Хелсиншкиот комитет дал бесплатна правна помош на повеќе од 5.300 текстилци


Скопје, 31 декември, 2018 - 11:41 (META) 

Македонскиот Хелсиншки комитет (МХК) им понудил бесшлатна правна помош на 5.379 работници во 82 конфекции во текстилната индустрија во периодот од февруари до декември годинава, во рамки на проект за правно зајакнување на текстилните работнички за самозастапување.

Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија иницирал 37 управни постапки за прекршување на работничките права на текстилните работнички иработници, стои во инфографикот што во средата го објави МХК. Инспекторите утврдиле прекршување на правата во четири постапки. Во 12 постапки не биле утврдени прекршувања, а за 21 постапка сеуште нема одговор.Тимовите за бесплатна правна помош изготвиле 37 барања за вонреден инспекциски надзор, подготвиле 5 жалби и дале 444 правни советувања. Од февруари до декември со проектот биле опфатени 5.379 работници во текрилната индустрија во 17 места, главно во источна Македонија, најмногу во Штип 2.131, во Кочани 1.109, Пробиштип 1.076 и Македонска Каменица – 830 работнички и работници.

– Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија во соработка со Фондацијата Отворено општество – Македонија го спроведува проектот „Правно зајакнување на текстилните работнички за самозастапување“. Една од активностите во рамките на овој проект е издавање на инфографици кои имаат за цел да ја информираатјавноста за состојбата со работничките права во текстилната индустрија, пријавени случаи на прекршувања, поведени постапки пред надлежен инспекторат и суд и утврдени прекршувања – соопшти МХК.

Текстилните работници беа посочени како особено ранлива категорија и во апелот за исплата на регрес за годишен одмор (К-15) што МХК го објави минатата недела.

– Ги повикуваме сите синдикални организации да застанат на страна на заштита на работниците и будно да ја следат состојбата со исплатата на регресот за годишен одмор, особено во текстилните и кожарски фабрики каде има формирано синдикати. На крај, ги повикуваме и охрабруваме сите работнички и работници, а особено оние одтекстилната, кожарска и чевларска индустрија и понатаму да продолжат со пријавувањето на прекршувањата на работничките права – повика Хелсиншкиот комитет.

Организацијата ги повика текстилните работнички и работници да пријават прекршување на работничките права и дискриминација и да побараат бесплатна правна помош во просториите на здружението „Гласен текстилец“, на ул. Сутјеска бр. 59, Штип, и на телефонските броеви 032 307 377 и 078 452 510.


16 граѓански организации побараa итно да се повлечат измените на Кривичниот законик


Скопје, 28 декември, 2018 - 15:46 (META) 

Вкупно 16 граѓански организации денеска од претседателот на Собранието и од пратениците-предлагачи, побараа итно да го повлечат Предлогот на закон за изменување и дополнување на Кривичниот законик, по скратена постапка. Тие сметаат дека со промената во членовите на Кривичниот законик, ќе им се овозможи во предметите кои ги води СЈО да се изречат помали казни или делата да застарат и со тоа да не се одговара за криминалот.

„Ние, долупотпишаните граѓански организации, бараме веднаш да го повлечете од дневен ред Предлогот на законот за изменување и дополнување на Кривичниот законик, по скратена постапка, доставен од пратениците Артан Груби, Снежана Калеска Ванчева, Соња Мираковска, Лидија Тасевска, Весел Мемеди и Реџеп Мемеди“, се вели во барањето на 16-те граѓански организации.

Тие велат дека преку повлекување на овој предлог-закон, пратениците ќе спречат можност некој да не понесе одговорност за сторениот криминал за кој СЈО води судски или истражни и предистражни постапки. Инаквото постапување ќе значи и продолжување на заробувањето на државата, порачаа организациите.

