  септември.  Весникот има македонска и албанска верзија, со вкупен тираж од 55.000 примероци. Електронската верзија на „ЕУрека“, како и сите информации и материјали поврзани со кампањата се достапни на веб-страницата.

Носители на граѓанската иницијатива се: Фондацијата Отворено општество – Македонија, Хелсиншкиот комитет за човекови права на РМ, „Евротинк“ – Центар за европски стратегии, НВО Инфоцентар, Младински образовен форум (МОФ), Цивил – Центар за слобода, ЕСЕ – Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените, Рурална коалиција, Асоцијација за здравствена едукација и истражување – ХЕРА и  Центар за современи уметности.


Демонстрантите беа насилни, а полицијата прекумерно употреби хемиски средства, оцени Хелсиншки


Скопје, 18 јуни, 2018 - 14:06 (META) 

Граѓаните кои беа дел од вчерашниот протест пред Собранието на РМ извршија насилни дејствија насочени кон полициските службеници, а полицијата, пак, прекумерно употреби хемиски средства кон демонстрантите, оцени денеска Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија, кој најостро ги осудува синоќешните инциденти.

Од Хелсиншкиот комитет го осудуваат говорот на омраза и повикувањето на насилство и ги повикуваат органите на прогонот да спроведат темелна и ефективна истрага за сторените казниви дела. Во однос на прекумерната употреба на хемиски средства потсетуваат дека согласно Законот за полиција, употребата на средства за присилба мора да биде соодветна и пропорционална, а според нив, во дадената ситуација се доведува во прашање, особено што помеѓу граѓаните кои протестираа беа присутни повозрасни лица и деца.

„Во врска со овие настани кои се случија за време на синоќешниот протест, Хелсиншкиот комитет писмено ќе се обрати до Министерството за внатрешни работи, односно Одделот за внатрешна контрола, со цел утврдување на неопходноста и пропорционалноста на преземените полициски дејствија. Со оглед на соопштението на Министерството дека 25 лица се приведени во врска со синоќешните настани, ќе поведеме дополнителна постапка за утврдување на почитувањето на правата на приведените лица во текот на целата постапка, се вели во соопштението на Хелсиншки комитет.

Тие ги повикуваат граѓаните да го изразуваат своето право на протест на ненасилен начин, да ја зачуваат присебноста и да се воздржат од провоцирање и предизвикување на насилни инциденти, за да не се загрози безбедноста на сите граѓани во државава, а граѓаните кои сметаат дека нивните права биле прекршени, да го пријават случајот во Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија.


Хелсиншки комитет: Бегалската криза не е завршена, да се следи ситуацијата на терен


Скопје, 18 април, 2018 - 11:27 (META) 

Бегалската криза не смее да се смета за завршена, иако бројот на бегалци и мигранти кои лани влегоа во Македонија е намален во споредба со 2016 година. Државата мора да продолжи да ги гради своите капацитети за да може непречено да ги гарантира основните човекови права и слободи на бегалците и мигрантите на нејзината територија, како и итно да престане со нелегалното, групно „депортирање“ на овие луѓе кон соседните земји. Ова се дел од заклучоците кои Хелсиншкиот комитет за човековите права на Македонија ги истакна во Годишниот извештај за 2017 за утврдените состојби и почитувањето на правата на бегалците, мигрантите и барателите на азил кои транзитираа низ земјава.

Во рамки на дискусијата за истражувањата беше разгледано и прашањето за продолжување на кризната состојба на јужната и северната граница во земјава. Препораката е дека Собранието треба да прогласи продолжување за да се следи ситуацијата на терен, да се подобри состојбата на транзитните кампови како и третманот на бегалците.

Хелсиншкиот комитет истакнува дека официјалната статистика на институциите покажува оти во Македонија во 2017 година, бројката на бегалци и мигранти во прифатните кампови не надминал 200 лица.

Во текот на минатата година низ Македонија поминале бегалци од повеќе земји, при што најбројни биле луѓето од Авганистан, Сирија, Пакистан, Иран и Ирак. Поретко се среќавале бегалци и мигранти со потекло од Мароко, Алжир, Либија, Палестина, а кон крајот на 2017 биле регистрирани неколку турски државјани кои бегале од политички прогон.

