!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

Хелсиншки најави кривична пријава против Јакимовски поради говор на омраза


Скопје, 16 октомври, 2017 - 14:23 (META) 

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Македонија и Коалицијата за сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници најавија дека ќе поднесат кривична пријава против кандидатот за градоначалник од ГРОМ и досегашен градоначалник на Карпош, Стевчо Јакимовски, поради говор на омраза.

„На 13 октомври 2017 година, на митинг во предизборна кампања, кандидатот за градоначалник и досегашен градоначалник на општина Карпош, Стевчо Јакимовски, во својот говор користи навредливи и деградирачки зборови за да го „нападне“ противкандидатот, наведувајќи дека за него се зборувало дека е хомосексуалец. Притоа, посочува на хомосексуалноста, нарекувајќи ја „најопасната мафија“, „мафија која сака да се инсталира во општина Карпош“. Ваквиот говор на кандидатот за градоначалник претставува кривично дело предизвикување омраза, раздор или нетрпеливост врз национална, расна, верска и друга дискриминаторска основа, согласно член 319 од Кривичниот законик на Република Македонија“, стои во соопштението од Хелсиншкиот комитет, во кое се додава дека на спорниот говор на кандидатот за градоначалник му претходела екстензивна пропаганда против луѓето со различна сексуална ориентација, забележана во печатени материјали низ општината со навредлива и вознемирувачка содржина кон ЛГБТИ-заедницата.

Оттаму го повикуваат Јавното обвинителство да спроведе брза и ефикасна постапка против Јакимовски, а судот да изрече соодветна мерка, со што превентивно ќе се дејствува врз понатамошното ширење говор на омраза.

За кривично дело за кое Хелсиншкиот комитет и Коалицијата за сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници го товарат Јакимовски, во Кривичниот законик е пропишана казна затвор од една до пет години.


Хелсиншки комитет: Во изминатите три години само на пет лица им е доделен статусот бегалец


Скопје, 7 септември, 2017 - 16:20 (META) 

Во текот на изминатите три години во Македонија биле поднесени вкупно 2.243 барања за признавање на правото на азил од страна на 2.717 лица. Од нив, на само пет лица им е доделен статус на признаен бегалец, а на само 11 лица им е доделена супсидијарна заштита, информираат од Хелсиншки комитет, од каде нагласуваат дека Македонија е транзитна земја за бегалците, а не крајна дестинација.

„Спротивно на ова, во јавноста се поведе инцијатива заснована врз лажни податоци, според која Република Македонија требало да се подготви за сместувањето и за интеграцијата на бегалци. Јавната дебата која се разгоре беше проследена со високо ниво на ксенофобичен говор на омраза кон бегалците, поистоветувајќи ги со терористи, со навредливи и понижувачки пораки, кои повикуваат на спречување на нивното населување во државата. Се поведоа неколку граѓански иницијативи, наменети за собирање потписи на граѓаните против населување на мигранти, кои непрекинато поттикнуваа и провоцираа говор на омраза. Иако поведувањето граѓански иницијативи и распишувањето референдум за испитување на мислењето на граѓаните се демократски и законски дозволени механизми, неопходно е тие да не провоцираат и да не поттикнуваат омраза кон одредена целна група, во овој случај бегалците“, велат од Хелсиншкиот комитет.

Хелсиншкиот комитет предупредува дека континуираното ширење и поттикнување на говорот на омраза кон бегалците, може лесно да води кон дела од омраза. Од почетокот на 2015 година до денес Комитетот има регистрирано 34 дела од омраза, сторени кон бегалци или мигранти на територијата на Република Македонија.


Говорот на омраза го има во законите, но не и во правосудството


Скопје, 7 јули, 2017 - 15:26 (META) 

Во Македонија постои говор на омраза кој потоа може да доведе и до насилство од омраза, а причините што е често присутен е неговата непрецизна уреденост во законите и речиси никаквата пракса за санкционирање во правосудството.

Ова беше еден од заклучоците на дебатата што денеска во Скопје ја организираше „Македонскиот институт за медиуми“, под наслов „Како до ефикасно справување со говорот на омраза“.