„Инсистираме на повлекување на предлогот, поради промената во членовите на Кривичниот законик, со кои ќе им се овозможи во предметите кои ги води СЈО да се изречат помали казни или делата да застарат и со тоа да не се одговара за криминалот. Неприфатливо е да се менува Кривичниот законик и кој било друг закон за да се избегне правдата и да се продолжи со заробување на државата од политичките партии. На овој начин се амнестираат криминалот и корупцијата, и продолжува неказнивоста“, се вели во прогласот.

– Итно повлекување на точката за промена на Кривичниот законик со којшто сметаме дека ќе овозможат најголем број од обвинетите во предмети на специјалното јавно обвинителство да имаат намалени казни или нивните обвиненија да застарат. Тој факт нè вознемирува многу. Се боревме за правда за да има мир. Нè вознемируваат овие измени, сметаме дека ова е неприфатливо за да се прават промени на закони за да се оневозможи правдата – рече Фани Каранфилова-Пановска од Фондација „Отворено општество“.

Зад барањето за повлекување на законот застанаа Фондација Отворено општество – Македонија, Фондација за интернет и општество „Метаморфозис“, НВО Инфоцентар Центар за европски стратегии, Евротинк Форум – ЦСИД,  Коалиција „Сите за правично судење“, Институт за демократија „Социетас цивилис“ Скопје, Хелсиншки комитет за човекови права на Република Македонија, Македонско здружение на млади правници, Агора – Центар за промовирање на граѓански вредности Скопје, ЦИВИЛ – Центар за слобода, Kоалиција МАРГИНИ, Центар за современи уметности и Институтот за европска политика – Скопје и Институт за човекови права.


Џорџ Сорос е личност на годината според „Фајненшел тајмс“


Лондон, 19 декември, 2018 - 14:05 (META) 

Американскиот филантроп и милијардер Џорџ Сорос денеска од британскиот економски дневен весник „Фајненшел тајмс“ беше прогласен за личност на 2018 година.

„За личност на годината „Фајненшел тајмс“ обично решава врз основа на достигнувањата. Во случајот на Сорос оваа година, одлучено е врз основа на вредноста што тој ја претставува“, се вели во образложението.

Џорџ Сорос (88), унгарски Евреин кој во САД се збогатува и станува „таткото“ на хеџ-фондовите, е најпознат како борец за либерална демократија и отворено општество. За таа цел ја основа Фондацијата Отворено општество, преку која низ целиот свет покрај обемната добротворна активности, исто така ја поттикнува и поддржува образованието, како и борбата против авторитаризмот, расизмот и нетолеранцијата. Фондацијата дејствува и во Македонија, како Фондација Отворено општество – Македонија.


Граѓанските организации поставија рок од 10 дена за одговорност за бегството на Груевски


Скопје, 4 декември, 2018 - 12:21 (META) 

Вкупно 14 граѓански организации, меѓу кои и Фондација Отворено општество – Македонија, Фондацијата „Метаморфозис“ и Хелсиншкиот комитет за човекови права на Република Македонија, денеска упатија втора реакција до власта, поставувајќи рок од 10 дена да се лоцира одговорноста за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски. Во спротивно, порача граѓанскиот сектор, ќе се бара политичка одговорност од највисоките функционери.

„Најостро ја осудуваме неажурноста на институциите во спроведувањето на истрагите поврзани со утврдување на пропустите и одговорноста за бегството на поранешниот премиер Никола Груевски. Бараме истрагите итно да завршат, и тоа во рок од 10 дена, и да се утврди одговорност за пропустите, евентуалното непостапување или соучество. Во спротивно ќе бараме политичка одговорност на највисоките функционери. Апелираме да не се подрива ЕУ перспективата на Македонија, која зависи од владеењето на правото. Имено, поминаа повеќе од две седмици од објавувањето на нашата прва реакција. Непреземањето на никаква одговорност и покрај индициите за сериозни пропусти и непочитување на одредбите од Законот за извршување на санкции и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и Министерството за внатрешни работи, ги зголемува сомнежите дека не постои волја за утврдување на вистината. Со тоа повторно влегуваме во волшебниот круг на одржување на културата на неказнивост“, порачуваат организациите.

