ОЈО: Кривична пријава за две лица од Битола за говорот на омраза во Крушево


Скопје, 6 август, 2018 - 12:35 (META) 

Основното јавно обвинителство Прилеп презема дејствија за утврдување на факти и прибирање докази во врска со нападите и говорот на омраза кои беа изречени за време на одбележувањето на државниот празник на Мечкин камен, информираат од ОЈО.

„Во обвинителството е пристигната кривична пријава поднесена од МВР – СВР Битола, против две лица и други непознати лица а за сторено кривично дело – Предизвикување омраза, раздор или нетрпеливост врз национална, расна, верска и друга дискриминаторска основа од член 319 од Кривичниот законик“, велат од ОЈО.

Со кривичната пријава на двајцата осомничени, жители на Битола, заедно со засега се уште непознати лица, им се става на товар дека за време на прославата употребувале говор на омраза кој бил забележан на видео запис и емитуван на една од националните телевизии.

Од ОЈО додаваат дека надлежен обвинител од Основното јавно обвинителство Прилеп во континуитет презема дејствија за да го расчисти кривично правниот настан.


Кадриу и Дехари велат дека во емисијата на Миленко Неделковски имало дискриминација


Скопје, 26 јули, 2018 - 11:40 (META) 

По претставката поднесена на 14 март против телевизијата „Алфа“ за емисијата на Миленко Неделковски од 27 јануари годинава, мнозинството на Комисијата за заштита од дискриминација пред неколку дена донесе мислење дека емисијата на Неделковски бил надворешен проект, па телевизијата не може да одговара за тоа што се емитува како надворешен проект. Но со тоа не се согласуваат двајца членови на комисијата, кои доставија до медиумите свое издвоено мислење.

Подносителот на претставката до Комисијата навел дека во емисијата имало дискриминација врз основа на етничка припадност.

Од мислењето од пред неколку дена, мнозинството од Комисијата реши да не поведува постапка за дискриминација против „Алфа“ поради тоа што, наводно, претставката била за „погрешно лице”, односно емисијата на Миленко Неделковски, во која гостин била Мирка Велиновска, била надворешен проект, па телевизијата не треба да биде одговорна за него.

Исто така, мнозинството од Комисијата за заштита од дискриминација смета дека треба да се даде важност на слободата на изразување како вредност на секое демократско општество.

Но со ова не се согласуваат членовите на комисијата проф. д-р Беким Кадриу и д-р Ирфан Дехари, кои велат дека Антидискриминациска требало да постапува и по допрен глас и да почне постапка против Миленко Неделковски.

„Мнозинството од Комисијата за заштита од дискриминација греши кога не поведува постапка заради тоа што претставката се однесува на ,погрешно лице’ односно на Алфа Телевизија. Прво, Комисијата мора да постапува по претставката и по допрен глас, без разлика на кого се однесува претставката. Не може Комисијата да се скрие и да не поведе постапка поради наводни процедурални пречки само за да штити определено лице кое прави дискриминација. Спротивно, Комисијата треба да реагира секогаш кога според содржината препознава дискриминација“, стои во издвоеното мислење на Кадриу и Дехари.

Тие исто така сметаат дека и телевизијата морала да реагира соодветно, без разлика што станува збор за надворешен проект.

„Ако мериторно се навлезе во содржината на емисијата, јасно се гледа поттикнувањето на дискриминацијата и вознемирувањето кое се прави од страна на авторот и соговорникот во емисијата. Именувањето на припадниците на определена заедница со погрдни зборови како „скитач, чергар, бездомник”, тезите дека истите „не можат да се спитомат”, дека се „племе кое не може да изгради ни соработка ни соживот”, најмалку предизвикуваат вознемирување (член 7 од Законот за спречување и заштита од дискриминација), преку повреда на достоинството и создавање навредлива, непријателска и понижувачка средина кон припадниците на таа заедница. Ваквата содржина  потикнува дискриминација, забранета со член 9 од Законот за спречување и заштита од дискриминација)“, се посочува во издвоеното мислење.


