„О2“: Новиот закон за просторно планирање скроен по мерка на бизнисот, а не на граѓаните


Скопје, 17 јануари, 2019 - 15:29 (META) 

Новиот Предлог-Закон за просторно и урбанистичко планирање не нуди решенија за постојниот урбанистички хаос, туку токму спротивното, сметаат од Иницијативата „О2“.

„Во ситуација кога Уставниот суд го укина членот 50 од сегашниот закон за просторно и урбанистичко планирање со кој се утврдуваше кои се градбите од државен интерес и како ќе се градат, подалеку од очите на јавноста и кога мислевме дека таквите пракси се конечно зад нас, во новиот Предлог-Закон сега има нова категорија: Урбанистички план за подрачја и градби од државно значење“, велат од „О2“.

Тука спаѓаат национални паркови и заштитени подрачја, минерална експлоатација (рудници, каменоломи, минерална и термална вода, итн.), хидроелектрани. Токму овие категории, сметаат од Иницијативата „О2“ се едни од најпроблематичните за јавноста, која бара вклученост во носење на одлуките поврзани со нив, а не комплетна исклученост, како што е предвидено сега – без јавни презентации, без јавни анкети.

„Згора на сè, имаме повторување на ,мала’ недореченост, која отвора многу можности и со која секоја одлука на Владата се покрива, а тоа е делот ,и други подрачја и објекти од државно значење’“, се вели во реакцијата од „О2“.

Коментирајќи некои од другите предложени решенија во идниот закон за просторно и урбанистичко планирање, од О2 потсетуваат дека пред неполн месец Градежната комора на Македонија во паника барала од Министерството за транспорт и врски да најде начин и да го заобиколи мораториумот во Центар и укинатите ДУП-ови во Карпош за да продолжат со градење.

„Во рок од 10 години (2006 до 2016) биле направени 13 измени на Законот за просторно и урбанистичко планирање и 25 на Законот за градење и секогаш тие промени оделе во прилог и на барање на инвеститорите,а резултатите ги гледаме секојдневно“, велат екологистите.

Тие укажуваат и дека во новиот предлог закон буквално не се спомнува „Стратегиска оцена за влијание врз животната средина“ и ја прашуваат Владата дали е таа намерно заборавена за да може да „се реши“ проблемот со мораториумот и укинатите ДУП-ови, односно за да може да се продолжи со градење во атрактивните општини Центар и Карпош.

Исклучиво за задоволување на апетитите на градежниот сектор, сметаат од „О2“, е и „иновацијата“ во новиот закон според која, ако некој урбанистички план или дел од него е укинат од надлежен орган, веднаш да се започне со  изработка на нов план или дел од план, но притоа претходниот урбанистички план или негов дел да биде на сила до донесувањето на новиот.


Ревизори: Како се продавало и отуѓувало државното градежно земјиште


Скопје, 7 јануари, 2019 - 14:14 (META) 

Стотици илјади евра отштета треба да платат општини поради еднострано раскинување на договори за купопродажба на градежно земјиште, продажба на парцели во изборна капмања, тужби, често менување на ДУП, ова се дел од наодите во ревизорскиот извештај со наслов „Ефективност на политиките и мерките при управување со градежно земјиште“ со цел да се даде одговор на прашањето дали постоечките политики и мерки овозможуваат ефиктивно управување со градежното земјиште во земјава, пишува неделната економска анализа на „Portalb.mk“.

Чести измени на плански документи со задоцнето вклучување на јавноста…

Иако законски е прецизирано на колку години се врши планирање на просторот, не се утврдуваат рокови во кои може, односно, не може да се изврши измена на документите кои произлегуваат од просторното планирање.

„Измената на постојната односно донесувањето на нова урбанистичко-планска документација се врши без при тоа да биде изработена стручна анализа за евентулната потреба од изменување и дополнување на плановите или дел од нив. Ваквата состојба создава можност плановите да се менуваат почесто иако планирањето се врши за подолг временски период“ – се наведува меѓудругото во ревизорскиот извештај.