Целиот текст на реакцијата и списокот на сите организации што ја потпишаа може да се прочитаат тука.


Објавен финалниот извештај за медиумските реформи


Скопје, 22 ноември, 2018 - 10:11 (META) 

Фондацијата Метаморфозис во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“ кој се однесува на исполнетоста на Итните реформски приоритети (ИРП) за слободата на изразувањето го објави финалниот извештај кој сумарно ги презентира генералните резултати од набљудувањето, во периодот од 1 јули 2017 до 30 септември 2018 година.

Во извештајот, во однос на исполнувањето на реформите, предмет на следење беа четирите столба: jавен радиодифузен сервис, владино рекламирање, пристап до информации од јавен карактер и клевета и навреда.

Во краткото извршно резиме се наведуваат следните констатации:

  • Јавен радиодифузен сервис – новото буџетско финансирање на МРТ покажа дека е на пониско ниво од претходно и оти нема да ги задоволи потребите за нормално функционирање на јавниот сервис. Затоа во јули 2018 година со ребаланс на буџетот Собранието додели дополнителни 3 милиони евра за тековната година. Започнатите промени во медиумската легислатива не добија своја завршница во Собранието. Во законодавниот дом сè уште не се изгласани потребните измени на предметниот закон. Програмскиот совет на МРТ, во чиј состав има членови кои се поранешни носители на јавни функции, го реизбраа актуелниот директор на МРТ. Програмските сервиси на телевизијата се во истиот формат и покрај законската обврска за четврт ТВ-канал. Не се забележани никакви реформски зафати за унапредување на работата и на квалитетот на програмската/содржинската понуда во јавниот сервис.
  • Владино рекламирање – иако се укинати владините реклами на домашните медиуми, Владата не обезбеди детални објаснувања за низа специфики за обезбедување целосна транспарентност и отчетност, преку објава на правилници, процедури или протоколи. Дополнително во Членот 102 од Предлог-законот за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги е оставена можноста за рекламирање на Владата, владините институции и другите јавни претпријатија.
  • Пристап до информации – Покрај мерките за отворање на јавните бази за новинарите, донесени од Владата, некои министерства отворија онлајн-пристап за пошироката јавност до податоци за трошењата, тендерските договори и набавките. Останува непроменета состојбата врзана за измени и дополнувања на Законот за пристапот до информации од јавен карактер. По повикот до широката и експертската јавност за сугестии за измени, не се формирани работни групи при Министерството за правда не е започната некаква активност во оваа насока. Дополнителна отежнувачка околност е нефункционалноста на Комисијата. Таа функционира без претседател и без два члена, со што нема мандат да донесува решенија по жалби за пристап до информации од јавен карактер. Кадровското екипирање на Комисијата се очекува да заврши до крајот на 2018 годнина.
  • Клевета и навреда – Во оваа област нема никакви промени и поместувања во периодот на следење и известување. И покрај евидентираните намалени тужби и спорови против новинари за клевета и навреда, сè уште останува дилемата кај судовите дали онлајн-медиумите и нивните вработени ќе се третираат како медиуми/новинари. Судската пракса покажува дека има произволно толкување за овие субјекти и за новинарите што работат во овој тип медиуми на што професионалната НВО-заедница константно реагира. На формалните административно-правни реакции се уште нема одлука од повисоките судски инстанци. Не е преземена иницијатива за ревидирање на Законот за граѓанската одговорност за клевета и навреда и на процедуралните правила со цел да се усогласат со практиката на Европскиот суд за човековите права. Владата не почнала координација со стручната јавност во оваа насока.

Сите резултати од следењето се достапни на македонски и на албански јазик на веб-локацијата MediaObservatorium.mk

Официјалната презентација на финалниот извештај ќе биде на 11 декември на Конфренцијата Е-општество.

Проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“ го спроведуваа Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“ во партнерство со ЗГ „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од Фондацијата Отворено општество – Македонија.


