Дебата: Рамниот данок им оди во прилог само на богатите


Скопје, 6 декември, 2018 - 15:08 (META) 

Рамниот данок не даде ниту еден од очекуваните ефекти, тој им оди во прилог само на најбогатите.

Ова беше истакнато на јавната дебата за даночната реформа во Собранието на која учествуваа министерот за финансии Драган Тевдовски, пратеници, поранешни министри, експертска јавност и претставници на бизнис-секторот.

Тевдовски на дебатата ја истакнал потребата од воведување на праведен систем на оданочување.

– Најдоховните еден процент граѓани имаат вкупна ефективна даночна стапка која е пониска од онаа на останатите. Затоа, прагот за прогресивното оданочување е поставен за да ја опфати токму оваа група граѓани. Рамниот данок им оди во прилог на богатите. Со воведување на рамниот данок само се зголемуваше учеството на богатите во вкупниот доход – рече Тевдовски.

Поддршка за даночната реформа дале и поранешните министри Никола Поповски, Петар Гошев и Абдулменаф Беџети.

– ЕУ вели дека даночниот товар е 40 проценти, а во еврозоната 42 проценти. Србија и Хрватска имаат од 46 до 47 проценти даночен товар. Ние имаме помал даночен товар. Ваквата поставеност креира дефицит. Преку тоа се креира јавен долг – рече Никола Поповски, универзитетски професор и поранешен министер за финансии.

Поранешниот министер за финансии, Петар Гошев рече дека рамниот данок не го забрза развојот.

– Во минатото стапката на раст беше 4,2 проценти, а по воведувањето на рамниот данок е 2,6 проценти. Рамниот данок не ни донесе раст, туку ни донесе огромен јавен долг – рече Гошев.

Академик и поранешен министер за развој, Абдулменаф Беџети рече дека инвестициите не се зголемија благодарение на рамниот данок, немаше раст на БДП како што беше очекувано.

– Не беа постигнати очекуваните ефекти во ниту еден сегмент. Ние имаме регресивен даночен систем. Најмногу буџетот се полни од сиромашните и од средната класа – рече Беџети.

Даночната реформа предвидува воведување на дополнителна стапка од 8 проценти за делот од доходот кој надминува 90.000 денари месечно. Ова значи дека за доходот до 90.000 денари месечно, данокот би останал 10 отсто како и до сега, додека само на делот на доходот кој надминува 90.000 денари, би се плаќале дополнителни 8 отсто. Со ова, за мнозинството граѓани даночната стапка ќе остане иста, 10 отсто.


Тевдовски на конференција во Виена посветена на транспарентноста во трошењето


Виена, 27 ноември, 2018 - 14:15 (META) 

Mинистерот за финансии, Драган Тевдовски учествува на министерска конференција во Виена на која се говори на тема „Финансиското информирање како катализатор за интеграција“.

Конференцијата е посветена на значењето на транспарентноста и финансиската одговорност во јавниот и приватниот сектор и реформите за унапредување на финансиските информации. Како што истакнуваат организаторите, реформите во овој сектор придонесуваат за развој на пазарот на капитал, привлекување на странски инвестиции и развој на економијата.

– Во текот на изминатата година направени се пет системски реформи пензиски реформи за да се обезбеди подобра оддржливост на пензискиот систем, направени се даночни реформи со цел да се намали доходната нееднаквост и да се мобилизираат повеќе буџетски приходи, реформи во системот за јавни набавки со цел да се подобри ефикасноста на истите, социјална реформа за подобро насочување на социјалните трансфери; се воведуваат и механизми за да не се натрупуваат нови долгови на општините“, изјави министерот.

На Министерската конференција обраќање има и министерот за финансии на Австрија  Хартвиг Лоџер, како и еврокомесарот за проширување Јоханес Хан.На министерскиот панел, учествува и потпретседателот на Светска банка за Европа и Централна Азија, Сирил Милер.

На Министерската конференција учествуваат преку 300 претставници од 13 земји, меѓу кои и министри за финансии, претседатели на регулаторни тела, претставници од академската заедница и бизнис секторот, како и од институциите на ЕУ.


