!На 1 февруари 2017 година, завршува промотивниот период на слободно користење, без регистрација и без претплата, на содржините на „Мета“, кое беше воведено за да им овозможиме полесен пристап на корисниците до навремени и проверени вести. За начинот на пристап и за претплата, од 1 февруари 2017 година ќе информираме дополнително. При пренесувањето и преземањето на содржините од „Мета“, задолжително е атрибуирање и линкување.

Мандатари и број на пратеници во независна Македонија – историски и графички преглед


Скопје, 10 јануари, 2017 - 15:53 (META) 

Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Груевски, вчера од претседателот на државата, Ѓорге Иванов, го доби петтиот по ред мандат за составување влада со парламентарна бројност од 51 пратеник во законодавниот дом. Ова нема да е првпат мандатот за формирање влада да го добие кандидат на партија која на избори освоила најголем број пратенички места, а нема мнозинство од вкупниот број на пратеници во Собранието, односно минимум 61.

Груевски првиот премиерски мандат го доби по парламентарните избори во 2006 година, кога ВМРО-ДПМНЕ освои 45 пратенички места, а СДСМ  32 пратеника. Тогашниот претседател на државата, Бранко Црвенковски, му го довери мандатот на Груевски, кој формираше влада, коалицирајќи со ДПА, која имаше 11 пратеници, со НСДП на Тито Петковски (седум пратеници) и со ДОМ на Лилјана Поповска (еден пратеник). Иако не влегоа во владина коалиција, за тогашната влада на Груевски гласаа и шесттемина пратеници на ВМРО – Народна партија на претходниот лидер на ДПМНЕ, Љубчо Георгиевски.

Вака изгледал распоредот на силите во Собранието на Република Македонија во секој од шесте изборни циклуси за пратеници во Собранието, од 2002 до 2016 година.

partii broj na mandati po godini

Избори 1990 година

На овие избори, кои беа спроведени според мнозински модел и во два круга, најмногу гласови освои ВМРО-ДПМНЕ – 38, Сојузот на комунисти на Македонија – Партија за демократска преобразба (СКМ-ПДП) или денешен СДСМ – 31, ПДП од албанскиот политички блок освои 17, Сојуз на реформски сили – 11 и Социјалистичката партија на Македонија – 4 пратеници.

Тогашниот претседател на државата, Киро Глигоров, мандатот за состав на влада прво му го даде на Љубчо Георгиевски, како лидер на најбројната партија во Собранието (со 38 пратеници), но тој го одби и го врати мандатот. Глигоров потоа мандатот за состав на влада му го  даде на Петар Гошев од СДСМ (со 31 пратеник), кој откако не успеа да формира влада, го врати мандатот, па претседателот, иако тоа не беше уредено со Уставот и со закон, му го даде на Црвековски, кој стана премиер на првата политичка влада на Македонија.

Избори 1994 година

Коалицијата Сојуз за Македонија предводена од СДСМ на овие избори освои досега недостигнати 87 пратеници, а ВМРО-ДПМНЕ и Демократската партија го бојкотираа вториот круг од изборите и не влегоа во Собранието, поради, како што тврдеа, сериозни нарушувања на изборниот процес. На изборите во 1994 година Партија за демократски просперитет во Македонија освои 10 пратенички места, Народна демократска партија – 4, Либерална партија – 5, а во собраниските клупи седнаа и 7 независни кандидати.

Претседателот Киро Глигоров мандатот за состав на влада му го даде на Бранко Црвенковски.

Избори 1998 година

ВМРО-ДПМНЕ на чело со тогашниот лидер Љубчо Георгиевски освои најголем број пратенички места во Собранието – 49, СДСМ (Бранко Црвенковски) – 27, Партија за демократски просперитет ПДП – 14, Демократска алтернатива на Васил Тупурковски – 13, ДПА (лидер Арбен Џафери) – 11, Либерално-демокрастка партија – 4, Социјалистичка партија на Македонија – 1, Сојуз на Ромите од Македонија – 1. Мандатот го доби Љубчо Георгиевски кој формираше влада во коалиција со Демократска алтернатива и ДПА.

Претседателот Киро Глигоров мандадот за формирање Влада му го даде на Љубчо Георгиевски.

Избори 2002 година*.

СДСМ со Бранко Црвековски како лидер освои 60 пратенички мандати, ВМРО-ДПМНЕ (со Љубчо Георгиевски) – 33, ДУИ (први избори) – 16 пратеници, ДПА (Арбен Џафери) – 7 пратеници, ПДП – 2, НДП – 1, СПМ – 1. Влада формираше СДСМ, со ЛДП (која беше дел од предизборната коалиција предводена од СДСМ) и со ДУИ.

