!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

Албанија го осуди и бара истрага за графитот со говор на омраза во Битола


Тирана, 19 јануари, 2018 - 18:26 (META) 

Министерството за Европа и за надворешни работи на Албанија денеска го осуди говорот на омраза кон Албанците, во графит на јавен простор во Битола и побара од македонските власти да го истражат случајот.

grafit Bitola

Графитот испишан на фасада од зграда во Битола на македонски и на албански јазик

Станува збор за графитот на фасада на зграда во Битола – „Смрт за шиптари“, напишан на македонски и на албански јазик, со додавка „Закон си е закон“ алудирајќи на Законот за употреба на јазиците.

„Министерството за Европа и за надворешни работи на Република Албанија изразува жалење и го осудува говорот на омраза кон Албанците изразен во натписи на јавен простор во Битола. Не е прв пат Битола, градот на историскиот конгрес за албанскиот јазик, намерно и неприфатливо да биде соочен со акти чија намера е да се предизвика омраза, нарушување и тензии помеѓу заедниците“, стои во соопштението на албанското министерство за Европа и надворешни работи.

Од таму бараат македонските власти да го истражат случајот и да ги откријат сторителите на овој чин, кој, како што велат, „се коси со духот на соживот и хармонија во Македонија и во регионот“.


Тимоние: И новинарите и дипломатите мора да се борат за слободата на изразување


Скопје, 19 декември, 2017 - 16:09 (META) 

И новинарите, но и дипломатите имаат одговорност за демократијата и за борбата за слободата на изразување и во таа борба не смее да се молчи, порача амбасадорот на Франција, Кристијан Тимоние на денешната промоција на публикацијата „Слободата на изразување низ праксата на Европскиот суд за човекови права“ од д-р Мирјана Лазарова – Трајковска, која се одржа во Клубот на новинари во Скопје.

– Од многу тажниот ден 24 декември 2012 година поминавме тежок, но успешен пат и искуствата може да служат како материјал за размислување за еволуцијата и барањето демократија. Книгата на д-р Мирјана Лазарова – Трајковска претставува потсетување на огромната одговорност што вие како новинари ја носите и потсетува на храброста на некои новинари, но и на недостиг на храброст на други. Истовремено, ни служи и како лекција нам дипломатите да не молчиме кога станува збор за прекршување на законите и фундаменталните права и јасно и гласно да кажеме дека нешто e неприфатливо – порача Тимоние.

Во книгата посебен акцент се става на случајот „Селмани и другите против Република Македонија“ во Европскиот суд за човекови права во Стразбур (ЕСЧП), како прв случај од Република Македонија за оневозможена слобода на изразување во врска со насилното изнесување на новинарите од Собранието на Република Македонија на 24 декември 2012 година.

Како што рече авторката, д-р Лазарова – Трајковска, овој случај е важен сегмент од практиката на ЕСЧП.

– Многу сум горда на таа пресуда на ЕСЧП, а мора да се напомене дека таа пресуда не е против Република Македонија, туку е ЗА Република Македонија – рече авторката.

Државата мора да биде чувар на слободата на изразување, како основно право, но мора да биде и чувар во поглед на говорот на омраза, рече евроамбасадорот Самуел Жбогар, порачувајќи дека очекува книгата на Лазарова – Трајковска да не биде читана само од новинарите, туку и од судиите и другите чинители во правосудството, но и од политичарите, пратениците, претставниците на граѓанските организации, како битен учебник за слободата на изразување, но и за борбата против говорот на омраза.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Владата подготвена да ги избрише глобите за медиумите и да го зголеми буџетот за МРТ


Скопје, 20 ноември, 2017 - 13:41 (META) 

Целта на Владата е да создаде простор и механизми со кои медиумите ќе можат да се саморегулираат, оти таа не треба да биде авторот на реформите на медиумите, рече министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски, на денешната дебата за предлог-законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, која Владата ја организираше како продолжение на досегашната расправа со медиумите и со еснафските организации.

Во речиси двочасовната расправа за обемниот предлог-закон, раководни лица на медиуми и на асоцијации на медиуми побараа повеќе измени на законот, а остри критики за сегашната верзија на предлог-законот упати и претседателот на ЗНМ, Насер Селмани, кој беше придружуван од генералниот секретар на здружението и од неколку членови на управниот одбор. Според Селмани, тие луѓе во Владата што го пишувале текстот за законот се непријатели на медиумите, а многу ѝ штетат и на Владата.