Германската Влада со двајца експерти ќе го поддржи професионалното образование


Скопје, 22 ноември, 2018 - 15:05 (META) 

Тим од Министерството за финансии предводен од министерот Драган Тевдовски одржаа состанок со делегација на „Источниот комитет на Источно – европската асоцијација на германската економија“ предводена од генералниот директор, Мајкл Хармс.

Со цел засилување на присуството на германските компании во Македонија, на состанокот се зборувало и за нивните потреби како инвеститори.

„Еден од предусловите за влез на пазарот на германските компании е постоењето на квалификуван кадар. Токму со цел да се излезе во пресрет на потребите на пазарот на трудот, во Македонија почна да се спроведува дуалното образование. Германската Влада со двајца експерти ќе го поддржи развојот на професионалното образование во земјава. Дополнително, во буџетот за 2019 година се предвидени највисоки средства за активните мерки за вработување. Преку оваа програма на краток рок ќе се реши проблемот со поврзувањето на понудата и побарувачката за кадар на пазарот на трудот. Во буџетот за следната година, поддршката за приватниот сектор бележи раст од 37 проценти“, се вели во соопштението на Министерство за финансии.

На средбата биле дискутирани клучните процеси во државата важни за инвеститорите евроатланските интеграции на земјата, даночната реформа, воведувањето на европски стандарди во работењето и фискалната транспарентност.

Германија е најзначаен трговски партнер на Македонија. Првите девет месеци, извозот во Германија изнесува 1.951,6 милиони евра, што претставува пораст од 13,5 проценти во однос на истиот период лани. За истиот период, увозот од Германија изнесува 643,6 милиони евра, што претставува пораст од 11,6 проценти во однос на истиот период лани. Размената со Германија во првите девет месеци од 2018 година изнесува 26,6 проценти и се карактеризира со трговски суфицит.


Јавниот долг се зголемил за повеќе од три пати за десет години (инфографик)


Скопје, 19 ноември, 2018 - 15:40 (META) 

Влегува ли Македонија во должнички вртлог имајќи предвид што секоја година од домашни и од странски извори мора да се позајмуваат пари за да се вратат старите долгови и да се покријат буџетските расходи е прашање на кое е извесен потврден одговор, ако се земе предвид дека и по промената на власта, новата Влада продолжи со нови задолжувања и покрај критиките што ги упатуваше за политиките на претходната власт предводена од ВМРО-ДПМНЕ.

Според податоците на Министерството за финансии, јавниот долг на 30.9.2018 година изнесувал 5,1 милијарди евра, односно 48,2 отсто од БДП, што е зголемување за 3,6 милијарди евра или за 3,4 пати повеќе во однос на 2008 година кога јавниот долг изнесувал 1,5 милијарди евра.

Со предлог-буџетот за 2019 година, Владата планира нови задолжувања. Проектираниот дефицит за 2019 година од 282 милиони евра, отплатата по основ на главница на надворешен долг во износ од 100 милиони евра и отплатата на домашен долг во износ од 167 милиони евра ќе се финансираат преку задолжување во странство и на домашниот пазар на државни хартии од вредност.

Отплатата на главница по основ на надворешен долг го вклучува редовното сервисирање на обврските по надворешниот долг додека отплатата на домашен долг ги опфаќа отплатите на државни обврзници и отплата на структурни обврзници.

„Со цел оптимизација на исплатите и намалување на ризикот за рефинансирање, основна заложба на Министерството за финансии ќе биде зголемување на рочноста на издадените хартии од вредност преку издавање на државни обврзници со подолги рочности. Задолжувањето во странство може да се реализира преку повлекување на средства од поволни кредити од странски финансиски институции наменети за финансирање на одделни проекти, како и преку заем за буџетско финансирање гарантиран од Светска банка. Покрај ова, се предвидува и зголемено акумулирање на депозити на буџетската сметка со цел редовно и навремено финансирање на обврските кои доспеваат на почетокот на 2020 година“, се вели во предлог-буџетот.

Европската банка за обнова и развој во својот најнов транзициски извештај 2018-2019 предупреди на понатамошен пораст на јавниот долг на Македонија како резултат на економските политики за субвенционирање на бизнисите како и зголемувањето на минималната плата.