Претседателот Борис Трајковски мандатот за состав на влада му го даде на Бранко Црвенковски.

*По трагичната авионска несреќа и смртта на претседателот Трајковски, нов шеф на државата стана
 лидерот на СДСМ - Бранко Црвенковски, кој премиерската функција му ја препушти на Хари Костов, 
кој пак по 5 месеци се повлече од функцијата и лидер на СДСМ и премиер стана Владо Бучковски.

Избори 2006 година

На овие избори ВМРО-ДПМНЕ на чело со новиот лидер, Никола Груевски, (Груевски стана лидер на партијата во 2003 година) освои 45 пратенички мандати, СДСМ со Владо Бучковски како претседател на партијата освои 32 пратенички места, ДУИ – 17, ДПА (со Арбен Џафери) – 11, НСДП (Тито Петковски) – 7, ВМРО-НП (на чело со Љубчо Георгиевски) – 6, Демократска обнова на Македонија (ДОМ) – 1, Партија за европска иднина (ПЕИ) – 1.

Претседателот Бранко Црвенковски мандадот за формирање влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2008 година (предвремени)

ВМРО-ДПМНЕ на овие избори освои 63 пратеници (досега нивен најдобар резултат), СДСМ предводен од Радмила Шекеринска како претседател на партијата доби 27 пратеници, ДУИ – 18, ДПА со Мендух Тачи како партиски лидер – 11, ПЕИ – 1. Груевски повторно стана премиер, а наместо ДПА, првпат во владина коалиција со ВМРО-ДПМНЕ влезе ДУИ, по т.н. Мајски договор меѓу Груевски и Али Ахмети, според кој победничките партии од македонскиот и од албанскиот блок ја формираат владината коалиција.

Претседателот Бранко Црвенковски мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2011 година (предвремени) 

ВМРО-ДПМНЕ на изборите на 5 јуни 2011 година освои 56 пратеници, СДСМ повторно со Црвенковски како лидер – 42, ДУИ – 15, ДПА – 8, Национална демократска преродба (НДП) на Руфи Османи – 2 пратеника. Влада формираа ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ, а мандатар, а потоа премиер по третпат стана Груевски.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.

Избори 2014 година (предвремени) 

На овие избори ВМРО-ДПМНЕ освои 61 пратеник, СДСМ со Зоран Заев како лидер доби 34 пратеници, ДУИ – 19, ДПА – 7, ГРОМ – 1, НДП – 1. Влада формираа ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ, а СДСМ и нивните коалициони партнери го бојкотираа новото Собрание и дејствуваа вонпарламентарно, поради, како што соопшти тогаш Заев, изборни манипулации и нерегуларности, односно кражба на изборите од страна на владејачката партија.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Груевски.

Избори 2016 година (предвремени) 

Најнеизвесните избори досега на кои ВМРО-ДПМНЕ освои 51 пратеничко место, СДСМ – 49, ДУИ – 10, Движење Беса – 5, Алијанса за Албанците – 3, ДПА – 2.

Претседателот Ѓорге Иванов мандатот за состав на влада му го даде на Никола Груевски.


ДПА: Горди сме што одредени центри не успеаја да нè избришат од политичката сцена


Тетово, 30 декември, 2016 - 18:40 (META) 

Демократската партија на Албанците ја оцени 2016 година како многу лоша, особено за Албанците што живеат во Македонија. На традиционалното новогодишно обраќање на партијата, се обрати секретарот на ДПА, Азем Садику. Тој посочи дека и надворешни и внатрешни фактори, постојано работеле против ДПА, а со тоа и против албанските интереси.

– Сме кажале дека оваа војна од центри која се води против Албанците во Македонија, се идентификува со војната која со децении се води против ДПА, бидејќи тие центри знаат дека колку е послаба ДПА, толку полесно ги остваруваат своите непријателски цели кон Албанците – изјави Садику.

Тој истакна дека се горди што како партија никој не успеал да ги избрише од политичката сцена и сега како ДПА ќе имаат одлучувачки мандат, мандат на етничката опозиција.

Садику во својот говор посочи дека ДУИ е најголемиот губитник од овие избори, а Алијансата за Албанците ја обвини дека работела за други интереси и дека нејзина цел била да се спречи големата победа на ДПА.