Обвинителство почна истрага за говорот на омраза во врска со пожарите кај Атина


Скопје, 25 јули, 2018 - 14:18 (META) 

Основното јавно обвинителство Скопје соопшти дека по допрен глас оформила предмет во врска со определени написи и коментари по социјалните мрежи, со кои се шират расистички и ксенофобични материјали. Станува збор за постови за пожарот во близина на Атина.

„Јавното обвинителство ќе испитува дали преку пишувањето на коментарите и написите на социјалните мрежи е извршено кривично дело за кое се гони по службена должност. Следува преземање на дејствија со цел обезбедување докази во предметот. Воедно, ќе се утврдува идентитетот на лицата кои преку објавување на написи и коментари учествувале во ширењето на говорот на омраза“, се вели во соопштението.


Владата го осудува говорот на омраза за жртвите во пожарот во Грција


Скопје, 25 јули, 2018 - 12:34 (META) 

Владата го осудува говорот на омраза за жртвите во пожарот во Атина на социјалните мрежи, одговори денеска порптаролот на Владата, Миле Бошњаковски на новинарско прашање, дали ќе се покрене одредена постапка против тие лица.

– Изразуваме жалење за жртвите во Грција. Говорот на омраза не е прифталив за Македонија како модерна држава чии што аспирации се членство во НАТО и ЕУ- одговори Бошњаковски.

На редовната прес-конференција во Владата тој беше прашан дали од Владата ќе побараат оставка од вицепремиерот Кочо Анѓушев за случајот со грантот од Фондот за иновативност и технолошки развој, на што Бошњаковски одговори дека Основното јавно обвинителство има оформено предмет и доколку има неправилности ќе има одговорност согласно законските прописи.

Во врска со актуелните политички процеси по лидерската средба, тој додаде дека сега тие се случуваат во Собранието и дека нема ништо ново од она што лидерите го соопштиле по средбата.


Смртоносен е говорот на омраза во Македонија, што треба да сторат институциите?


Скопје, 13 јули, 2018 - 9:29 (META) 

Навреди, покани за одмазда, националистички, шовинистички и фашистички повици – сите под патриотски закрила гледаме оваа недела на социјалните мрежи и насекаде откако беше претепани до смрт младиот Никола Саздовски кој беше член на навивачката група „Комити“, од тројца осомничени за неговото тепање, кои се со албанска националност, пишува „Порталб“.

Убиството на младиот Саздовски, како што беше напишано во медиумите, било сторено како резултат на говорот на омраза. Имено тројцата обвинети за убиство и тој вербално се препукувале на интернет во етничка линија.

Партии, невладини организации, институции, официјални лица и влијателни луѓе повикаа на казнување на сторителите кои го претепаа Саздовски до смрт, и го повикаа народот на смиреност.

Социологот Али Пајазити верува дека политичарите, медиумите и невладините организации мора да работат понапорно за да се оневозможат националистичките и фашистичките напади.

-Гледајќи социолошки, говорот на омраза е феномен кој покрај во социјалниот и политичкиот спектар е вклучен и во спортот, кој во суштина треба да има пријателски карактер. Институциите мора да преземат мерки за олабавување на националистичките и фашистичките грчеви кои го погодија спортот кај нас. Ова треба да го сторат и политичарите, медиумите, невладините организации – вели Пајазити.

Од друга страна, универзитетскиот професор и граѓанска активистка, Мирјана Најчевска, проценува дека денеска го гледаме говорот на омраза на ова ниво, бидејќи тој никогаш не бил казнет.

– Говорот на омраза првично беше дистрибуиран од политичарите, па продолжи со некои новинари од одредени портали, а подоцна граѓаните го реализираа. За Миленко, Мирка или Латас, за ниту еден од нив немаше последици за она што тие го промовираа многу јасно и гласно. Граѓанските организации поднесоа пријави до обвинителството за тоа, но нема реакција. Автоматски, тоа ги поттикна младите во услови на политичка, а потоа етничка невнимателност, дека говорот на омраза е легитимно средство за комуницирање. Но, кога станува збор за младите, многу е лесно да се предизвикаат емоции со говор на омраза, а потоа е многу тешко да се контролира што може да биде резултат на говор на омраза. Толеранцијата и разбирањето треба да започнат во секојдневниот живот, во образованието и во говорите на функционерите – оценува Најчевска.