„Нивото на јавниот долг е сé уште релативно скромнo, до 47 отсто од БДП, и во рамките на Мастришкиот критериум од 60 отсто од БДП, но постојано се зголемува во последниве години. Понатамошно зголемување на јавниот долг се очекува како резултат на мерките усвоени од страна на владата, вклучувајќи ги стимулациите за бизнисите и зголемувањето на минималната плата”, велат од ЕБОР.

Од друга страна, министерот за финансии, Драган Тевдовски, смета дека Владата успешно управува со јавниот долг.

Dragan Tevdovski

„Работиме на стабилизирање на јавниот долг. Тоа го правиме со намалување на буџетскиот дефицит, кој и сега е намален. На крајот на 2018 година имавме проекција дека јавниот долг ќе биде 50 отсто од БДП, но во суштина тој е 48,2 отсто. Нашата проекција за следната година е 54,2 отсто, но наша проценка е дека тој ќе биде понизок“, изјави Тевдовски при презентацијата на предлог-буџетот за 2019 година.

Тој потенцира дека Владата успеала да ја забави динамиката на пораст на јавниот долг и дека обезбедува средства за негово финасирање по најниска цена.

Според него, 54,2 отсто од БДП е максималната проекција за пораст на јавниот долг и дека таа ќе зависи од реализацијата на капиталните проекти кај кои се очекува позабрзана реализација.


Веб-апликација на „Граѓански буџет“ со која финансиите се доближуваат до граѓаните


Скопје, 19 ноември, 2018 - 12:40 (META) 

Веб-апликацијата за „Граѓански буџет“ (budget.finance.gov.mk) е достапна на македонски, албански и англиски јазик и на овој начин, буџетот на Македнија сакаме да го поедноставиме и доближиме до граѓаните, информираат од Министерство за финансии.

„Во веб-апликацијата прикажани се приходите и расходите на буџетот. Исто така апликацијата има и објаснувања што претставуваат одделните ставки, што ја прави лесна за користење. За да се добие појасна слика, апликацијата дава можност да се направи споредба помеѓу буџетите од различни години. Граѓаните преку графикони можат да следат како одделни приходи или трошоци се движеле низ годините“, се вели во соопштението.

Министерот за финансии Драган Тевдовски на прес-конференцијата на која беше претставена апликацијата, истакна дека на овој начин се подобрува информираноста на граѓаните за буџетот, а со тоа и се зголемува нивната контрола врз управувањето со јавните финансии.

– Граѓанскиот буџет на Македонија е убедливо најдобар не само во регионот, туку и пошироко. Тој дава јасен приказ на приходите и расходите во буџетот, како и можност да се направи споредба низ времето колкави биле тие ставки. Има и јасен приказ колкав удел имаат одделните расходи во буџетот. На овој начин граѓаните добиваат информација на што се наменети државните пари, а со тоа имаат и поголема контрола врз нивното трошење-рече Тевдовски.

Веб-апликацијата за „Граѓански буџет“ не се однесува само на еден буџет, туку е платформа на која и во иднина може да се поставуваат податоци од новите буџети.


Во предлог-буџетот за 2019 најмногу средства за мерките за вработување и стопанството


Скопје, 13 ноември, 2018 - 9:48 (META) 

Во предлог-буџетот за 2019 година најмногу средства досега се предвидени за активни мерки за вработување, издвоени се 1,1 милијарди денари, што е за 10 проценти повеќе во однос на годинава. Ако се направи пак споредба со 2017 година, оваа сума e двапати повисока, или трипати повисока во споредба со 2014 година.

Согласно проекциите за идната година, се очекува намалување на невработеноста на околу 20 проценти, како и покачување на номиналната нето-плата за 4,5 проценти.

Во буџетот за 2019 година, предвидени се повеќе средства за поддршка за стопанството. Станува збор за речиси 3 милијарди денари, или 40 проценти повеќе средства во однос на годинава.

Со овие средства, како што информираат од Министерство за финансии, ќе се поддржат нови инвестиции, извоз и освојување нови пазари, нови вработувања, поддршка за мали и средни претпријатија, иновативност, технолошки развој и странски инвестиции во технолошко индустриските развојни зони.