Осуда за пропустите на МВР и Кривичен суд за бегството на Груевски стаса од 14 организации


Скопје, 15 ноември, 2018 - 13:28 (META) 

Вкупно 14 истакнати граѓански организации денеска упатија остра осуда за, како што велат, пропустите, неажурноста и непочитувањето на одредбите од Законот за извршување на санкции и Правилникот за начинот на вршење на полициските работи од страна на Основниот суд Скопје 1 и Министерството за внатрешни работи (МВР), кои резултираа со бегството на Никола Груевски од Македонија.

Организациите, меѓу кои се и Фондација Отворено општество – Македонија и Хелсиншки комитет за човекови права, посочуваат дека осудениот требало да се јави во затвор веднаш по приемот на конечниот и правосилен упатен акт, наместо да се чека да заврши процедурата со жалби на решението.

Во реакцијата од организациите се вели дека според член 87 од Законот за извршување на санкции, доколку осудениот не се јави во зададениот рок со упатниот акт, установата (затворот) е должна да го извести судијата за извршување на санкции, кој треба веднаш да издаде наредба до МВР за приведување на лицето.

„Доколку лицето не е достапно на органите на прогон, МВР треба да издаде потерница. Согласно информациите од медиумите, директорот на Затворот Скопје – Скопје, Ѓоко Котевски го известил Основниот суд Скопје 1 Скопје, дека осуденикот не се јавил доброволно на отслужување на затворска казна на 10.11.2018, еден ден после трите неуспешни обиди за доставување на упатниот акт. Во овој момент се јавува најголемиот пропуст на судот и прекршување на одредбите од Законот за извршување на санкции. Апсолутно е нејасно зошто Судот не постапил во согласност со закон и го игнорирал начелото на итност од став 3 на чл 87 од Законот за извршување на санкции, па за издавање на наредба за приведување на осуденикот, чекал два дена од добиеното известување од директорот на затворот и истата ја издал до СВР Скопје на 12.11.2018 во 16:30 часот, со барање за издавање на национална потерница“, се вели во реакцијата.

Организациите посочуваат и дека обезбедувањето не смеело да го остави Никола Груевски.

„Ова е четврто лице осудено во високопрофилираните кривични постапки, кое поради неажурност и некоординираност на судските власти и органите на прогон, успеало да избега од државата и да го избегне издржувањето на казна затвор определена со правосилна и извршна пресуда, што укажува на итната потреба од преиспитување на функционалноста на органите на прогон, граничните служби и судските власти“, се вели во соопштението од 14-те граѓански организации.

Целата реакција и списокот на организациите може да се прочитаат тука.


Граѓанска кампања „Зачекори напред! Изборот е твој“


Скопје, 10 септември, 2018 - 13:33 (META) 

Граѓанската иницијатива „Зачекори напред“ денеска со првото издание на весникот „ЕУрека“, кој бесплатно ќе се дели на фрекфентни места низ целата држава, ја започна информативната кампања со која во следните недели ќе се обиде на граѓаните да им понуди информации поврзани со придобивките и предизвиците од зачленувањето во Европската Унија и НАТО.

Под слоганот „Зачекори напред! Изборот е твој“, граѓанските организации обединети во  иницијативата ќе се обидат на граѓаните да им ја доближат Европската Унија и нејзините политики, како и да одговорат на бројните прашања поврзани со тоа што треба да направи Македонија на патот кон ЕУ и НАТО и што ќе добие со евроатланската интеграција.

Кампањата ќе се одвива низ целата држава преку ТВ спотови, анимации, фото факти, на телевизиите, радио станиците, социјалните мрежи, а ќе бидат поставени и билборди. Истовремено ќе се организираат низа медиумски и јавни дебати, директни средби со граѓаните, промоции на книги и други настани.

Исто така, планирани се и две изданија на „ЕУрека“ – денешното и второто, што треба да излезе по 22  септември.  Весникот има македонска и албанска верзија, со вкупен тираж од 55.000 примероци. Електронската верзија на „ЕУрека“, како и сите информации и материјали поврзани со кампањата се достапни на веб-страницата.