Иако говорот на омраза е кривично дело казниво со затворска казна од 1 до 5 години, праксата во Македонија покажува дека досега никој не е осуден за такво нешто. Недостатокот на превентивни активности од страна на властите создаде простор младите лесно да бидат манипулирани за политички поени, преку разни организации.


СДСМ го осудува насилството пред Собранието и повикува на смиреност


Скопје, 18 јуни, 2018 - 11:10 (META) 

СДСМ се огласи со осуда на „вчерашните насилства пред Собранието, нападите од насобраната толпа врз новинарите, снимателите и полицајците коишто се обидуваа да спречат насилен упад во Собранието“.

„Секој има право да протестира и да го искаже својот став и мислење, но на вчерашниот собир беше забележан говор на омраза, повици за насилство, навреди и провокации кон граѓани, кон новинари, кон различни етнички заедници. Очигледно е дека одредени субјекти кои работат спротивно од интересите на државата и граѓаните сакаат да го повторат насилството од 27 април, на кое му претходеа слични повици и активности“, порача владејачката партија, повикувајќи ги граѓаните на демократски начин да го изразуваат мислењето, да бидат смирени и да не подлегнуваат на провокациите.


Елена Трифуновска: Не треба да се меша говорот на омраза со клеветата и навредата


Скопје, 27 април, 2018 - 11:00 (META) 

Станува тренд да се пријавуваат дискриминацијата и говорот на омраза во онлајн сферата за да се спречи да се развиваат, но важна е и техничката неутралност. Поточно, колку брзо се развива информатичката технологија, исто толку брзо треба да се развиваат и да се приспособуваат и тие механизми, но едукацијата на корисниците не ја следи секогаш брзината на технологијата, рече, меѓу другото,  Елена Трифуновска од Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, во вчерашното гостување во  „Студио 1“ на ТВ1.

Како што вели Трифуновска, клучна е едукацијата на корисниците на социјалните мрежи. Децата се повеќе и порано почнуваат да ги користат, но и постарите корисници не се научени и потешко ја учат примената на механизмите.

– Состојбата е проблематична со оглед на тоа колкав број од нас секојдневно користиме социјални медиуми и колку време поминуваме на нив и каков тип на информации не интересираат или со какви информации не таргетира оној што ги пласира – смета Трифуновска.

Случаите на говор на омраза на интернет и во медиумите се пријавуваат во Основното јавно обвинителство и во Единицата за борба со компјутерски криминал во МВР. Нивните и извештаите на „Фридом Хаус“ и на „Репортери без граници“ покажуваат дека случаите не се процесуираат на начинот на којшто предвидува законот – појасни гостинката – експерт.

– Ако ја погледнеме статистиката на Советот за етика, на трето место се пријавите од граѓаните за прекршувања на говор на омраза од вкупниот број на пријави што ги имаат добиено и во 30% од решените случаи токму говорот на омраза е причина за пријавата – вели Трифуновска и според неа, не треба да се мешаат говорот на омраза со клевета и навреда.


ЕК: Има напредок во слободата на изразување, намален е притисокот врз новинарите


Скопје, 18 април, 2018 - 14:16 (META) 

Климата за слободата на медиумите и слободата на изразување е подобрена, со поотворена политичка дебата и покритичко известување во медиумите. Забележан е пад во притисокот врз новинарите. Известувањето од изборните кампањи и поизбалансирано од порано. Владиното рекламирање е прекинато. Клучно е власта да практикува нулта толеранција кон сите инциденти на физички и вербални напади или закани врз новинарите, се вели во Извештајот на Европската Комисија за напредокот на Македонија, кој беше објавен вчера.

Според делот за слободата на говорот, Македонија е на одредено ниво на подготвеност во областа на слободата на изразувањето и постигнала значителен напредок од средината на 2017 година.