„Повратот на ДДВ кон фирмите ќе се одвива навремено и неселективно, како и досега“, рече министерот за финансии, Драган Тевдовски.

Приоритетни мерки во рамки на Програмата за земјоделството за 2019 година ќе бидат насочени кон поддршка на земјоделските стопанства од 30 проценти при набавка на гориво за земјоделска механизација или зелена нафта. Ваква мерка за прв пат се воведува во Македонија, со што се намалуваат трошоците за земјоделците.

Износот на субвенции планиран за 2019 година изнесува вкупно 8,5 милијарди денари, и е за 60 милиони денари повисок од буџетираниот во 2018 година, но дури за 820 милиони денари или 11 проценти повисок од остварениот во 2017 година.


Новиот буџет е планиран на 3,7 милијарди евра, дефицитот на 2,5 проценти од БДП


Скопје, 12 ноември, 2018 - 14:44 (META) 

Предлог-буџетот за 2019 година тежи 3,7 милијарди евра, а главните контури на овој значаен документ денеска беа презентирани на јавна дискусија со синдикатите, коморите и невладиниот сектор во Министерство за финансии, пред тој да влезе во владина процедура неделава.

Буџетот за 2018 година изнесуваше 3,4 милијарди евра.

Вкупните приходи во 2019 година се проектирани на 210,8 милијарди денари, (3,4 милијарди евра), а порастот 3,2 проценти на домашниот бруто-производ (БДП).

Министерот за финансии Драган Тевдовски рече дека економскиот пораст ќе го придвижат солидната лична потрошувачка, континуирано високиот извоз и порастот на инвестициите.

Со буџетот за 2019 година се предвидува намалување на буџетскиот дефицит, кој за следната година е проектиран на 2,5 проценти од домашниот бруто-производ (БДП).

„Со постепено намалување на буџетскиот дефицит, се води дисциплинирана буџетска политика, што пак ќе придонесе за стабилизација на државниот и јавниот долг на среден рок“, рече министерот за финансии Драган Тевдовски.

Во предлoг-буџетот за 2019 година предвидена е реформа во Фондот за пензиско осигурување, односно намалување на вкупниот трансфер. Па така, ако тој трансфер годинава изнесувал 29,3 милијарди денари, за следната година се предвидува 28,1 милијарди денари од буџетот за ПИОМ.

Нови 10 проценти повисоки плати се предвидени за лекарите специјалисти од јануари 2019 година, а нови пет проценти повисоки плати од септември 2019 година за сите вработени во јавното здравство. Пораст на платите од пет проценти се предвдидени и за просветните работници,  вработените во градинките и за јавната администрација, која како што рече Тевдовски, треба да се реформира до септември 2019 година и ќе биде клучен носител на преговорите за пристапување кон ЕУ и НАТО.

Поради интензивирање на процесот за зачленување во НАТО, зголемен е буџетот и за Министерство за одбрана на 7,8 милијарди денари, со што ќе има и нови пет проценти пораст на платите за сите вработени во одбраната од септември 2019 година.

За земјоделски субвенции и рурален развој се предвидени 8,5 милијарди денари, што е пораст за 11 проценти во споредба со 2017 година.

За капиталните инвестици, кои секоја година се кратат со ребаланс, предвидени се 25,7 милијарди денари. За поголема искористеност на овие средства, Тевдовски рече дека се прави поголем притисок кон ресорните министерства.

„Проектната документација која беше кочничар на големиот број проекти и беше проблем е готова, и затоа очекуваме интензивирање на капиталните инвестиции“, потенцираше Тевдовски.

Согласно фискалната стратегија, јавниот долг за 2019 година ќе изнесува 54,2 проценти и ќе се финансира од домашниот и странскиот пазар на хартии од вредност, но не е планирано издавање на нова еврообврзница.

Се очекува, стапката на инфлација да е ниска и стабилна, а стапката на невработеност да се намали на околу 20 проценти.