Носители на граѓанската иницијатива се: Фондацијата Отворено општество – Македонија, Хелсиншкиот комитет за човекови права на РМ, „Евротинк“ – Центар за европски стратегии, НВО Инфоцентар, Младински образовен форум (МОФ), Цивил – Центар за слобода, ЕСЕ – Здружение за еманципација, солидарност и еднаквост на жените, Рурална коалиција, Асоцијација за здравствена едукација и истражување – ХЕРА и  Центар за современи уметности.


Трет периодичен извештај за медиумските реформи утре во Клубот на новинари


Скопје, 22 мај, 2018 - 15:38 (META) 

Утре во 11 часот во Клубот на новинарите ќе биде презентиран третиот периодичен извештај во рамките на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“ кој го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, Центарот за промовирање на граѓански вредности „Агора“ и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка од Фондацијата Отворено општество – Македонија.

Овој периодичен извештај ги презентира резултатите од набљудувањето на исполнетоста на Итните реформски приоритети (ИРП) кои се однесуваат на слободата на изразувањето, во периодот од 1 јануари до 31 март оваа година.

Опсерваторијата на медиумските реформи резултатите ги презентира во форма на периодични извештаи, вести и истражувачки стории за што поголемо вклучување на граѓаните на Република Македонија во демократските процеси.

Предмет на набљудувањето се четирите столба на ИРП, Јавниот  радиодифузен сервис (МРТ), владиноти рекламирање, пристапот до информации и клеветата и навредата.

Сите резултати од следењето се достапни на македонски и албански јазик на веб-локацијата MediaObservatorium.mk.

Во вториот извештај за периодот до 31 декември минатата година беше констатирано дека реформите во медиумската сфера течат, но со различно темпо и квалитет во различните сектори и беа утврдени следните клучни наоди: реформи во јавниот радиодифузен сервис – започнато, но неисполнето, владините реклами – делумно исполнето, пристапот до информации од јавен карактер – делумно исполнето, и клевета и навреда – целосно неисполнето.


Македонија има шанса за отворено општество, но само ако реформите продолжат


Скопје, 21 мај, 2018 - 16:39 (META) 

Македонија има шанса за отворено општество, но мора да се продолжат реформите во владеењето на правото, слободата на изразување, транспарентноста, отчетноста, економскиот развој и борбата против говорот на омраза и ксенофобијата, се дел од заклучоците на денешната конференција „Има ли шанси отвореното општество во Македонија?“ организирана од Фондација Отворено општество Македонија (ФООМ).

На конференцијата, организирана по повод 25-годишнината на Фондацијата во Македонија, учествуваа извршната директорка на ФООМ, Фани Каранфилова – Пановска, премиерот Зоран Заев, претседателот на Фондацијата Отворено општество, Патрик Гаспар и претседателката на Управниот одбор на ФООМ, Маја Бојаџиевска.

Извршната директорка на ФООМ истакна дека неслучајно го одбрале овој наслов на оваа завршна конференција затоа што, како што рече, сакале да подвлечат дека по периодот на затвореност, на добиените квалификативи за „заробена држава“, по промените минатата пролет општеството почнува да се отвора, но смета дека целта сè уште не е постигната.

– Отвореното општество како концепт никогаш не е достижно во идеална смисла. Но, има начини многу да се направи дополнително за Македонија да може да ја сметаме за вистинско отворено општество со сите вредности кое тоа ги предвидува. Имаме многу работа на планот на правната држава, на воспоставување на владеење на правото, на планот на справување со криминалот од претходната власт паралелно со справување на потенцијалниот криминал меѓу претставниците на актуелната власт. Има многу што да направиме на планот на говорот со омраза со национализмите и со ксенофобијата, на оттргнување на политичките партии да го доминираат јавниот простор и јавниот дискурс и да се овозможи активните граѓани кои длабоко ветуваат во тоа дека може нешто да променат и дека сè зависи од нас да можат да делуваат слободно – рече Каранфилова – Пановска.