Како што посочија и Манчевски и министерот без ресор задолжен за комуникации, транспарентност и отчетност, Роберт Поповски, Владата е подготвена да ги прифати забелешките и да повлече некои решенија, како што се укинување на глобите од 5.000 евра за медиумот и од 1.500 евра за одговорното лице за непрофесионално новинарско известување и за говор на омраза, што го побараа и Селмани и Лазо Петрушевски, претседателот на Советот на Агенцијата за аудио и аудиовозиуелни услуги, но и други учесници.

Во однос на МРТ, владиниот текст на законот претрпе остри критики зашто предвидува премалку пари за работењето на јавниот радиодифузен сервис, односно затоа што 0,7 отсто од државниот буџет се премалку пари за јавниот сервис. Беше посочено дека тие пари нема да бидат доволни за да се овозможи и работа и враќање на долговите, но, како што рекоа министрите Манчевски и Поповски, тоа се моменталните можности, а намерата на Владата е секоја следна година да ги зголемува тие средства за плус 0,1 отсто, па до крајот на четиригодишниот мандат да го достигне нивото на 1 отсто од буџетот. Владимир Петрески побара да се дефинира и законска граница за задолжувањето на МРТ во иднина, а при нејзино надминување, да се воведува принудна управа.

Денешната дебата во хотелот „Александар палас“ беше последната од серијата јавни дебати за текстот, а можно е, како што рече Манчевски, да се одржи и уште една дебата што ќе се однесува строго на застапеноста на македонската музика во програмите на медиумите.

Свои коментари за законот ќе може да даваат сите заинтересирани на страницата на ЕНЕР до 30 ноември, иако, како што најави Поповски, најверојатно Владата ќе остави уште седум дена простор за дебата за овој закон, кој за да помине во Собранието, треба да биде изгласан со двотретинско мнозинство.

– Затоа бараме и од опозицијата да се вклучи во процесот, за да донесеме текст кој навистина ќе овозможи реформи – рече Манчевски.

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.


Говорот на омраза е сè поприсутен, вели народниот правобранител


Скопје, 6 ноември, 2017 - 12:31 (META) 

Со жалење морам да констатирам сè поголем говор на омраза во последните години, што е многу загрижувачко и ги повикувам институциите тоа да се спречува, рече народниот правобранител Иџет Мемети, презентирајќи го годишниот извештај за состојбата со човековите права во Македонија во 2016 година.

Правобранителот истовремено алармираше за огромна партизираност на институциите.

– За жал, огромен број институции спроведуваат партиска агенда и дури имаше и случаи кога цела институција се ангажираше за партиска задача – рече Мемети.

Тој посочи дека груба манипулација претставувале и вработувањата во јавниот сектор, не само во изминатата година, туку и пред тоа. Според Мемети, администрацијата е предимензионирана, а без вистинска анализа за потребите не може да се зборува за создавање квалитетна администрација.

Мемети нагласи и дека граѓаните не добиваат вистински квалитет во услугите што ги плаќаат, не само во поглед на сметките за струја и за вода, туку и за телефонските и за интернет-услугите.

Народниот правобранител информираше дека во 2016 година за 4 отсто се зголемил бројот на повреди на човековите права и слободи, а притоа како особено значајна ја спомена употребата на прекумерна сила од полицијата, како и од затворската полиција. Како особено алармантно, го спомена непрофесионалното постапување на полицијата при протестите што се одржуваа по прогласувањето амнестија за високи функционери од претседателот Ѓорге Иванов, како и однесувањето на полицијата кон обвинетите во таканаречениот „Кумановски случај“.

Сериозен проблем, рече Мемети, е и тоа што имаме проблематичен и непрочистен избирачки список. Тој побара од изборните органи итно да се измени Изборниот законик поради многуте случаи во кои на гласачите им е одземено правото на глас, што е уставно загарантирана категорија.

На Мемети му реплицираше Илија Димовски од ВМРО-ДПМНЕ, кој се согласи со дел од забелешките, но и се пожали дека дури и на пратениците некогаш им се одзема правото да зборуваат во Собранието.


Хелсиншки најави кривична пријава против Јакимовски поради говор на омраза


Скопје, 16 октомври, 2017 - 14:23 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Македонија и Коалицијата за сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници најавија дека ќе поднесат кривична пријава против кандидатот за градоначалник од ГРОМ и досегашен градоначалник на Карпош, Стевчо Јакимовски, поради говор на омраза.