На новогодишното обраќање на ДПА беше присутен и лидерот на партијата, Мендух Тачи. Тој за новинарите не сакаше да даде никаков коментар, ниту, пак, образложи зошто двајцата пратеници од ДПА денеска не учествуваа на конститутивната седница на Собранието на Македонија.


Весела владина математика: 49+10+5+3 или 49+10+5+3+2 или 51+10+2 или 51+10+3+2?


Скопје, 26 декември, 2016 - 11:48 (META) 

Откако Државната изборна комисија (ДИК) соопшти дека и по прегласувањето во Теарце, соодносот во новиот собраниски состав меѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ останува 51 – 49, почнуваат да течат роковите за формирање нова влада, но и да се прават извесни комбинаторики и математички формули, кои сите како суштинска ја имаат бројката од најмалку 61 пратеник.

Во очекување на официјалните и конечни резултати, партиите на вонредните парламентарни избори ги освоија следниот број мандати, односно пратенички места:

ВМРО-ДПМНЕ – 51; СДСМ – 49; ДУИ – 10; Движење Беса – 5: Алијанса за Албанците – 3 и ДПА – 2.

Ако се има ова предвид, можни (и веројатни) се најмалку четири сценарија:

  1. Владина коалција меѓу  СДСМ, ДУИ, Беса и Алијансата за Албанците со мнозинство од 67 пратенички места во Собранието (49+10+5+3);
  2. Влада со СДСМ, ДУИ, Беса, Алијансата на Албанците и ДПА со 69 пратеници (49+10+5+3+2);
  3. Влада со ВМРО-ДПМНЕ, ДУИ и ДПА со мнозинство од 63 пратеници (51+10+2);
  4. Влада со ВМРО-ДПМНЕ, ДУИ и Алијансата на Албанците со 66 пратеници ( 51+10+3+2);

Ова е „веселата“ математика и можните комбинаторики за евентуална владина коалиција, при која треба да се има предвид дека од Движењето Беса досега категорично изјвуваа дека во никој случај нема да коалициираат со ДУИ.

Во саботата, на иницијатива на лидерот на ДУИ, Али Ахмети, партискиот врв одржа средба со претставниците на Алијанса за Албанците, на која иако беа повикани, не дојдоа лидерите на Беса и на ДПА. На средбата требаше да се договори заедничка платформа на сите албанските партии со која тие ќе влезат во преговорите со партиите од македонскиот блок за идна владина коалиција.

Според информациите, Ахмети неделава повторно ќе се обиде да ги собере сите албански партии, кои освоија пратенички мандати, а од средбата евентуално би произлегла заедничката платформа со барања албанскиот да стане втор официјален јазик во цела држава, редефинирање на уставно-правниот поредок, консензуално одлучување за сите битни општествени и политички прашања, рамномерна распеделба на буџетот, продолжување на мандатот на Специјалното јавно обвинитество и целосна имплементација на препораките од Прибе.

Лидерот на СДСМ, Зоран Заев, во петокот минатата недела ги повика албанските партии што имаат освоено пратенички мандати во Собранието да не коалицираат со ВМРО-ДПМНЕ и со нејзиниот лидер, Никола Груевски, бидејќи, во спротивно, тоа би значело поддршка на режим и на диктатура, наспроти волјата на мнозинството граѓани.

Заев неколкупати изјави дека на изборите победил концептот на СДСМ, за демократски промени во државата и дека Македонија „ќе добие влада што ќе работи во интерес на сите граѓани во државата“, притоа отворено алудирајќи дека тој ќе биде новиот премиер.

Идентични тонови доаѓаат и ВМРО-ДПМНЕ, од каде велат дека тие се победници на изборите и остануваат „посветени на идните чекори околу формирање нова влада“, за чие составување, како што претходно соопштија оттаму, мандатот му припаѓа на лидерот на партијата, Никола Груевски.


Мендух Тачи си поднесе оставка од функцијата претседател на ДПА


Тетово, 22 декември, 2016 - 19:56 (META) 

Лидерот на Демократската партија на Албанците (ДПА), Мендух Тачи, доцна попладнево преку својот официјален фејсбук-профил соопшти дека си поднел неотповиклива оставка од функцијата претседател на партијата.

„Драги пријатели, само што ја напишав мојата неотповиклива оставка од функцијата претседател на партијата. Со ДПА до вонредниот конгрес колективно ќе раководи управниот совет, а дополнително ќе биде определен датумот кога тој (вонредниот конгрес, н.з.) ќе биде одржан. За координатор на сите активности е назначен генералниот секретар Азем Садику“, стои во објавата на Тачи.