Анализата што ја претстави Ненад Живановски, експерт за говор на омраза, упатува на заклучок дека говорот на омраза е инкриминиран во легислативата и тоа и во Кривичниот законик и во Законот за заштита од дискриминација и во Законот за аудиовизуелни медиуми и медиумски услуги (ЗААВМУ), а го има и во Кодексот на новинарите на Македонија, но дека сето тоа е недоволно зашто или квалификациите не се директни, како што е тоа во КЗ, или, пак, не се предвидени санкции, како што е тоа во ЗААВМУ.

Во анализата беше претставен и „Случајот Миленко Неделковски – парадигма на еден медиумски реалитет“, при што се наведува дека иако со години неговите ставови изнесени преку телевизија и интернет често имаат говор на омраза, ниту еднаш не бил процесиран.

Слично искуство прикажа и Елена Брмбеска од Хелсиншкиот комитет за заштита на човековите права во Македонија. Според Брмбеска, иако Комитетот со години ги детектира, истражува и ги процесира со кривични пријави случаите на говор на омраза, од обвинителството нема никаква реакција, а најдалеку отишла нивната соработка со МВР, од каде понекогаш знаеле да им излезат во пресрет за идентификација на некоја ИП-адреса или, пак, им барале дополнителни информации.

Адвокатот Лазар Сандев, кој често работи со новинари во случаи на тужби за навреда и за клевета, нагласи дека не само што нема ниту еден судски случај за говор на омраза, туку нема ниту едно процесирано обвинение, т.е. обвинителен акт од страна на некое обвинителство. Тој, како и други учесници во дебатата, се осврна и на потребата да се разграничи разликата помеѓу говорот на омраза и слободата на изразување.

Словенија не стои многу подобро од Македонија во поглед на судската пракса – посочи Бранкица Петковиќ, директор на Мировниот институт од Љубљана. Таа појасни дека oд 500 поднесени кривични пријави од полицијата, јавното обвинителство на Словенија прифатило 190, судовите од тие 190 прифатиле 60 обвиненија, а на крајот сето тоа резултирало само со 26 осудителни пресуди за последните десетина години.


Невладини организации реагираат на говорот на омраза на пратеници


Скопје, 4 јули, 2017 - 13:30 (META) 

Со осуди на настапите на некои од актуелните пратеници „кои преку дискриминаторски говор и говор на омраза ја деградираат ЛГБТИ-заедницата“, реагираа ЛГБТИ Центар за поддршка, Коалиција „Сексуални и здравствени права на маргинализирани заедници“ и Хелсиншки комитет за човекови права на Република Македонија и ЛГБТИ Јунајтед – Тетово.

„Сметаме дека реториката за традиционално и за конзервативно општество која беше присутна во изминатите години имаше цел да ги маргинализира и дополнително да ги стигматизира ЛГБТИ-луѓето во Македонија. Очекуваме ваквиот говор да се санкционира и политичките партии да се оградат од јавните настапи на своите членови, кои се во судир со уставниот принцип на еднаквост на сите граѓани. Потсетуваме на ветувањето на новата влада дека ќе гради општество за сите, во кое ќе се санкционираат дискриминацијата и говорот на омраза. Токму затоа ја испраќаме оваа реакција во однос на скорешните јавни настапи на дел од актуелните пратеници“, стои во реакцијата.


Германија ќе казнува за говор на омраза и за лажни вести по 50 милиони евра


Берлин, 30 јуни, 2017 - 14:32 (META) 

Германскиот парламент денеска усвои закон кој предвидува казни во износ до 50 милиони евра за говор на омраза и за лажни вести на социјалните мрежи.

Казната ќе им биде изречена на сите веб-страници доколку не ја отстранат содржината во која постои говор на омраза или пренесува лажна вест.

Германскиот министер за правда, Хајко Мас, изјави дека социјалните мрежи не успеале да ги спречат своите веб-страници да пренесуваат „запалив“ начин на гледање на работите и да изнесуваат лажни информации.

Експертите за заштита на човековите права и интернет-компаниите наведуваат дека усвојувањето на законот може негативно да влијае на слободата на говорот во Германија.