Ревизорите дополнително посочуваат дека честите измени на Деталниот урбанистички план создава ризици за физичките лица – инвеститори.

„ДУП се менуваат во континуитет, по потреба за парцијални делови. Измените во ДУП се чести откако законски е предвидено дека истите ќе бидат финансирани од физички лица на нивно барање. Честите измени во постојните ДУП претставуваат ризик од нивна целосна подреденост кон интересите на барателите – физички лица со што се нарушуваат начелата на рамномерен просторен развој, рационалното уредување и користење на просторот како и услови за хумано живеење и работење на граѓаните“ –

Ревизорите констатираат и пропусти  во постапката за донесување и измена на планската документација, односно, потестувата на обврската за спроведување на јавна презентација и на јавна анкета за предложените измени во урбанистичкиот план во точно утврдени рокови.

„Јавната анкета се спроведува во многу задоцнета фаза од носењето на ДУП, поточно се спроведува при изработување на конечниот предлог на ДУП. Во ваков случај не може да земат учество сите заинтересирани и засегнати граѓани бидејќи постои ризик да не бидат информирани во предвидениот рок од три работни денови пред започнување на јавната анкета со што би се нарушила транспарентноста и начелото на јавност во постапката“ – посочуваат ревизорите.

Ревизорите го нотираат и мораториумот за изградба  што го прогласи општина Центар на нејзината територија. Била направена анализа на 32 парцијални делови (четврти) од вкупно 33 на ниво на општина Центар.

„При тоа, утврдено е дека истите не се во согласност со ГУП на Град Скопје кој е донесен во 2012 година а ДУП на општина Центар се од 2009 година. Плановите не соодветствуваат на параметрите зададени со ГУП на Град Скопје, односно ги надминуваат параметрите за неколку пати, присутна е легализација на објектите при што ДУП се менувале многу често со што се нарушува јавниот простор. Парцели кои се во сопственост на РМ а се користат како уредени паркови се планираат како градежно земјиште. Нема планирани содржини од јавен карактер – јавни институции и јавни површини кои би биле во интерес на граѓаните“ – наведува ревизорот и констатира дека одлуката за запирање на спроведувањето на ДУП се одвива бавно, односно досега била одложена четири пати.

Продажба на државно градежно земјиште… 

По направениот увид во документите, резвиорите посочувата низа на слабости, пропусти и косење со законски одредби во делот на отуѓување на грдежно земјиште по пат на јавно наддавање во име на општините кои ја имаат преземено надлежноста, во случајот на ревизијата тоа се Илинден, Битола и Петровец.

план

Ревизијата утврдила дека честопати на отуѓеното градежно земјиште постојат објекти, како далекуводи, рампи и слично кои го попречуваат отпочнувањето на градбата а со тоа се пролонгираат и другите градежни процедури. Забелешка има и за општинарите:

„Единиците на локалната самоуправа често не ги обезбедуваат потребните инфраструктурни услови (во согласност со закоснката регулатива) со што се оневозможува изградбата на објектите предвидени за градежната парцела.“

Ревизијата открива дека општини треба да платат стотици илајди евра на име отштета поради раскинување на договорите. Така, во општина Битола во судска постапка за еднострано раскинување поради неисполнување на договорните обврски се 23 договори склучени во период од 2011 година и 2012 година.

„По основ на еднострано раскунување на договорите општина Битола треба да исплати вкупно 24,904,000 денари (405,000 евра) што има за ефект непланирани расходи во Буџетот на општината како и неисполнување на целите за кои било отуѓено градежното земјиште“ – наведува ревизорот.

Ревизијата открива и тужби кои призлегуваат од продажба на градежно земјиште во сопственост на РМ во тек на изборната кампања во 2006 година а тужбите ги поднел купувачот на земјиштето на кое било планирано да се градат 3 хотелски објекти. Но ова било оневозможено поради измена на ДУП.

„Од страна на купувачот во октомври 2006 година се уплаетени средства во вредност од близу 2,2 милиони евра за изградба на три хотелски комплекси  во општина Центар“ – се објаснува во ревизорскиот извештај.