„Законодавната рамка во голем дел е усогласена и со acquis и со меѓународните стандарди. Измените на Законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги се подготвени во консултации со релевантните заинтересирани страни. Постои подобрена клима за медиумите и новинарите се поподготвени да ги критикуваат злоупотребите на јавните личности и цензурата. Сепак, опстануваат предизвици и мора да се спроведува нулта толеранција за физичкото и вербалното малтретирање или заканите кон новинарите. Јавниот радиодифузен сервис треба да се реформи и да се зајакне неговата независност. Земјата делумно ги спроведе препораките од извештајот за 2016 година, пред сè со укинување на владиното рекламирање и намалување на притисокот врз новинарите и медиумите, што овозможи побалансирано известување“, се наведува во извештајот.

Европската Комисија препорачува продолжување на реформите на јавниот радиодифузен сервис и засилување на неговата независност. Се посочува и на преземање мерки за да се поттикне објективното известување и разноликост на гледиштата во медиумите, како и да се охрабрува професионалното однесување од страна на сите медиумски чинители.

Се посочува и на соодветно постапување на органите на редот и на судските власти за случаите на насилство врз новинарите.

Европската Комисија наведува дека Владата направила напори да биде потранспарентна и новинарите сега бесплатно добиваат достап до информации и документи, што е зацртано во Итните реформски приоритети.

Во поглед на заканите кон новинарите, се одбележува дека се јавува пад на притисокот врз новинарите, како резултат на подобрената политичка клима. Се одбележува договорот на власта со Здружението на новинарите од декември минатата година за истрага за случаите на нападнатите новинари. Сепак, како што се наведува во Извештајот за напредокот на Македонија, регистрирањето на напади врз новинари е несоодветно и покренати се многу малку истраги.

„Клучно е властите да спроведуваат нулта толеранција кон сите инциденти на физичко и вербално насилство или закани кон новинарите и тие соодвено да бидат третирани  од страна на полицијата и Јавното обвинителство. Има 21 новопријавен случај на заплашување на новинари и 13 судски процеси во кои се вклучени новинари. Неколку новинари беа меѓу повредените во насилставата во Парламентот на 27 април. Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги забележа непрофесинално известување од страна на јавниот радиодифузен сервис и приватна телевизија во врска со овие настани“, вели Европската Комисија.

Во поглед на измените на законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги кои владата во февруари годинава ги одобри и сега предлог-законот е во Собраниска процедура, се напоменува дека некои вклучени страни го изразиле своето несогласување со некои измени, посебно во поглед на финансирањето од државниот буџет. Законската рамка за говорот на омраза според ЕК е генерално усогласена со меѓународните стандарди, но нивното спроведување треба да биде подобрено. Говорот на омраза онлајн и понатаму е нерегулиран.

За Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (ААВМУ) се вели дека својата надгледна улога ја врши поефикасно, вклучувајќи го тука и периодот на изборите. Се напоменува дека ААВМУ почнала процедури за небалансираното известување и прекршување на ограничувањата за платено политичко рекламирање.

Во поглед на известувањето на некои приватни телевизии се вели дека квалитетот напреднал, но сепак во некои медиуми се уште има лошо ниво на професионалните стандарди, со што се нарушува објективноста на информирањето.

„Набљудувањето на Советот за етика во медиумите на Македонија покажува дека е потребна понатамошна работа за подобрување на етичките стандарди. ЕК одбележува дека истражувачкото новинарство е уште во ограничени рамки, како и дека се јавува пад на случаите на навреди и клевета против новинари, со 13 нови случаи во 2017“, стои во Извештајот.

Известувањето на јавниот радиодифузер МРТ било поизбалансирано во последните изборни кампањи споредено со минатото, а се одбележува и дека куќата усвоила Етички кодекс. Сепак, потребни се дополнителни напори и долгорочна стратегија за да се засилат независноста и објективноста во информирањето, како и финансиската одржливост на МРТ.

