Мерките против загадувањето на воздухот треба да почнат од домаќинствата


Скопје, 3 ноември, 2018 - 8:54 (META) 

Мерките кои треба да се спроведуваат за намалување на загадувањето треба да почнат од домаќинствата, оцени академик Глигор Каневче на конференцијата „Загадувањето на градовите во Република Македонија: кои се решенијата?“, што се одржа во Македонската академија на науките и уметностите.

– Мерките кои треба да се спроведуваат за намалување на загадувањето треба да почнат од домаќинствата. Треба да имаат печки со висока ефикасност, да се подобри изолацијата на постојните домови и да се користат топлотни пумпи. Во индустријата, пак, треба да има пречистување со повисока ефикасност и горива со ниски емисии, да се подобри енергетската ефикасност, развој на енергетски екстензивни гранки, и да се воведат мерки за намалување на емисиите во градежништвото – предложи Каневче.

Проблемот не е во законите, смета академик Таки Фити, туку во нивната имплементација

– Не се спроведуваат законите, и тоа се гледа и со голо око – нагласи Фити.

Тоа, според него, им овозможува на компаниите да ги избегнуваат обврските за заштита на животната средина.

– Основна цел на компаниите во пазарната економија е да го максимизираат профитот. Ако сакате да го максимизирате профитот, доколку тоа некој ви го дозволи, вие нема да вградувате филтри за прочистување на воздухот, нема да вградувате технологија за прочистување на водата, туку едноставно ќе ги фрлате во воздухот, во блиската река и ќе ја деградирате животната средина. Зошто? Бидејќи ако инвестирате во технологии за заштита на животната средина, ви растат трошоците и ви се намалува профитот. Значи, пазарот ве тера тоа да го правите, профитот. Но, затоа државата треба да каже стоп – вели академик Фити.

Домаќинствата, односно греењето на дрва, и индустријата, особено производството на електрична и топлинска енергија, се најголеми загадувачи на воздухот по речиси сите параметри, што е документирано во десетици извештаи.

На пример, во последниот вкупен годишен извештај за состојбата на животната средина, објавен од Министерството за животна средина и просторно планирање, стои:

„Согорувањето на дрва за затоплување во домаќинствата е клучен извор во вкупните национални емисии на цврсти честички со удел од 44 отсто до 63 отсто (во зависност од големината на честичките), како и во вкупните емисии на јаглерод моноксид со удел од 65 отсто“, стои во извештајот.

„Мета“ објави неколку стории и инфографици за стапката на смртност како резултат од загадувањето на воздухот, количеството на загаден воздух и за нецелосното функционирање на мерните станици.


Поради снежното невреме и студот во САД, починаа најмалку 17 лица


Њујорк, 5 јануари, 2018 - 13:15 (META) 

Најмалку 17 лица починаа од студ, предизвикан од снежното невреме и поларни температури кои зафатија најголем дел од Соединетите Американски Држави. Сите летови од Њујорк и од Њу Џерсу се откажани поради силниот ветер и снежната бура која се најавува. Во Њујорк се очекува да наврнат од 15 до 20 сантиметри снег.

Таканаречената метеоролошка „циклон бомба“ е проследена со силен ветер и обилен снег, денеска го погоди североистокот на САД, поради што се затворени училиштата и државните институции. Покрај обилните врнежи од снег, до крајот на неделата се очекува и голем пад на температурите.

Утрово, околу 65.000 домаќинства и компании останаа без струја, а се очекува дека бројката ќе се зголемува. Вонредна состојба е прогласена и во Флорида, каде што снег заврна по 28 години.


Владата уверува дека следната година исклучените нема да плаќаат паушал за парно


Скопје, 22 декември, 2017 - 13:40 (META) 

Владата на Република Македонија денеска порача дека домаќинствата кои се исклучени од централното греење во град Скопје, во наредната година ќе бидат ослободени од плаќање на паушалот кој во моментов го плаќаат.

„Проблемот со кој се соочуваат граѓаните, владата предвиде да го реши во рамките на новиот предлог Закон за енергетика. Имено во подзаконските акти на Законот за енергетика кој ќе се воведе во текот на 2018 година се предвидени специфични решенија со кои во рамките на законската регулатива ќе се реши оваа наследена ситуација“, се вели во соопштението од Владата.


Инсталирање на калориметри ќе биде задолжително за новите згради


Скопје, 20 декември, 2017 - 17:18 (META) 

Задолжителното инсталирање на мерни уреди (калориметри) на парно-греењето е предвидено за секој нов објект за кој е започната постапка за одобрение за градење, информираат од кабинетот на вицепремиерот за економски прашања, Кочо Анѓушев. Во соопштението се додава дека, ова ќе важи откако новиот закон за енергетика ќе стапи во сила.