Оставката на Тачи доаѓа речиси две недели по предвремените парламентарни избори, кои се одржаа на 11 декември, а на кои ДПА освои само два пратенички мандати.

Мендух Тачи на чело на партијата дојде кон средината на 2007 година, а функцијата претседател на ДПА ја презеде од покојниот Арбен Џафери, кој воедно беше и нејзин прв претседател.


Ахмети, Тачи, Касами и Села на постизборна средба со албанскиот премиер Рама


Тирана, 14 декември, 2016 - 14:57 (META) 

Албанскиот премиер Еди Рама се сретна со лидерите на албанските партии во Македонија, односно со претседателите на Движењето Беса и на Алијансата на Албанците, Билал Касами и Зијдин Села, а за денеска се закажани средби и со лидерите на ДУИ и на ДПА, Али Ахмети и Мендух Тачи.

Средбите на Рама со лидерите на четирите партии следуваат два дена по парламентарните избори во Македонија, на кои овие партии обезбедија мандати во Собранието.

На средбите се очекува Рама и четворицата лидери да разговараат за развојот на настаните по парламентарните избори.

Албанскиот премиер во дел од својот вчерашен говор исто така се фокусираше на изборите во Македонија. Тој им честиташе на албанските партии кои влегоа во Собранието и ги повика да се борат за еднаквост меѓу Албанците и Македонците и побара програмата на новата влада, која допрва треба да биде формирана, да биде во духот на Охридскиот рамковен договор.


ВИЗУЕЛИЗАЦИЈА: ВМРО-ДПМНЕ освои 51, а СДСМ 49 пратенички мандати


Скопје, 12 декември, 2016 - 22:26 (META) 

ВМРО-ДПМНЕ има освоено два мандати повеќе од СДСМ, покажаа првичните резултати на Државната изборна комисија од вчера одржаните предвремени парламентарни избори.

Како што истакна претседателот на ДИК, Александар Чичаковски, според првичните, но не конечни резултати, ВМРО-ДПМНЕ освоила 51 пратеничко место, СДСМ 49 мандати, ДУИ 10, движењето Беса 5, Алијанса на Албанците 3 и ДПА 2 мандати.

Од ДИК истакнаа дека ова се податоци добиени според резултатите добиени од шест изборни единици и оти сè уште се чекаат резултати седмата изборна единици. Чичаковски истакна недостигаат резултатите од уште 10 избирачки места од дијаспората, поточно од САД, и оти откако ќе ги добијат овие податоци ќе излезат со информации и за ИЕ 7.

Во текот на денешниот ден до ДИК веќе пристигнале и првите приговори од носители на избирачки листи, но, според Чичаковски, нивниот број е незначителен.

Во однос на бројот на неважечките ливчиња, Чичаковски истакна дека во тоа не треба да се гледа недостиг во едукацијата на избирачките комисии, туку тоа може да е искажан став на самите гласачи.

Од ДИК соопштија дека партиите имаат можност во рок од 48 часа да поднесат приговори до ДИК, а Комисијата во рок од 48 часа треба да одговори на пријавите. По одговорот поднесувачите на приговори можат да поднесат жалба и до Управниот суд.


И СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ слават, големи пресврти во албанскиот блок


Скопје, 12 декември, 2016 - 0:12 (META) 

Двете водечки политички партии од македонскиот блок, СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ, вечерва прогласија победа на предвремените парламентарни избори и повикаа на прослава.

– Во име на централниот штаб на СДСМ, ве повикувам сите пред Владата да си ја прославиме големата победа – рече вечерва Стефан Богоев од СДСМ.

Нешто подоцна, ВМРО-ДПМНЕ повика да се излезе на плоштадите и да се слави 10. победа на партијата.

– Ви благодарам и за крај би сакал да го повикам членството на ВМРО-ДПМНЕ и членството на коалиционите партнери и граѓаните на Република Македонија, излезете на плоштадите! Победивме, по 10. јубилеен пат. Имавме противник кој не е само СДСМ. Да се собереме пред седиштето на ВМРО-ДПМНЕ во 23.30, од Скопје и од околните места пред штабот на ВМРО-ДПМНЕ – рече Ѓорчев.

Сепак, за време на прославата пред Владата, СДСМ излезе со нова бројка, односно дека резултатот е изедначен 51:51.

Доколку ова се повтори и со официјалните податоци на ДИК, формирањето нова влада ќе биде особено тешко и најверојатно ќе зависи од тоа која од албанските партии има освоено мнозинство и со кого таа ќе сака да влезе во коалиција.