Премиерот Зоран Заев нагласи дека сегашната власт ќе продолжи да ја гради државата со транспарентност и отчетност.

– Поттикнати од поривот да го ослободат, да го отворат своето општество, граѓаните на Македонија создадоа услови за фер и демократски избори и мнозинството гласаше за победа на отвореното општество. Граѓаните застанаа на страната на победата со пенкало. Ненасилно ја ослободија „заробената држава“. Демократските сили се спротиставија на ретроградните структури, на оние кои сакаа да го затворат и заробат општеството. Граѓаните повторно ги реафирмираа принципите на граѓанските демократските стандарди, на еманципираната политичка култура, човековите права и слободи за сите без исклучок, и неопходноста од транспарентност и отчетност на институциите во Република Македонија – рече Заев, нагласувајќи дека 2018 година е година на сериозни реформи можности и за решение на 25-годишниот спор со Грција.

Претседателот на Фондацијата Отворено општество, Патрик Гаспар, рече дека е оптимист, но и напомена дека работата не е завршена и мора да се продолжи со реформите.

– Мора да се соочиме со притисокот на столбот на моќта. Има оптимизам. Претходната власт во Македонија сакаше да го затвори отвореното општество, но граѓаните застанаа во негова одбрана оти сакаа слободно општество. Им благодарам на сите што дадоа поддршка. Многу е сторено во Македонија, но сè уште треба да се прави многу на полињата на достап до правата, иновацијата и економското зајакнување, заедно со зајакнување на правосудството – истакна Гаспар.

Конференцијата денеска ќе продолжи со дебата на тема: „Граѓаните, политичката култура и идентитетите“ и „Нема правда, нема мир“, а утре на завршниот дел на програмата се теми фокусирани на транспарентноста и отчетноста на институциите во Македонија, предизвиците и можностите за ангажман на граѓанското општество по делувањето во „заробена држава“, како и „Македонија може да стане отворено општество“.


Дескоска: Работиме за да изградиме достоинствена професија наставник


Скопје, 16 мај, 2018 - 10:01 (META) 

Неопходни се дополнителни образовни реформи со кои би се подобриле професионалните компетенции на наставниците, но тие нема да дадат соодветен ефект доколку државата не ги вклучи и наставниците во процесот на планирање и подготвување на тие реформи.

Ова е дел од заклучоците кои беа истакнати на конференцијата „Образовни реформи: предизвици и перспективи во образованието на наставниците“ што вчера  ја организираше Фондацијата Отворено општество – Македонија (ФООМ) во рамките на програмата за одбележување на 25-годишнината од формирањето на Фондацијата.

Домашни и странски професори и претставници на граѓански организации кои работат на проекти од областа на образованието, на конференцијата ги отворија прашањата за квалификуваноста на наставниците во основното образование во Македонија, како еден од условите за квалитетен образовен процес, а дискутираа и за глобалните трендови на ова поле.

На оваа конференција беше презентирано истражувањето „Образованието на наставниците во основното образование во Македонија: Состојби и предизвици“ чии автори се пет универзитетски професори, а го издаде Фондацијата Отворено општество – Македонија.

Министерката за образование и наука Рената Дескоска нагласи дека ФООМ е долгогодишен партнер на образовните процеси во Македонија која континуирано дава експертска поддршка и помош.

– Презедовме мерки со кои првична цел ни беше да ги мотивираме наставниците кои работат. Но, истовремено да ги стимулираме средношколците кои завршуваат со најдобар успех да се запишуваат на факултетите кои продуцираат наставници. Но, за да се привлечат најдобрите ученици да станат наставници прво треба да изградите професија наставник како достоинствена професија и ние работиме на тоа. Мерките кои што се предлагаат во спроведеното истражување кое се презентира денеска и проблемите кои се нотирани се драгоцен придонес во процесот на реформирањето. Ве уверувам дека ќе бидат земени предвид во натамошните мерки на Министерството за образование – рече Дескоска на конференцијата.