Хелсиншки комитет: Политиката е главен генератор на говорот на омраза


Скопје, 22 мај, 2017 - 11:24 (META) 

Политичките случувања во Република Македонија се главниот провокатор и производител на говор на омраза во текот на април, посочува Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија во својот извештај за април.

Хелсиншки напоменува дека говорот на омраза и повиците за насилство, го користат политичари и јавни личности, дел од демонстрантите на протестите на иницијативата „За заедничка Македонија“, а исто така се прелеал и на социјалните мрежи.

„Всушност, реториката со која е проследена политичката криза, се состои од чести повици за насилство кон политички неистомисленици и кон припадници на албанската етничка заедница. Дотолку пострашни се пораките за насилство со политичка и етничка основа споделени на јавни собири и протести, пред поголема маса на луѓе. Во обид да се манипулира со јавното мислење, индиректен говор на омраза беше забележан и во говорите на јавни личности и политичари, кои недвосмислено повикуваа на насилство во текот на целиот период. Говор на омраза претставуваат и секојдневните повици на демонстрантите за ’чиста и унитарна Македонија’ со кои се омаловажуваат етничките заедници во државата. Во изолирани случаи беше забележан директен говор на омраза кон политички претставници, во вид на повици за нивната смрт или линчување“, се вели во извештајот на Хелсиншки.

Невладината организација посочува и дека говорот на омраза на протестите резултирало со долго повикуваното насилство кон пратениците во Собранието.

Во извештајот за април, Хелсиншкиот комитет препорачува државните институции кои треба да достават податоци до Специјалното јавно обвинителство (СЈО) да не ги информираат лицата за кои се води предистражна или истражна постапка какви информации обвинителите барале за нив и да ги казнуваат службениците што ќе го сторат тоа.

Наведувајќи ја несоработката на одговорни лица од „Македонски телеком“ со СЈО, Хелсиншки бара „Телеком“ да ја сфати одговорноста од својата позиција како доминантен телекомуникациски оператор и да ги проследи до СЈО бараните податоци и материјали.


Сарачини: Во независна Македонија ниту едно лице не е казнето за говор на омраза


Тетово, 16 мај, 2017 - 16:20 (META) 

Ниту едно лице или група не е санкционирана за говор на омраза, а ваквата култура на неказнивост им дава храброст на прекршители да изразуваат говор на омраза, претежно преку социјалните мрежи, кој преминува во дискриминација, велат учесниците на конференцијата „Граѓанското општество во акција за еднаквост“.

Петрит Сарачини од невладината отганизација „Цивил“, смета дека е крајно време институциите да преземат санкции против ваквите дела, како што им налага законот. Од друга страна, според него, потребна е поголема едукација за разните форми на дискриминација и за говорот на омраза, кои дел од населението не може да ги препознае.

– Замислете, во независна Македонија, за овие 25 години, ниту едно лице не е казнето за говор омраза, кој го има премногу, особено сега, на социјалните мрежи. Тоа е доказ дека институциите не функционираат. Дури и во медиумите има говор на омраза, а таму треба да има слобода на говор, но треба да имаат одговорност лицата што работат во медиумите. Значи, треба да се казнуваат лицата што шират говор на омраза, затоа што за тоа има пропишано казни – изјави Петрит Сарачини од „Цивил“.

Народниот правобранител Иџет Мемеди вели дека вината лежи во институциите, кои од една страна не го санкционираат говорот на омраза, а од друга страна, раководители на дел од овие институции шират говор на омраза најчесто поради политички цели.

Од Асоцијацијата за демократски иницијативи (АДИ) велат дека дискриминацијата постои во сите сфери на општественото живеење.

Преку проектот, кој траеше 18 месеци, спроведени се повеќе обуки за недискриминација на лица и на разни видови групи.


Беса го осуди „говорот на омраза и ксенофобијата во училиштата и во МАНУ“


Скопје, 16 март, 2017 - 15:20 (META) 

Движењето Беса денеска го осуди мешањето на политиката во основните и во средните училишта и принудувањето ученици да излезат на протестите што, како што стои во соопштението, ги организира македонската партија на власт, а на кои се слушаат „ксенофобични, расистички и извици кои поттикнуваат омраза кон Албанците“.