Хелсиншкиот комитет препорачува да се воспостави систем на навремено регистрирање на сите бегалци и мигранти што транзитираат низ земјава, за да може да се следи нивното движење и да се зголеми заштитата на нивните човекови права. Да се гарантира правото на барање азил за сите бегалци, мигранти и странци задржани на територијата на Македонија без условување од страна на државните органи, да се обезбеди надзор и поголема заштита за малолетниците без придружба кои транзитираат низ земјава, а обвинувањата за употреба на прекумерна сила од страна на полициските службеници темелно да се истражат и евентуалните прекршители на законските овластувања да сносат одговорност.

Дополнително, Хелсиншкиот комитет укажува дека неопходно е да се влијае врз јавното мислење за бегалската криза, со оглед на тоа дека минатата година е забележано високо ниво на ксенофобија помеѓу граѓаните, нетолеранција кон бегалците и говор на омраза.


Хелсиншки: 78 отсто од жртвите на физичко насилство се жени, треба промена на законите


Скопје, 8 март, 2018 - 9:59 (META) 

Жените во Македонија се уште се соочуваат со дискриминација по основ на пол и род во сите општествени процеси, без притоа да имаат заштита на нивните права, велат од Хелсиншкиот комитет за човекови права.

Од таму потсетуваат дека текстилните работнички, жените од руралните средини, жените Ромки, жените жртви на насилство, жените со попречености, спаѓаат меѓу најранливите групи во нашето општество, за кои државата се уште не презема суштински мерки кои би го подобриле нивниот социјален и општествен статус.

„78 отсто од жртвите на физичко насилство се жени додека 98 отсто од сторители на семејно насилство се мажи. Од 2008 до 2016 година, регистрирани се 70 фемициди од кои 15 се случиле само во периодот од 2013 до 2016. Над три четвртини од случаите на семејно насилство не се пријавени во ниту една јавно достапна служба. Најчестата причина поради која девојчињата го напуштаат училиштето се малолетничките бракови. 81 процент од вработените во текстилната, кожарската и чевларската индустрија се жени и тие се едни од најниско платените работнички со 35 отсто пониска просечна плата од просечната плата на државно ниво“, се вели во соопштението.

Според Хелсиншки комитет, ратификувањето на Конвенцијата на Советот на Европа за превенција и борба против насилството врз жената и семејното насилство, позната како Истанбулска конвенција, претставува најзначајниот чекор, кој оваа Влада го направи во борбата со насилството врз жените и домашното насилство.

Но, постсетуваат дека изминатиов период бевме сведоци на неколку случаи на насилство врз жени, вклучително и сексуално насилство врз малолетно девојче, штитеник на Јавната установа за згрижување деца со воспитно-социјални проблеми „25 мај”3, кои претставуваат само примери на целосно нефункционалниот систем за грижа и заштита на жените и девојчињата.

„Од овие причини бараме државата итно да започне со промена на законската рамка и собирање на статистички податоци за регистрирање на сите форми на родово базирано насилство, да обезбеди сервиси за жените и девојчињата жртви на насилство и да им обезбеди заштита на сите жени чии права секојдневно се прекршуваат“, апелираат од Хелсиншки комитет.


Хелсиншки комитет: Новиот закон за азил има недостатоци во примената на ЕУ-директивите


Скопје, 18 декември, 2017 - 12:04 (META) 

Новиот закон за меѓународна и привремена заштита, кој се однесува на баратели на азил и признаени бегалци, има одредени позитивни, но и негативни измени, вели Уранија Пировска, извршна директорка на Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија.

Таа додава дека забележани се одредени недостатоци при имплементација на принципите и стандардите поставени во ЕУ-директивите. 

Во соопштението на Хелсиншкиот комитет се истакнува дека, позитивен исчекор е направен кај причините за прогон, каде што сега се вметнува и сексуалната ориентација и родовиот идентитет. Во него се додава дека, во добра насока е и отстранувањето на лошите законски измени донесени во 2016 година.

Проблеми во праксата се јавуваат со целосното остварување на правата на барателите на азил, поради идентификационата исправа што тие ја добиваат. Во исправата за идентификација, од Хелсиншки наведуваат не постои единствен матичен број, кој е предуслов за остварување на правата од социјална и здравствена заштита, како и од работните односи.

Новина во законот е можноста за ограничување на слободата на движење. Хелсиншкиот комитет укажува дека овој предлог е целосно спротивен на основните човекови права и слободи.