Големи пресврти и прегрупирања има во албанскиот политички блок со намалувањето на бројот на мандатите за ДУИ и бројот на гласовите кои ги освоија другите партии на Албанците.

Неофицијално, за време на очекувањето на изборните резултати во изборниот штаб на владејачката партија, членството на ВМРО-ДПМНЕ, меѓусебно коментираа и анализираа дека веројатно победата ќе биде тесна и дека овојпат поради расцепканоста на албанскиот блок, како и малата разлика меѓу македонските партии, можно е нови избори да се одржат напролет, заедно со редовните локални избори.


Тачи порача дека глас даден за ДПА е глас за промени


Куманово, 9 декември, 2016 - 19:20 (META) 

Гласот даден за ДПА на 11 декември е глас за промени, порача лидерот на ДПА, Мендух Тачи, на завршниот митинг на партијата во Куманово.

– Го барам вашиот глас да се избориме против злото и криминалот што го направи ДУИ во овие години на владеење. Го барам гласот на граѓаните за да бидеме помоќни во Собранието, каде што го имаме Орхан Ибрахими кој цело време се бори не за Мендух Тачи, туку за правата на Албанците и за нивната идеологија – рече Тачи.

Тачи порача дека доколку ДПА дојде на власт, тие ќе се борат еднакво за сите, и за оние кои нема да го дадат гласот за нив.

Носителот на кандидатската листа на ДПА во втората изборна единица, Орхан Ибрахими, го побара гласот на граѓаните и рече дека 11 декември е денот кога гласот за ДПА ќе значи инвестирање и работни места за сите во Куманово, а ќе значи и враќање на дигнитетот на Албанците.


Тачи: Во Тетово ќе вложиме 300 милиони евра и ќе го решиме проблемот со загадувањето


Тетово, 8 декември, 2016 - 18:43 (META) 

Лидерот на ДПА, Мендух Тачи, на митингот во Тетово изјави дека за лошата состојба на Албанците виновни биле неговите политички противници од ДУИ. Тој побара Албанците на следните избори да го дадат гласот за ДПА, партија која нема да отстапи од нејзината платформа, која гарантира економска еднаквост на Албанците.

– Ние ќе победиме на овие избори, затоа што ние сме дел од цивилизираниот народ на Европа. Нашите политички противници ги донесоа Албанците на ова дереџе, без леб, но на нив ќе им дојде крајот – изјави Тачи.

Тој пред присутните рече дека ДПА ќе ја внесе Македoниja во НАТО за шест месеци, а Тетово во 2020 година ќе стане европска метропола во која ќе се инвестираат 300 милиони евра.

– Ние кога ќе дојдеме на власт, ќе бараме да се смени химната и да имаме вицепремиер. Сето ова ќе го реализираме по демократски пат, не како нашите противници, кои за да дојдат на власт, го жртвуваа албанскиот народ, ја уништија економијата на Албанците. Ви гарантирам дека во Тетово ќе се инвестираат 300 милиони евра и ќе го решиме проблемот со загадувањето – изјави Тачи.


СДСМ во Чаир, ВМРО-ДПМНЕ во Куманово, ДПА ќе одржи митинг во Струга


Скопје, 7 декември, 2016 - 9:51 (META) 

Политичките партии влегуваат во завршната фаза од кампањата, со одржување митинзи и средби со граѓани и им остануваат уште три дена да ја претстават нивната политичка програма.

Така, денеска СДСМ и Коалицијата за живот во Македонија ќе одржат митинзи во Шуто Оризари (12 часот) и во Чаир (19 часот).

ВМРО-ДПМНЕ и Коалицијата за подобра Македонија ќе одржат митинзи во Ѓорче Петров (17.30 часот) и во Куманово (20 часот).

ДПА ќе има митинг во Струга во Домот на културата во 16.30 часот.

Коалицијата за промени и правда ќе одржи митинг пред Општина Кисела Вода во 17 часот, а ќе има средба и со граѓани во Општина Карпош.

Коалицијата Алијанса за Албанците ќе одржи митинг во Гостивар во 19 часот.

Лидерот на Демократскиот сојуз и носител на кандидатска листа во првата изборна единица, Павле Трајанов, ќе одржи прес-конференција на плоштадот Делфина во Влае во 13 часот.

Носителот на кандидатската листа на Коалицијата ВМРО за Македонија во првата изборна единица, Ден Дончев, ќе даде изјава пред Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во 12 часот.