Во поглед на нејзините финансии, во контекст на финансирањето на буџетот, се вели дека мора постојано да се следи спроведувањето на реформите за да се спречи директно или индиректно политички влијание што би ја поткопало независноста на куќата и би обеззбедило стабилно, предвидливо и достаточно обезбедување средства.

За ААВМУ и другите институции се вели дека немаат капацитети да ги идентификуваат и спречат соработките меѓу медиумските сопственици и политичарите, што пак влијае на уредувачката политика.

Одбележувајќи дека новата влада го сопре владиното рекламирање на комерцијалните медиуми, се вели и дека се намалил бројот на медиуми, со затворањето на МПМ.

Во поглед на професионалните организации, се вели дека нема напредок во заштитата од страна на синдикатот за работните услови на новинарите, поради што, новинарите практикуваат самоцензура и работат со договори на одредено време.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на Фондацијата Отворено општество – Македонија.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата Отворено општество – Македонија.


Поради говор на омраза, „Фејсбук“ ги затвори страниците на партијата „Британија на прво место“


Лондон, 16 март, 2018 - 13:44 (META) 

„Фејсбук“ со официјално соопштение извести дека ги избришала официјалните страници на партијата на екстремна десница „Британија на прво место“ (Britain First) и на нејзините лидери поради говор на омраза.

Според лондонски „Гардијан“, „Фејсбук“ ги отстранил главната страница на партијата, која имала над 2 милиони фанови, како и страниците на партиските челници Пол Голдинг и Џејда Франсен поради „ширење говор на омраза наменет да предизвика омраза против групи во нашето општество“.

Од социјалната мрежа наведуваат дека според нивните стандарди, говорот на омраза е неприфатлив, односно, како што стои во образложението, на оваа социјална мрежа политичките ставови мора да се изразуваат без омраза. Од „Фејсбук“ велат и оти постапуваат и ги отстрануваат содржините во кои таквиот говор е присутен секогаш кога ќе им биде предочен таков случај. Истовремено, се потенцира дека нема да се дозволи екстремистичката група да отвори нови страници.

Вонпарламентарната партија „Британија на прво место“  е озлогласена поради своите кампањи против мултикултурализмот и директни акции од т.н. „христијански патроли“ против џамии низ Велика Британија. Групата е често квалификувана како фашистичка, и е позната по тоа што интензивно користи онлајн активизам.

Заменик-претседателката на партијата, Џејда Франсен, чие судење за говор на омраза на јавен митинг во Белфаст е во тек, стана меѓународно позната откако претседателот на САД Доналд Трамп ретвитна неколку нејзини исламофобни твитови на почетокот на март. Овој потег на Трамп беше критикуван и од британската премерка Тереза Меј.

Од„Фејсбук“ наведуваат дека наспроти тоа што повеќепати испратиле предупредувања до администраторите на сега затворените страници, тие продолжиле да објавуваат содржини кои ги прекршуваат правилата на платформата.


Како една гротескна фотомонтажа предизвика недоразбирања кај македонските медиуми


Скопје, 6 февруари, 2018 - 12:24 (META) 

Страшните грчки летоци, кои на прв поглед содржат говор на омраза, дискриминација и потпалуваат тензии, испаднаа мајтап, кој користи намерно изнасилени слогани и цртежи за да привлече внимание и испрати порака. Проблем настана кога медиумите во земјава не проверија за што точно станува збор, а од друга страна, пак, ни авторите на постерите не размислија дали можеби не е крајно ризично да се игра мајтап со говорот на омраза, пишува Жарко Трајаноски  во „Вистиномер.мк“.

На 1 и 2 февруари 2018, повеќе македонски медиуми објавија шокантна фотографија, со информација дека станува збор за летоци со кои се мобилизираат граѓаните во Грција за учество на митингот во Атина закажан за 4 февруари.