Целиот сулучај завршува пред судовите. По препорака на надлежните институции дека во изборна кампања не е дозволена продажба на државно земјиште, договорот со купувачот е раскинат. Подоцна, во тек на годините купувачот го добива судскиот спор и државата треба да врати пари. Според ревизорите во овој случај се оштетни и Буџетот и купувачот.

На наодите од ревизорскиот извештај, во делот за општина Центар пристигнал одговор со забелешки. За дел од изнесените констатции општина Центар повикува на повторна проверка, а дел ги отфрла  поради тоа што не биле земени предвид постапки и решенија, значајни за комплетирање на извештајот. Поголемиот дел од забелешките на општина Центар ревизорите не ги прифатиле.


ДУИ: Таравари и негов роднина градат куќа на простор предвиден за спортски терен


Гостивар, 10 август, 2018 - 13:27 (META) 

Градоначалникот на Гостивар, Арбен Таравари, кој од една страна симулира акции за рушење на дивоизградени објекти, додека во реалноста го стимулира урбанистичкиот криминал и градбата на бесправни објекти, и тој и негов роднина на место предвидено за спортски терен градат куќа кршејќи ги прописите, обвини ДУИ.

Како што рече Башким Хасани, потпретседател на огранокот на ДУИ во Гостивар на прес-конференција, жители од осмата зона во Гостивар реагирале „за дивоградбата која се гради на простор кој според Генералниот урбанистички план, како и Деталниот урбанистички план (блок 24), се предвидени спортски терени“.

Хасани рече дека има реклама на социјалните мрежи од фирмата изведувач која е во сопственост на близок роднина на Таравари.

– Со непреземањето на законски инспекциски мерки на терен, подразбираме дека Таравари го подржува и охрабрува урбанистичкиот каос. ДУИ ги подржува жителите на Гостивар и ги охрабрува таквите случаеви да ги пријават во надлежните институции, затоа што Таравари не ги извршува законските обврски и свесно ја злоупотребува службената должност за материјални придобивки за себе и за своите блиски роднини – порача Хасани.


Богоев ветува ревидирање на урбанистички планови во Карпош


Скопје, 10 септември, 2017 - 13:38 (META) 

Претседателот на Социјалдемократската младина на Македонија, Стефан Богоев, денеска вети дека ќе се ревидираат сите урбанистички планови во општина Карпош. Тој не кажа дека ќе се прави ревизија на досегашнтие.

– Вчера со граѓаните на Карпош 3 и Карпош 4 се договоривме веднаш по преземањето на локалната власт во Општина Карпош, целосно и темелно да го ревидираме носењето на детални урбанистички планови за овие делови на општината. На граѓаните на Карпош им е доста од ставањето личните и бизнис-интереси на Стевчо Јакимовски и на ВМРО-ДПМНЕ, пред интересите на граѓаните – рече Богоев.

Кандидатот на владејачката партија за нов градоначалник на Карпош вети дека „сите измени во иднина на урбанистичките планови ќе се прават во договор со граѓаните и ќе се прават на чесен, транспарентен и отчетен начин заради заштита на зеленилото, чистиот воздух во општината и обезбедување на чист, модерен и зелен Карпош“.


Осумте чекори на Груевски до плацот на Водно


Скопје, 24 март, 2015 - 14:19 (META) 

Претседателот на СДСМ, Зоран Заев, на вчерашната прес-конференција објави нови прислушувани разговори, со кои, како што рече, се открива вистинското лице на премиерот Никола Груевски.

Според Заев, Груевски договарал купување на плац на Водно, а тоа се потврдувало со најновите разговори меѓу него и министерот за транспорт и врски, Миле Јанакиески.