„Вчера беше објавена една видеоснимка, во која директорот на едно средно училиште во Прилеп јавно држеше говор на омраза против Албанците и албанскиот јазик и бараше од учениците да се мобилизираат и да учествуваат во протестите, кои се организираат под изговорот дека се за заштита на унитарниот карактер на државата и за заштита на македонскиот од албанскиот јазик. Движењето Беса најостро го осудува политизирањето на основните и на средните училишта и апелира до надлежните институции, како што се Министерството за образование и наука и Државниот просветен инспекторат, како и до другите институции, да преземат чекори и да го осудат ваквото однесување и притисоци врз учениците и вработените од страна на директорите на училиштата“, стои во соопштението од Беса.

Од партијата велат дека деновиве и академици од Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) го засилиле говорот на омраза, кој повеќе им доликува на инквизитори и на антисемити отколку на луѓе од образованието, науката и од културата.

„Исто така, се надеваме дека и другите разумни интелектуалци и академици ќе се дистанцираат од говорот на омраза, кој денеска се слуша и од институцијата што треба да биде гнездо на знаењето и на највисоките интелектуални вредности, како што е МАНУ“, велат од Движењето Беса.


„Цивил“: Омразата и насилството се кукавички акти на предавство!


Скопје, 1 март, 2017 - 10:05 (META) 

„Цивил“ – Центар за слобода изрази најостра осуда на актите на насилство во Скопје и во другите градови во Република Македонија и повика итно да престане тепањето новинари и други медиумски работници што професионално ги извршуваат задачите. Невладината организација тоа го нарече тежок криминал и крајно неморален и кукавички чин, а како виновници и за овој инцидент, но и за претходни, ги посочува структурите на досегашната власт.

„Одговорни за говорот на омразата и за повиците на етничко и на политичко насилство во земјата се токму структурите на моќта кои сè уште се на власт, а чии високи претставници се под истрага за сериозни криминални дела, злосторничко здружување, тешки злоупотреби и изборни измами. Криминалните структури повторно се обидуваат да предизвикаат безредија и насилство мотивирано од етничка омраза и политички поделби. Тие ја ризикуваат безбедноста и стабилноста на целата земја, со една единствена цел – да ја осуетат правдата и да го спречат враќањето на демократијата и владеењето на правото во Република Македонија“, реагира „Цивил“.


„Амнести интернешнел“: СЈО продолжува да се соочува со притисоци


Лондон, 22 февруари, 2017 - 11:19 (META) 

Специјалното јавно обвинителство кое беше назначено од Собранието во 2015 година да ја истражи вмешаноста на функционери во скандалот со прислушувањето и вмешаноста на политичари во криминал, продолжува да се соочува со притисоци во извршувањето на својата работа, стои во Извештајот на „Амнести интернешенел“ за состојбите со човековите права за 2016/2017 година.

– Во октомври (минатата година, н.з.) транзициониот парламент, го одби предлогот за продолжување на мандатот на СЈО, кој истекува во јуни 2017 година, за завршување на сите истраги, како и предлогот за подобар пристап до програмите за заштита на сведоци (барањето за измени на Законот за заштита на сведоци, н.з.) вклучени во истрагите на СЈО – се нотира во извештајот на АИ.

Во делот кој се однесува на Македонија, исто така е нотирана дискриминацијата на Ромите во земјава во остварувањето на основните прави и услуги. Во врска со мигрантската криза, АИ во извештајот наведува дека бегалците и мигрантите од страна на македонските власти рутински се враќаат назад во Грција, додека оние кои се затекнати во земјава, пред затворањето на границите, се сместени во неадекватни кампови и сместувачки центри за странци и за баратели на азил.

Извештајот, во кој се опфатени 159 земји, оценува дека човековите права во светот се загрозени поради политичарите, кои користат „отровна, и во најмала рака нехумана реторика“ против етничките или верските малцинства.

Генералниот секретар на организацијата со седиште во Лондон, Салил Шети, вели дека „стравот и подбуцнувањата создаваат раздори и поопасен свет“. Според него, говорот на омраза во светот го достиганал своето најлошо ниво во политиката уште од 1930-тите години и дека на 2017 година ѝ требаат херои во борбата против омразата.