КОНТРОВЕРЗНО ИЗВЕСТУВАЊЕ ЗА КОНТРОВЕРЗНИ „ЛЕТОЦИ“

ТВ НОВА: „Како се најавува протестот во Атина: Сега сите заедно, комитите ни се пред врата (ФОТО)“: „Во главниот град на Грција веќе се делат летоци со повик до граѓаните да земат масовно учество на митингот. На летоците е прикажана голема крволочна мечка – која ги претставува комитите од “Македонија” кои се голема закана за Грција. Кон крајот на 19 и почетокот на 20 век, грчките Андарти комитите ги нарекувале “мечки”. Мечката на летокот со нож ја коле грчкиот народ. „Ѝ требаш на Македонија” и “Сега сите заедно“, пишува на летокот на кој неколкумина Грци заедно држат еден огромен нож со грчко знаме насочен кон мечката.“

ТВ АЛФА: Брисел молчи за говорот на омраза и палењето на македонското знаме на протестите во Солун: „Во меѓувреме никнуваат нови постери со застрашувачки слики, како што е оној каде е претставен војник кој на капата има македонско знаме и злоставува жена, со пораката „Спасете ја Македонија од Словените“.

Медиумите и јавноста се згрозија од уште еден, на него е прикажана голема крволочна мечка – која ги преставува комитите од “Македонија”, како што биле нарекувани од грчките Андарти. Претставувајќи како здружени Грците ја колат мечката, пишува: „Комитите ни се пред врата – ѝ требаш на Македонија”.

Фокус: „Комитите ни се пред врата“ – повик за учество на протестот во Атина

Слободен печат: Комити пред врата: Еве како изгледа постерот за протестите во Атина против Македонија: Официјалниот постер повикува дека „Сега си ѝ потребен на Македонија“, бидејќи „Комити дојдоа пред нашата врата“. Како иницијатори се потпишани извесна национална стратегија наречена „Сега“.

Еве како изгледа постерот:

Broj 001_000

МКД.МК: ПОВИК ЗА ПРОТЕСТОТ ВО АТИНА: „Комитите ни се пред врата. Ѝ требаш на Македонија. Сега сите заедно“

Република: „Сега сите заедно, комитите ни се пред врата“ (фото)

Фактор.мк: „Шокантен повик за грчките протести – Доаѓаат комитите“

„Националистите и неофашистите во Грција изработија шокантен постар со кој го повикуваат народот да излезе на протестот закажан за 4 февруари со навредлива содржина. На постерот пишува „Комитите ни се пред врата. Ѝ требаш на Македонија. Сега сите заедно“.

Контроверзната фотографија беше објавена и од повеќе други портали и влијателни медиуми, а имаше и контроверзни постови на социјалните мрежи. На пример, познат уредник на национална ТВ напиша дека „Грчката хистерија против Македонија добива веќе чудовишни форми… Ова е веќе повик за колеж-наспроти гестот од македонска страна, автопатот да се преименува во „Пријателство…“. Повеќе интелектуалци и новинари придонесоа за споделување на „шокантната“ фотографија на социјалните мрежи со информација дека „ова е плакатот со кој се организираат протестите во Атина“.

ПРОНАОЃАЊЕ НА ИЗВОРОТ И АВТОРОТ НА НАВОДНИОТ „ЛЕТОК“

Имајќи предвид дека македонските медиуми укажуваа на говор на омраза, кој повикува на насилство, се одлучив да ја проверам нивната приказна.

Почнав со проверка на објавената фотографија на сервисот „Google Images“, кој како најдобро нагаѓање за фотографијата го посочи постерот за филмот „Нападот на луѓето марионети“ (1958). Откако прочитав за филмот, ми стана јасно дека постерот на филмот бил искористен како предлошка за фотомонтажата за која македонските медиуми тврдеа дека е леток кој повикува на политички митинг.

Но, дали фотомонтажата навистина била испечатена како леток? Дали навистина тој леток се делел на граѓани или бил лепен како постер на јавни места ширум Грција, како што сугерираа македонските медиуми? За да одговорам на овие прашања, се впуштив во потрага по изворот и авторот на контроверзната фотомонтажа.

Потрагата вроди со плод откако прочитав еден коментар на „Фејсбук“ во кој беше посочена следнава страница како „мајтап“ страница која ја објавила фотомонтажата – Ελληνο-Χριστιανικό Ethnostedon (Грчко-христијански етноседатив).