„На 13 октомври 2017 година, на митинг во предизборна кампања, кандидатот за градоначалник и досегашен градоначалник на општина Карпош, Стевчо Јакимовски, во својот говор користи навредливи и деградирачки зборови за да го „нападне“ противкандидатот, наведувајќи дека за него се зборувало дека е хомосексуалец. Притоа, посочува на хомосексуалноста, нарекувајќи ја „најопасната мафија“, „мафија која сака да се инсталира во општина Карпош“. Ваквиот говор на кандидатот за градоначалник претставува кривично дело предизвикување омраза, раздор или нетрпеливост врз национална, расна, верска и друга дискриминаторска основа, согласно член 319 од Кривичниот законик на Република Македонија“, стои во соопштението од Хелсиншкиот комитет, во кое се додава дека на спорниот говор на кандидатот за градоначалник му претходела екстензивна пропаганда против луѓето со различна сексуална ориентација, забележана во печатени материјали низ општината со навредлива и вознемирувачка содржина кон ЛГБТИ-заедницата.

Оттаму го повикуваат Јавното обвинителство да спроведе брза и ефикасна постапка против Јакимовски, а судот да изрече соодветна мерка, со што превентивно ќе се дејствува врз понатамошното ширење говор на омраза.

За кривично дело за кое Хелсиншкиот комитет и Коалицијата за сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници го товарат Јакимовски, во Кривичниот законик е пропишана казна затвор од една до пет години.


Хелсиншки комитет: Во изминатите три години само на пет лица им е доделен статусот бегалец


Скопје, 7 септември, 2017 - 16:20 (META) 

Во текот на изминатите три години во Македонија биле поднесени вкупно 2.243 барања за признавање на правото на азил од страна на 2.717 лица. Од нив, на само пет лица им е доделен статус на признаен бегалец, а на само 11 лица им е доделена супсидијарна заштита, информираат од Хелсиншки комитет, од каде нагласуваат дека Македонија е транзитна земја за бегалците, а не крајна дестинација.

„Спротивно на ова, во јавноста се поведе инцијатива заснована врз лажни податоци, според која Република Македонија требало да се подготви за сместувањето и за интеграцијата на бегалци. Јавната дебата која се разгоре беше проследена со високо ниво на ксенофобичен говор на омраза кон бегалците, поистоветувајќи ги со терористи, со навредливи и понижувачки пораки, кои повикуваат на спречување на нивното населување во државата. Се поведоа неколку граѓански иницијативи, наменети за собирање потписи на граѓаните против населување на мигранти, кои непрекинато поттикнуваа и провоцираа говор на омраза. Иако поведувањето граѓански иницијативи и распишувањето референдум за испитување на мислењето на граѓаните се демократски и законски дозволени механизми, неопходно е тие да не провоцираат и да не поттикнуваат омраза кон одредена целна група, во овој случај бегалците“, велат од Хелсиншкиот комитет.

Хелсиншкиот комитет предупредува дека континуираното ширење и поттикнување на говорот на омраза кон бегалците, може лесно да води кон дела од омраза. Од почетокот на 2015 година до денес Комитетот има регистрирано 34 дела од омраза, сторени кон бегалци или мигранти на територијата на Република Македонија.


Говорот на омраза го има во законите, но не и во правосудството


Скопје, 7 јули, 2017 - 15:26 (META) 

Во Македонија постои говор на омраза кој потоа може да доведе и до насилство од омраза, а причините што е често присутен е неговата непрецизна уреденост во законите и речиси никаквата пракса за санкционирање во правосудството.

Ова беше еден од заклучоците на дебатата што денеска во Скопје ја организираше „Македонскиот институт за медиуми“, под наслов „Како до ефикасно справување со говорот на омраза“.

Анализата што ја претстави Ненад Живановски, експерт за говор на омраза, упатува на заклучок дека говорот на омраза е инкриминиран во легислативата и тоа и во Кривичниот законик и во Законот за заштита од дискриминација и во Законот за аудиовизуелни медиуми и медиумски услуги (ЗААВМУ), а го има и во Кодексот на новинарите на Македонија, но дека сето тоа е недоволно зашто или квалификациите не се директни, како што е тоа во КЗ, или, пак, не се предвидени санкции, како што е тоа во ЗААВМУ.

Во анализата беше претставен и „Случајот Миленко Неделковски – парадигма на еден медиумски реалитет“, при што се наведува дека иако со години неговите ставови изнесени преку телевизија и интернет често имаат говор на омраза, ниту еднаш не бил процесиран.

Слично искуство прикажа и Елена Брмбеска од Хелсиншкиот комитет за заштита на човековите права во Македонија. Според Брмбеска, иако Комитетот со години ги детектира, истражува и ги процесира со кривични пријави случаите на говор на омраза, од обвинителството нема никаква реакција, а најдалеку отишла нивната соработка со МВР, од каде понекогаш знаеле да им излезат во пресрет за идентификација на некоја ИП-адреса или, пак, им барале дополнителни информации.