Владата ги „наградува“ општините што неодговорно се задолжувале


Скопје, 8 ноември, 2018 - 10:20 (META) 

Одлуката на Владата за подмирување на половина од неизмирените обврски на општините со пари од државната каса е проблематична, бидејќи во суштина со парите на граѓаните се плаќа неодговорното работење на општинските власти, наместо тие пари да се искористат за нови проекти.  Додека властите велат дека ова е значајна поддршка за општините, експертите се спротивставуваат, велејќи дека со оваа мерка се дава порака дека се покриваат незаконските дејствија, неодговорното работење и недостатокот на отчетност, пишува „Порталб“.

За одлуката на централната власт, наместо за нови проекти кои ќе ја подобрат состојбата во патиштата, здравството, образованието, животната средина и другите области со витална важност за граѓаните, да се покриваат долговите, упатените во проблематиката велат дека најпрвин треба да се изврши анализа и проценка за тоа кој и како се задолжувал.

Експертите и граѓанските организации бараат прецизно да се посочат имињата на тие што се задолжувале.

– Стопанските субјекти се изложуваат на некоректно и дискриминирачко дејствување од државата. Се создаваат трговски девијации во пазарот на капитал. Ваквиот инструмент дава порака во насока на синдикализирање на расходувањата од неодговорното работење на избраните и именуваните функционери. Кога ќе се синдикализира трошењето од неосигурани ризици, се создава неодговорност (moral hazard). Во суштина, свесни дека ќе поминат неказнети за неодговорното работење со даночните средства на граѓаните, се создава ситуација на недостиг од каква било грижа за управување со ризици, во согласност со можностите и ресурсите на општините од страна на неодговорните градоначалници. Трошоците поради неодговорното работење во заробената држава паѓа на товар на тие кои не се виновни за неодговорност. Министерот да направи анализа во врска со тоа како се собирани долговите и да побара отчет, а за ова треба да се вклучи и Државниот завод за ревизија и Јавното обвинителство – велат од  Центарот за економски анализи (ЦЕА).

Невладините организации сметаат дека одлуката на Владата да ги подмири долговите на општините не е исправна, затоа што не е направена анализа во врска со тоа кој и на каков начин ги создал долговите, а велат и дека оваа мерка е штетна за граѓаните бидејќи втор пат им се нанесуваат финансиски штети.

Бардил Јашари и Аиво Орав

– Оваа одлука, иако на прв поглед остава добар и позитивен впечаток, за мене е проблематична од неколку аспекти, но најмногу поради тоа што некој донесува одлука нашите пари (на граѓаните) да ги користи за покривање и на одреден начин и да ги награди лошите управители на општините. Исто така, без да се направат оценки за тоа на каков начин се направени долговите во општините, не може да се носи таква одлука, особено кога, само како пример, се знае дека по општините имаме повеќекратно поголем број на вработени отколку што имаат потреба, и дека ова несомнено предизвикува бескорисни трошоци, кои сега треба да се покријат со парите на граѓаните наместо тие средства да се искористат за проекти и суштински потреби за жителите, како училишта, болници, патна инфраструктура и т.н. Одлуката беше нетранспарентна и донесена без неопходни консултации со граѓаните и невладините организации. Барем да објавеа детали и рационални причини за една ваква одлука – вели директорот на Фондацијата „Метаморфозис“, Бардил Јашари.

Активистот Арианит Џафери од „Еко Герила“, бара на  оние што ги направиле долговите да им се конфискуваат имотите и парите потоа да се вратат кај граѓаните. Во спротивно, подмирувањето на долговите ќе биде бесмислено, вели тој.

Arianit

– Не е лошо што Владата планира да подмири половина од општинските долгови, но истовремено треба да се извршат ревизии и да се спроведат истраги за да се открие во какви околности се создадени тие долгови, од кои причини, односно кога и од кого, и да се повикаат на одговорност пред органите на правдата градоначалниците кои ги направиле тие долгови. Виновниците за создадените долгови треба да се казнат и да ги вратат парите сразмерно на висината на долгот, исто така преку конфискување на нивните приватни имоти, доколку е потребно. Граѓаните еднаш биле оштетени кога се создал долгот, сега по втор пат се оштетува нивниот личен буџет со нивно подмирување, додека виновниците продолжуваат да имаат слобода да злоупотребуваат уште повеќе во иднина. Ако не им се даде добра лекција, џабе ќе се подмират долговите, без разлика на нивниот износ – вели Џафери.