Предлог-законот за меѓународна и привремена заштита, кој се однесува на баратели на азил и признаени бегалци и кој ќе го замени сегашниот закон за азил и привремена заштита, во моментот е во подготовка, а Хелсиншки комитет за човекови права поднесе коментари со цел подобрување на конечниот текст.


Во Скопје утре Марш на толеранција за лицата со попреченост


Скопје, 14 ноември, 2017 - 16:41 (META) 

Со конференција во Скопје на која ќе се дискутира за проблемите на лицата со попреченост, а потоа и со марш на толеранција, Хелсиншкиот комитет за човекови права поддржан од 25 организации утре ќе потсети на проблемите на луѓето што живеат со различна попреченост.

На конференцијата ќе бидат презентирани наодите од истражувањата и анализите за потребите  на овие лица во областите на социјална заштита, образование, здравствена заштита, вработување и квалитет на живот.

По конференцијата, ќе се одржи и марш на толеранцијата „Гледај со срцето, прифати ја различноста“, кој ќе почне во 15 часот од Музеј на Град Скопје, по што поворката преку улица Македонија ќе се упати во паркот „Жена борец“, каде ќе се говорат некои од учесниците во маршот.


Хелсиншки го повика Собранието да ги усвои препораките на Прибе за човековите права


Скопје, 7 ноември, 2017 - 11:53 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија побара пратениците во Собранието итно да ги изгласаат препораките од комисијата на Прибе за човековите права, содржани во Извештајот на народниот правобранител. Истото го побара и ВМРО-ДПМНЕ денеска, иако вчера во Собранието отсуствуваа најмногу пратеници од таа партија кога се гласаше за извештајот.

„Собранието на РМ одби да ја задолжи Владата да ги подобри состојбите во сферата на човековите права со конкретни мерки содржани во Извештајот на Народниот правобранител, бидејќи немаше доволно присутни пратеници. Апелираме до пратениците, особено до владејачкото мнозинство, во најкус можен рок да ги изгласаат мерките содржани во извештајот на Народниот правобранител, каде се наведени препораките на Прибе. Во најмала рака е несериозно владејачкото мнозинство да нема обезбедено кворум за да се изгласаат вакви исклучително важни мерки“, се вели во реакцијата од Хелсиншки комитет.

ВМРО-ДПМНЕ, исто така, реагираше, но притоа ја обвини само пратеничката група на СДСМ, иако вчера на седницата кога требаше да се гласа, имаше едвај десетина пратеници на опозициската партија.

„Владата на СДС и Зоран Заев водат лажна грижа за заштита на човековите права. Доказ за тоа е одбивањето на парламентарното мнозинство на СДС да ја задолжи Владата да ги подобри состојбите во сферата на човековите права со конкретни мерки содржани во Извештајот на Народниот правобранител. Владата и Заев кои досега пред медиумите се прикажуваа за душегрижници за човековите права, сега не сакаат ниту да се дебатира за истото. Ова е уште еден пример за незаинтересираноста на Владата да разговара за унапредување на состојбите со човејковите права и за нивниот гол и лажен популизам“, порачува ВМРО-ДПМНЕ.


Хелсиншки комитет посочува на непрочистен избирачки список и спреченост да се гласа


Скопје, 17 октомври, 2017 - 13:47 (META) 

Пријави за фантомски гласачи и за гласачи избришани од избирачкиот список, оневозможеност на слепи лица да гласаат на посебно гласачко ливче, како и неможност на вработен во јавно претпријатие да гласа зашто целиот ден бил ангажиран на работа, се работите што Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија ги одбележал во текот на првиот круг од локалните избори.

На две слепи лица или лица со оштетен вид им било оневозможено да гласаат според новото упатство за гласање на слепи лица и на лица со оштетен вид, донесено на 28 септември 2017 година, а според кое слепите лица и лицата со оштетен вид може да гласаат преку шаблон на Браева азбука, на кој се отпечатени податоците од избирачкото ливче. Лицата пријавиле во 8 часот утрото, а според тоа што Хелсиншки комитет го дознал подоцна, шаблоните биле донесени во 8.30 часот.

За пријавата од лице вработено во јавно претпријатие дека не може да го оствари своето избирачко право бидејќи било на работа во текот на целиот изборен ден, Комитетот пријавил во Министерството за труд и социјална политика, од каде подоцна добил информација дека се интервенирало и на лицето му било овозможено да гласа.