За објектите кои веќе се приклучени на дистрибутивната мрежа, поставувањето на мерни уреди не е задолжително.

„Тоа е оставено на избор на самите потрошувачи и со самото тоа, ќе нема никакви наметнати дополнителни трошоци за постојните корисници“, се вели во соопштението.


Макрадули: До 2020 година ќе биде забрането греењето со јаглен


Бон, 18 ноември, 2017 - 12:08 (META) 

Греењето на јаглен во Македонија до 2020 година ќе биде забрането, истакна заменик-министерот за животна средина, Јани Макрадули, кој учествуваше на Светската климатска конференција во Бон.

Тој додаде дека оваа мерка е дел од македонските заложби за заштита на животната средина и од борбата со климатските промени кои се предизвикани од огромната емисија на јаглеродни гасови во атмосферата, со што драстично се зголемува температурата на планетата.

– Две третини од загадувањето во Скопје е резултат на затоплувањето на домовите и на користењето несоодветни материјали и затоа тоа е приоритетен проблем на Владата – вели Макрадули.

Некои податоци, како што соопшти, покажуваат дека дури 100 семејства на територијата на општина Центар во Скопје се греат на јаглен, а многу од домовите се затоплуваат со неквалитетни дрва, но и со друг штетен материјал.

Макрадули вели дека загадувањето може да се реши само со интегриран пристап и со активности во сите области паралелено и со мерки на долг рок, но кои треба да почнат да се реализираат веднаш.


Фондот за иновации распишува повик за проекти што ќе го намалуваат загадувањето


Скопје, 3 ноември, 2017 - 13:27 (META) 

Фондот за иновации и за технолошки развој денеска објави јавен повик „О2 предизвик“, преку кој ќе финансира иновативен пилот-производ, услуга, процес или методологија со кои ќе може да се продонесе во намалување на загадувањето на воздухот.

За повикот се одвоени шест милиони денари и е отворен до 30 месецов. Треба да бидат доставени решенија од областите: користење енергија на греење, транспорт и мобилност и градежништво и урбани алтернативи. Може да аплицираат микро, мали и средни претпријатија, со чие вклучување Фондот сака да го прошири опфатот на корисници на средства за иновации и каде смета дека има неискористени потенцијали.

– Решенијата може да се однесуваат на промена на навиките и практиките за греење, нови технологии за следење и предвидување на состојбата со проблемот, промена на сообраќајните навики, поттикнување на намалување користење автомобили. Едно од решенијата може да биде поттикнување изработка на зелени покриви – рече на прес-конференција, директорот на Фондот за иновации и технолошкиот развој, Јован Деспотовски.

Фондот ќе финансираа 90 проценти на проектот, а другите 10 проценти ги покрива апликантот. Согласно буџетите кои ќе ги понудат апликантите, ќе се одлучи дали ќе се финанисира едно или повеќе решенија.


МОН информираше дека ДСЦ „Скопје“ има долг од 4,5 милиони евра


Скопје, 16 јуни, 2017 - 14:55 (META) 

Министерството за образование и наука информираше дека Државниот студентски центар „Скопје“, под чија закрила функционираат студентските домови „Стив Наумов“, „Гоце Делчев“ и „Кузман Јосифовски – Питу“, има долгови од 4,5 милиони евра.

Од нив, за комунални услуги, греење, комуникации и транспорт долгот е 1,6 милиони евра.

„Доколку раководството на ДСЦ „Скопје“ навреме ги намируваше долговите и обврските, немаше да се доведат студентите кои се сместени во студентскиот дом „Гоце Делчев“, но и во другите студентски домови да ги подготвуваат испитите во темница и да стравуваат дека ќе останат без електрична енергија или вода за пиење и елементарни услови за престој во објектите“, соопшти Министерството за образование.

Студентскиот дом „Гоце Делчев“ синоќа остана без струја поради неплатени сметки, по што студентите реагираа до Министерството за образование и наука и до Владата.

Од МОН информираа дека со „ЕВН Македонија“ договориле исплатата на долгот да биде на рати.


Намалена цена на парното ќе го намали загадувањето


Скопје, 2 март, 2017 - 14:54 (META) 

Искористување на парното греење и намалување на цената на услугата за корисниците за околу 25 проценти, ќе значи и намалување на проблемот со загадувањето во Скопје.

Ова е еден од главните заклучоци на студијата „Дефинирање на техно-економска оптимална и еколошки одржлива структура на греење и имплементирање на централизирано снабдување со санитарна топла вода на градот Скопје“, изработена од Машинскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ од Скопје и од Центарот за енергетска ефикасност на Макeдонија (МАЦЕФ).