Од прегледот на страницата, и повеќето реакции на објавите, беше јасно дека на страницата се објавуваат контроверзни фотомонтажи кои можат да се подведат под рубриките „гротескен хумор“ и „социјална сатира“. Исто така, беше јасно дека на оваа страница се објавени многу повеќе фотомонтажи кои произлегуваат од фотошопирање на стари пропагандни постери. При прегледот на фотомонтажите можев да увидам дека контроверзните фотографии, кои ги споделија македонските медиуми (без да го наведат изворот), неодамна се објавени на оваа страница, но дека слични фотомонтажи со истата предлошка (стар пропаганден постер) биле објавувани и претходно.

На пример, на 11 март 2014 година била објавена следнава фотомонтажа (врз постерот од филмот како предлошка), која го карикира Самарас како заштитник од комунистичката закана.

Broj 002_000

Исто така, увидов дека претходно е објавена и друга контроверзна фотомонтажа (на 9 мај 2014!), слична на фотомонтажата која беше претставувана како леток за националистичкиот митинг во Солун, но со текст кој го карикира Самарас. (Предлошка и за оваа фотомонтажа е антиболшевички пропаганден постер кој се користел во Полска во 1921).

Broj 003_000

 

Broj 004_000

По прегледот на страницата, напишав приватна порака до уредниците на страницата, укажувајќи дека два од постерите објавени на страницата предизвикаа бурни реакции во Република Македонија, проследени со информации дека постерите биле дизајнирани за да мобилизираат протестанти на митинзи.

Добив ваков одговор:

Хумор преку претерување. Мислам дека е очигледно за Грците. Ние одлучуваме да покажуваме постери кои ги преакцентираат националистичките и религиозни тенденции, користејќи гротескна и старовремска позадина, со цел да ги деконструираме. Ние не сме националисти, ние само се шегуваме. Ви благодариме за интересот и извинете ако сте се почуствувале навредени. (линк до филмот „Нападот на луѓето марионети).

И СО ХУМОРОТ СЕ ПРЕТЕРА?

Како да се објасни феноменот што многу од македонските медиуми воопшто не перципираа хумор во постерите, туку говор на омраза? Иако во дел од коментарите на социјалните мрежи имаше укажувања дека станува збор за “потсмевање кон екстремистите“ и дека „не се работи за реални постери“, туку за постери кои се направени за „тролање на националистите“ (па дури и за „пример на здрава иронија“), таквите коментари честопати беа пресретнати со неверување.

Како што укажа коментаторот Спирос Софос, можеби „проблемот е тоа што сме толку отуѓени едни од други како народи и индивидуи што сме подготвени да го очекуваме најлошото едни од други“.

А можеби поголемиот дел од проблемот лежи кај македонските медиуми кои ја проширија паранојата за грчките летоци со говор на омраза без да ја сработат својата домашна задача. А, нивна домашна задача е да го откријат изворот на фотомонтажата, да проверат дали навистина се работи за „летоци“ за митинг или фотомонтажи, и да се обидат да го протолкуваат контекстот и намерите на објавувачот, пред да почнат да шират непроверени шпекулации за „говор на омраза“ со кои се потпалуваат тензии, дискриминација и омраза.

Друго наравоучение од аферата со „летоците“ (всушност фотомонтажи и интернет мемиња) е дека е многу ризично мајтапењето со пропагандни постери во кои има елементи на пропаганда и омраза. Мајтапењето со пропагандни постери може да остане несфатено, да предизвика сериозни недоразбирања, па и да послужи како поттик за ширење на говор на омраза или параноја.

Ако парафразираме една мудра мисла од осуден сопственик на медиум „И со хуморот се претера“. За македонското „новинарство“ одамна знаеме дека не е имуно на националистички паранои и хушкања засновани на шпекулации. Се надеваме дека оваа афера со т.н. летоци ќе придонесе за јакнење на имунитетот на новинар(к)ите, што би подразбирало и нивно извинување до читателите за сите дезинформации во врска со „летоците“.