Операцијата за подмирување на долговите на општините официјално ќе започне со носењето на ребалансот на буџетот. Според објавените пресметки, ќе се доделат безмалку 50 милиони евра, со кои ќе треба да се покријат 51 отсто од долговите на општините. Вкупниот долг што го имаат пријавено локалните самоуправи, до крајот на месец септември, достигнува 81,3 милиони евра.

– Финансиската помош од 51 проценти од вкупниот износ е сериозна помош. На јасен начин создаваме механизам за спречување на акумулирање на долговите во иднина и јасно тврдиме по втор пат немаме намера да направиме вакво нешто и тоа нема да се случи. Сега има простор да се помогне, во овој момент го решаваме проблемот со долгот – рече министерот за финансии, Драган Тевдовски.

Парите од централниот буџет кои ќе завршат во општинските сметки ќе бидат со стриктна намена и неповратни. Општините очекуваат од Владата да се дадат упатства за дејствување.

Министерот за локална самоуправа, Сухејл Фазлиу, најави дополнителни механизми за контрола на локално ниво со цел спречување на создавање на долгови.

– Како системско решение, општините не треба да влегуваат во нови долгови, предвиден е контролен механизам во член 2 од Законот за финансирање на единиците на локалната самоуправа. Имено, општините можат да ги планираат приходите најмногу до 10 отсто од просекот на нивните приходи за последните три години – вели Фазлиу.


Стопанска комора: Прогресивното оданочување ќе предизвика поголеми трошоци за бизнисот


Скопје, 6 ноември, 2018 - 15:45 (META) 

Прогресивното оданочување ќе предизвика околу 35 отсто повисоки трошоци за плати и 50 проценти повеќе за другите давачки, покажале првичните пресметки на некои од компаниите – членки на Стопанската комора на Македонија.

Претседателот на Комората, Бранко Азески пред денешната вонредна седница на Управниот одбор, рече дека секое ново оптоварување на фирмите ја намалува нивната конкурентност.

– Ние не сме против зголемување на животниот стандард, но сметаме дека тоа треба да се направи на двонасочна и рамноправна основа – потенцира Азески.

Одговорајќи на новинарски прашања, тој истакна дека во однос на прогресивното оданочување мора да се земе предвид и присуството на странските компании во земјава, вкупно 154, односно нивниот став и размислување за ефектот од ваквата мерка.

Министерот за фнансии, Драган Тевдовски го повтори ставот на Владата дека целта на новата владина мерка е правично оданочување како чекор напред кон градење поправедно општество, јакнење на јавното образование, јавното здравство, социјалата, обезбедување на повисоки плати и зголемување на животниот стандард.


Денеска почнува расправата за ребалансот на буџетот во матичната собраниска комисија


Скопје, 29 октомври, 2018 - 9:51 (META) 

Денеска во собраниската Комисија за финансирање и буџет почнува расправата за предлогот на Владата за ребаланс на буџетот за 2018 година. Пратениците на ВМРО-ДПМНЕ ќе поднесат околу 180, а партиите на Албанците над десетина амандмани.

Според Деловникот, целата процедура за донесување на ребалансот на буџетот треба да заврши за околу 20 дена, или околу 15 ноември. Министерот за финансии, Драган Тевдовски рече дека актуелните случувања во Собранието поврзани со уставните измени нема да го пролониграат донесувањето на ребалансот на буџетот и тој ќе биде усвоен во законскиот рок.

Со ребалансот на буџетот се предвидува ревидирање на проекцијата за раст на домашниот бруто-производ (БДП) на 2,8 проценти, задржување на буџетскиот дефицит на 2,7 отсто и намалување на приходната и расходната страна за 0,5 отсто.

Дополнителни средства се обезбедени и за Фондот за пензиско и инвалидско осигурување, Фондот за здравствено осигурување и Агенцијата за вработување. Најголема алокација во ребалансот, има за општините за кои се обезбедува финансиска поддршка во висина од 3,020 милијарди денари, со цел намалување на доспеаните, а неплатени обврски.

Тевдовски додаде дека буџетот за следната година се подготвува и е во последна фаза, нагласувајќи дека сите детали ќе бидат објавени кога, како што рече, ќе дојде време.