  • Прв чекор, 21 март 2013 година: Проблемите на Груевски со сопственоста на плацот настанале со изборот на Жерновски за градоначалник на општина Центар. Тој морал да наоѓа начини сето тоа да го реализира, а притоа да не предизвика внимание во јавноста.
  • Втор чекор, 7 јуни 2013 година: Првата драмолетка која, според опозицијата, требало да го покрие овој криминал, се протестите во општината. Под оправдание за одбрана на црквата „Свети Константин и Елена“, на 7 јуни 2013 година огромен број граѓани протестираа пред Општина Центар. Неформалното здружение на граѓани „Веритас“ го обвини градоначалникот Андреј Жерновски дека со измените на ДУП за Мал ринг и за Голем ринг, со кој се предвидува враќање на зелените површини, Општината ќе ја спречи изградбата на црквата „Свети Констатин и Елена“. По неколку дена состојбата се смири.
  • Трет чекор, 15 октомври 2013 година: На аеродромот во Виена, е уапсен претседателот на Советот на Општина Центар, Мирослав Шиповиќ. Тој, како претседател на Управниот одбор на „Машинопромет“, е осомничен за злоупотреба на службената должност и овластување, дело во кое како помагачи биле вклучени повеќе лица, а државниот буџет бил оштетен за еден милион евра.
  • Четврти чекор, 23 мај 2014 година: Шиповиќ беше ослободен од притвор за да се брани од слобода.
  • Петти чекор, 19 јули 2014 година: Само два месеци подоцна, на  19 јули 2014 година, беа изгласани урбанистичките планови на Општина Центар за Тасино чешмиче и за Капиштец. Тие беа изгласани со 11 гласа „за“ од советниците од ВМРО-ДПМНЕ и од коалицијата. „Против“ гласаше само претседавачот на Советот, Мирослав Шиповиќ, додека опозициските советници и градоначалникот Андреј Жерновски, во знак на револт, претходно ја напуштија седницата.
  • Шести чекор, 3 март 2015 година: Според Заев, тоа е и причината за нервозата во ВМРО-ДПМНЕ по победата на Андреј Жерновски на локалните избори во општината Центар. На ова во прилог му одат и случувањата со немирите пред општинската зграда и притворањето на претседателот на Советот на Општината, Мирослав Шиповиќ.
  • Седми чекор, 15 март 2015 година: Заев на прес-конференцијата на 15 март рече дека за Груевски да добие плац на саканата локација, се менувал деталниот урбанистички план за Тасино чешмиче, со кој се добиле станбени објекти вредни повеќе од пет милиони евра. Тој изјави дека сопственик на тие парцели се фирмата на Орце Камчев, „Кара“, и офшор-компанијата „Ексико“. На друга локација, со измена на ДУП Капиштец-Водно, земјиште било пренаменето и од категорија за заштитно зеленило без маркици за градба, површина од 11.000 квадратни метри, добила три маркици за градба.
  • Осми чекор, 23 март 2015 година: Според она што го кажа и Заев, овој период се совпаѓа со инсистирањето на Груевски по секоја цена да го купи плацот на Водно со повеќе од 11.000 квадратни метри.

Во разговорот, Груевски инсистира да се пренамени земјиштето во градежно, според ГУП, и тоа да се направи побрзо, затоа што, како што се слуша на снимките, веднаш има купец.

  • НГ: Да го претвориме во онакво како што ти кажав, знаеш.
  • МЈ: Да, да, ама така е направено.
  • НГ: Тогаш одма го продавам. Имам више заинтересиран.
  • МЈ: Така е направено, општо, Ви кажав. Општо е ставено таму.
  • НГ: А направено е општо, добро.
  • МЈ: Да, Ви го кажав тоа и направено е веќе.
  • НГ: Оти овој се откажа, друг нема, а ја знам проект на дугачко негде имаше.

Инаку, Заев, и пред десетина дена објави разговори од Груевски за кои тврдеше дека покажуваат како премиерот целиот свој ангажман го посветува на парцела на Водно што сака да ја купи.


Трајановски: ГУП на Град Скопје е донесен транспарентно


Скопје, 17 март, 2015 - 15:39 (META) 

Градоначалникот на Град Скопје, Коце Трајановски вели дека сè што било донесено во Советот на Град Скопје било транспарентно, а во тоа учество имала и јавноста.