Во канцеларијата на Комитетот се обратиле граѓани кои пријавиле дека во избирачкиот список сè уште постојат непостоечки гласачи на нивните адреси, како и случаи за бришење од евиденцијата на гласачи во избирачкиот список без образложение.

„Со ваквите пријави се добива впечаток дека повторно, и овие избори се одржаа во услови на непрочистен избирачки список. Хелсиншкиот комитет упатува препорака за поголема соработка и координација помеѓу Министерството за внатрешни работи и Државната изборна комисија во насока на наоѓање ефективен механизам за прочистување на избирачкиот список и на подготвување упатство за постапката за бришење на непостоечките гласачи од избирачкиот список, кој ќе биде достапен за сите граѓани“, се вели во соопштението.

Од Комитетот уверуваат дека личните податоци на лицата што пријавиле се чуваат во апсолутна тајност и дека нема да бидат објавувани без претходна дозвола од пријавувачите.


Хелсиншки комитет: Во изминатите три години само на пет лица им е доделен статусот бегалец


Скопје, 7 септември, 2017 - 16:20 (META) 

Во текот на изминатите три години во Македонија биле поднесени вкупно 2.243 барања за признавање на правото на азил од страна на 2.717 лица. Од нив, на само пет лица им е доделен статус на признаен бегалец, а на само 11 лица им е доделена супсидијарна заштита, информираат од Хелсиншки комитет, од каде нагласуваат дека Македонија е транзитна земја за бегалците, а не крајна дестинација.

„Спротивно на ова, во јавноста се поведе инцијатива заснована врз лажни податоци, според која Република Македонија требало да се подготви за сместувањето и за интеграцијата на бегалци. Јавната дебата која се разгоре беше проследена со високо ниво на ксенофобичен говор на омраза кон бегалците, поистоветувајќи ги со терористи, со навредливи и понижувачки пораки, кои повикуваат на спречување на нивното населување во државата. Се поведоа неколку граѓански иницијативи, наменети за собирање потписи на граѓаните против населување на мигранти, кои непрекинато поттикнуваа и провоцираа говор на омраза. Иако поведувањето граѓански иницијативи и распишувањето референдум за испитување на мислењето на граѓаните се демократски и законски дозволени механизми, неопходно е тие да не провоцираат и да не поттикнуваат омраза кон одредена целна група, во овој случај бегалците“, велат од Хелсиншкиот комитет.

Хелсиншкиот комитет предупредува дека континуираното ширење и поттикнување на говорот на омраза кон бегалците, може лесно да води кон дела од омраза. Од почетокот на 2015 година до денес Комитетот има регистрирано 34 дела од омраза, сторени кон бегалци или мигранти на територијата на Република Македонија.


Нападите не доведуваат до никаква разврска, порача Хелсиншкиот комитет


Скопје, 2 јуни, 2017 - 16:05 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права денеска го осуди вчерашниот напад над поранешниот министер за здравство, Никола Тодоров, извршен од страна на дедото на починатата Тамара Димовска.

„Сметаме дека ваквите напади не доведуваат до никаква разврска, туку напротив, можат да предизвикаат немири од поголеми размери. Оттука, се спротивставуваме на овој инцидент, но и на сите други кои како форма на реакција го имаат насилството“, се вели во соопштението.

Од Хелсиншкиот комитет наведуваат дека селективна правда која беше и уште е спроведувана од страна на јавното обвинителство и на судовите доведе до апсолутна недоверба на граѓаните во правосудниот систем.

„Сметаме дека ваквиот настан е токму последица на неефикасната истрага и отсуството на санкции за виновниците за смртта на Тамара Димовска, кои беа блиски до тогашната партија на власт, ВМРО-ДПМНЕ. Имено, Јавното обвинителство покажа целосна интертност во случајот на малолетната Тамара Димовска. И покрај тоа што во конкретниот случај осомничените лица се познати, јавното обвинителство подолго од 2 години нема доставено одговор дали ќе поднесе обвинителен акт против овие лица“, стои во соопштението, во кое се бара институциите итно да ги санкционираат сите сторители на кривични дела, вклучително и за конкретниот настан.

Хелсиншкиот комитет исто така побара итен одговор од Јавното обвинителство за исходот од постапката поведена за малолетната Тамара Димовска и најавија дека ќе поднесат жалба до Европскиот суд за човекови права за повреда на ефикасност на истрагата и правото на пристап до суд и правото на реална жалба.