„Споредбената анализа на различни типови и системи за греење покажува дека централниот систем за топловодно греење претставува економски исплатливо греење во густо населените региони. Во регионите по периферијата на градот, исплатливо е греење на топлински пумпи и инвертер клима-уреди, а конкурентно е и индивидуалното греење со природен гас“, вели професорот од Машински факултет, Ристо Филкоски.

Во главните заклучоци од студијата се наведува дека загадувањето во Скопје се должи на сообраќајот, особено при употреба на автомобилите на мали релации и во услови на сообраќаен метеж.

Заклучено е дека големото загадување се должи и на згуснатите урбанистички решенија, зголемениот број на жители и на неприродното растење на градот.

Во студијата се наведува и појавата на температурна инверзија, карактеристична за котлините, поради што долните слоеви на воздухот се задржуваат во „затворена состојба“, што значително ја ограничува можноста емисиите што се создаваат во градот да се дистрибуираат повисоко во атмосферата.


Почнува пријавувањето за субвенции од Град Скопје за печки на пелети


Скопје, 27 февруари, 2017 - 11:55 (META) 

Граѓаните од подрачјето на Град Скопје кои сакаат да набават печка на пелети, од денеска до 13 март ќе може да поднесуваат барања до Град Скопје за надоместување на дел од цената на новата печка.

Според официјалното соопштение, доделувањето на субвенциите ќе биде по принципот „прв дојден – прв услужен“. Ќе се дава надомест од најмногу 70 отсто од цената на новата печка, но најмногу 30.000 денари по пријава. Во таа сума е вклучен и персоналниот данок на доход од субвенцијата.

Заинтересираните треба да исполнат повеќе услови. Прво, може да аплицираат жителите на општините Аеродром, Гази Баба, Кисела Вода, Карпош, Чаир, Шуто Оризари, Центар, Ѓорче Петров, Бутел, Сарај. Барање не може да поднесат луѓе што искористиле субвенција за истата намена од кој било извор во Република Македонија.

Подносителот мора до поднесување на барањето да е корисник на печка на јаглен, дрва, нафта или мазут. Новата печка на пелети мора да се набави од денеска до 15 дена по завршувањето на јавниот повик, односно до 28 март.

Субвенција за набавка на печка на пелети нема да се додели ако подносителот живее во објект кој е приклучен на градско централно греење (има приклучок за парно), а добитниците на надоместокот ќе мора печката да ја користат во објектот кој ќе го наведат во пријавата и мора да имаат платено данок на имот за објектот заклучно со 2016 година.

Другите услови и формуларите потребни да се поднесе барањето се на овој линк.


Трајановски побара субвенции за загревање на домовите за помало загадување


Скопје, 26 декември, 2016 - 15:34 (META) 

Општините и централната власт да субвенционираат проширување на топловодната мрежа и што повеќе домаќинства да се вклучат на неа, е една од мерките што градоначалникот на Град Скопје, Коце Трајановски, ја предложил на средбата со градоначалниците од Скопскиот плански регион, на која се разговараше за загадувањето на воздухот во градот и во околината.

Тој апелираше до „Балкан енерџи груп“ (БЕГ) и до „ЕЛЕМ енергетика“ да размислат за намалување на цената на парното греење, за што ќе се разговара на официјална средба.

– Со моите колеги градоначалници зборувавме да се вклучат во субвенционирањето на граѓаните за набавка на печки на пелети, како и да се изготви правилник за користење на цврсти горива со кој во догледно време ќе се забрани употребата на нафта, јаглен и на други недозволени материјали за затоплување на домаќинствата. Разговаравме за можноста општините да субвенционираат други видови загревање во домовите за што тие ќе направат анализа и да субвенционираат велосипеди и изградба на велосипедски патеки – изјави Трајановски.

Тој додаде дека со формирањето на новата влада очекува итно да се објави тендерот за гасификација на Скопје.

Трајановски рече дека Град Скопје ќе продолжи со прскање на градските сообраќајници со калциум магнезиум ацетат за контрола на ситната прашина.

Во однос на воведување на системот пар-непар за употреба на автомобилите, како мерка за намалување на загадувањето од сообраќајот, Трајановски истакна дека тоа не е во надлежност на Градот Скопје, туку треба да се произнесат министерствата за внатрешни работи, за здравство и за животна средина и просторно планирање.

Австриската агенција за животна средина утврди дека најголемото загадување со ПМ10- честички во воздухот потекнува од загревање на домаќинствата (32 проценти), сообраќајот (20 проценти), прашина создадена од неуредените површини, уличната и прашината од градежните активности (19 проценти) и индустријата (18 проценти).