Адвокатот Лазар Сандев, кој често работи со новинари во случаи на тужби за навреда и за клевета, нагласи дека не само што нема ниту еден судски случај за говор на омраза, туку нема ниту едно процесирано обвинение, т.е. обвинителен акт од страна на некое обвинителство. Тој, како и други учесници во дебатата, се осврна и на потребата да се разграничи разликата помеѓу говорот на омраза и слободата на изразување.

Словенија не стои многу подобро од Македонија во поглед на судската пракса – посочи Бранкица Петковиќ, директор на Мировниот институт од Љубљана. Таа појасни дека oд 500 поднесени кривични пријави од полицијата, јавното обвинителство на Словенија прифатило 190, судовите од тие 190 прифатиле 60 обвиненија, а на крајот сето тоа резултирало само со 26 осудителни пресуди за последните десетина години.


Невладини организации реагираат на говорот на омраза на пратеници


Скопје, 4 јули, 2017 - 13:30 (META) 

Со осуди на настапите на некои од актуелните пратеници „кои преку дискриминаторски говор и говор на омраза ја деградираат ЛГБТИ-заедницата“, реагираа ЛГБТИ Центар за поддршка, Коалиција „Сексуални и здравствени права на маргинализирани заедници“ и Хелсиншки комитет за човекови права на Република Македонија и ЛГБТИ Јунајтед – Тетово.

„Сметаме дека реториката за традиционално и за конзервативно општество која беше присутна во изминатите години имаше цел да ги маргинализира и дополнително да ги стигматизира ЛГБТИ-луѓето во Македонија. Очекуваме ваквиот говор да се санкционира и политичките партии да се оградат од јавните настапи на своите членови, кои се во судир со уставниот принцип на еднаквост на сите граѓани. Потсетуваме на ветувањето на новата влада дека ќе гради општество за сите, во кое ќе се санкционираат дискриминацијата и говорот на омраза. Токму затоа ја испраќаме оваа реакција во однос на скорешните јавни настапи на дел од актуелните пратеници“, стои во реакцијата.


Германија ќе казнува за говор на омраза и за лажни вести по 50 милиони евра


Берлин, 30 јуни, 2017 - 14:32 (META) 

Германскиот парламент денеска усвои закон кој предвидува казни во износ до 50 милиони евра за говор на омраза и за лажни вести на социјалните мрежи.

Казната ќе им биде изречена на сите веб-страници доколку не ја отстранат содржината во која постои говор на омраза или пренесува лажна вест.

Германскиот министер за правда, Хајко Мас, изјави дека социјалните мрежи не успеале да ги спречат своите веб-страници да пренесуваат „запалив“ начин на гледање на работите и да изнесуваат лажни информации.

Експертите за заштита на човековите права и интернет-компаниите наведуваат дека усвојувањето на законот може негативно да влијае на слободата на говорот во Германија.


Хелсиншки комитет: Политиката е главен генератор на говорот на омраза


Скопје, 22 мај, 2017 - 11:24 (META) 

Политичките случувања во Република Македонија се главниот провокатор и производител на говор на омраза во текот на април, посочува Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија во својот извештај за април.

Хелсиншки напоменува дека говорот на омраза и повиците за насилство, го користат политичари и јавни личности, дел од демонстрантите на протестите на иницијативата „За заедничка Македонија“, а исто така се прелеал и на социјалните мрежи.

„Всушност, реториката со која е проследена политичката криза, се состои од чести повици за насилство кон политички неистомисленици и кон припадници на албанската етничка заедница. Дотолку пострашни се пораките за насилство со политичка и етничка основа споделени на јавни собири и протести, пред поголема маса на луѓе. Во обид да се манипулира со јавното мислење, индиректен говор на омраза беше забележан и во говорите на јавни личности и политичари, кои недвосмислено повикуваа на насилство во текот на целиот период. Говор на омраза претставуваат и секојдневните повици на демонстрантите за ’чиста и унитарна Македонија’ со кои се омаловажуваат етничките заедници во државата. Во изолирани случаи беше забележан директен говор на омраза кон политички претставници, во вид на повици за нивната смрт или линчување“, се вели во извештајот на Хелсиншки.

Невладината организација посочува и дека говорот на омраза на протестите резултирало со долго повикуваното насилство кон пратениците во Собранието.

Во извештајот за април, Хелсиншкиот комитет препорачува државните институции кои треба да достават податоци до Специјалното јавно обвинителство (СЈО) да не ги информираат лицата за кои се води предистражна или истражна постапка какви информации обвинителите барале за нив и да ги казнуваат службениците што ќе го сторат тоа.

Наведувајќи ја несоработката на одговорни лица од „Македонски телеком“ со СЈО, Хелсиншки бара „Телеком“ да ја сфати одговорноста од својата позиција како доминантен телекомуникациски оператор и да ги проследи до СЈО бараните податоци и материјали.