– Прво би сакал да кажам дека се неточни искажувањата кои се дадени. Градот на еден крајно транспарентен начин го донесе Генералниот урбанистички план. Претходниот беше донесен во 2002 година, овој е од 2012 година. Планот е донесен во соработка со сите десет општини во Градот Скопје, во соработка со невладини организации, со стручни и со научни институции, така што имаше една огромна транспарентност во донесувањето на тој план – изјави Трајановски.


Се бара статус на строго заштитена зона за Студенчишко блато


Охрид, 17 март, 2015 - 11:12 (META) 

Охриѓани, особено еколозите, покажаа голем интерес за измените на Генералниот урбанистички план за градот Охрид, што го изработува проектантската куќа „Полог проект“ од Гостивар. Тие побараа одговори од надлежните во Општината и од изработувачот, да кажат дали постои Студенчишкото блато, кои се неговите граници и дали при подготвувањето на документацијата за овој дел се почитувани домашните и меѓународните конвенции.

Станува збор за површина 70 хектари, од кои само 13 хектари се земјиште на Република Македонија. Сопствениците на имоти на шеесетина хектари, кои сега се претворена во ниви, бавчи, овоштарници и слично, исто така, бараат од надлежните во урбанизмот конечно по децении блокада да им дадат можност да го искористат својот имот, да го ефектуираат и од него да заработат. Тоа, пак, не се совпаѓа со заложбите на еколозите. Овоштарниците и земјоделските култури се ѓубрат со соодветни ѓубрива кои се штетни за флората и за фауната на тој простор.

Локалната самоуправа изработила студија за да се утврдат границите на блатото, со десетина хектари заштитен простор. Советот на Општина Охрид ја одобрил и била доставена до Министерството за животна средина и просторно планирање во понатамошна постапка за утврдување на еден дел од блатото како споменик на природата. Министерството за животна средина ја проследи студијата до Владата, која, пак, со заклучок  ја врати за да се ревидира и да се одреди оној дел што навистина треба да се ревитализира.

Од „Полог проект“ од Гостивар појаснуваат дека во никој случај, со новите измени нема да биде загрозено блатото, иако засега не е дефинирано како строго заштитена зона. Ветуваат дека по дефинирањето на статусот, блатото ќе го добие соодветниот третман.

Бранко Арнаудов, заменик-раководител во секторот за урбанизам при Општина Охрид, дел од Студенчишкото блато сè уште постои, но треба да се утврдат точните граници на оваа природна реткост.

– Интензивното уништување на блатото е почнато во 70-тите години на минатиот век, со негово претворање во градска депонија бидејќи таму е депонирано огромно количество градежен шут и комунален отпад. При утврдувањето на локацијата за изградба на дендролошкиот расадник во 90-тите години, беа повикани сите експерти од Министерство за земјоделство, од Земјоделскиот факултет, професори, доктори на науки и уште тогаш се утврди дека најголемиот дел од блатото со депонирање на таквиот вид отпад е уништено и постојните канали немаат вода, а да не зборуваме воопшто за флора и за фауна на тој простор – појаснува Арнаудов.

Дејан Пановски од Министерството за животна средина и просторно планирање го апострофира ставот на Владата која го признава постоењето на Студенчишкото блато и бара остатокот да се заштити.

– Владата со заклучок донесен врз основа на студијата признава постоење на Студенчишкото блато. Со документ, со заклучок бара од Општината да утврди граници на строга граница и Општината да се однесува со тој заштитен сегмент според сите домашни и меѓународни конвенции. Тоа е најважниот момент. Потоа, при донесување на Деталниот урбанистички план, треба првенствено да се води сметка за еколошкиот сегмент односно за заштитата на Охридско Езеро и, притоа, да се инкорпорираат барањата на Владата – вели Пановски.

Строга заштита на Студенчишкото блато на последната седница на Советот на Општина Охрид, на 13 март, побараа опозициските партии, но нивната иницијатива за отворање поопширна дебата за урбанизацијата на блатото не беше прифатена од Советот.