!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

Објавени нови документи за убиството на Кенеди


Вашингтон, 4 ноември, 2017 - 11:16 (META) 

Американскиот Национален архив објави нови 676 владини документи поврзани за убиството на некогашниот претседател на САД, Џон Ф. Кенеди, во 1963 година. Тоа е трето објавување на документи од Националниот архив годинава.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, минатата недела нареди преостанатите податоци да станат достапни за јавноста и им нареди на федералните агенции повторно да ги проучат предложените интервенции и што помал број информации да останат тајни.

Поголемиот број од денешните документи опфаќаат 553 податоци на ЦИА, кои досега не биле објавени.  Документите за убиството на претседателот Кенеди беа ставени под ознаката „строго доверливо“ во 1992 година со одлука на тогашниот американски претседател Џорџ Буш Постариот, со која се воведе 25-годишна забрана за објавување на овие податоци поврзани со атентатот врз Кенеди.

Таквата одлука на Буш уследи по прикажувањето на филмот „Џ.Ф.К.“ на Оливер Стоун во 1991 година, во кој беа изнесени тврдења за заговор на американските власти за убиство на Кенеди.


Судот ја комплетирал документацијата за екстрадиција на Грујовски и на Бошковски


Скопје, 1 ноември, 2017 - 16:05 (META) 

Кривичниот суд во Скопје ја комплетирал потребната документација за екстрадицијата на поранешните началници во УБК, Горан Грујовски и Никола Бошковски, од Грција во земјава и ја доставил до Министерството за правда.

Грујовски и Бошковски беа уапсени на 18 октомври на аеродромот во Солун, досека со лажни бугарски пасоши се обидувале да отпатуваат за Будимпешта. Тие во моментов се во екстрадициски притвор во Солун, а на почетокот на декември треба да се појават пред солунскиот суд во врска со лажните бугарски пасоши, постапка која беше двапати одложувана бидејќи судот не успеа да обезбеди преведувач.

Грујовски и Бошковски се обвинети во случаите „Тврдина“ и „Таргет“ на Специјалното јавно обвинителство за незаконското прислушување и за уништување на опремата од прислушувањето.

Тие три месеци беа во бегство за да го избегнат притворот што им го одреди Апелацискиот суд, а беше потвреден и од Врховниот суд.


Владата за две недели ќе објави 21 документ за поголема отвореност


Скопје, 31 октомври, 2017 - 16:17 (META) 

Владата на денешната седница го усвоила предлогот на Министерството за информатичко општество и администрација на веб-страниците на министерствата и на другите органи на државната управа да бидат објавени листа на акти и на материјали што министерствата согласно закон се обврзани да ги објават и навремено да ги ажурираат.

Станува збор за список од 21 документ, што во наредните 15 дена треба да бидат објавени на веб-страниците, информираше министерот за информатичко општество и администрација, Дамјан Манчевски.

– Анализите спроведени во 2016 година, покажуваат дека во поглед на отвореноста на извршната власт, Македонија е на последно место во регионот со исполнување на само 36 отсто од индикаторите во истражувањата. Имајќи ја во предвид целта на Владата за транспарентност и за отчетност во своето работење, се наметна потребата да се преземат конкретни мерки и активности за подобрување на оваа затекната состојба – рече Манчевски.

Помеѓу документите се буџетите, ревизорски извештаи, планови за јавни набавки, правилници за систематизација, списоци на лица вработени во институцијата со позиција, службен е-маил и службен телефон, консолидирани текстови од закони и подзаконски акти во надлежност на секое министерство, листа на информации од јавен карактер, биографии и најави на месечни настани или интернет-календар.


Јакимовски: Полицијата насилно упадна, од Општината собиравме лични работи


Скопје, 17 октомври, 2017 - 16:48 (META) 

Досегашниот градоначалник на општина Карпош, Стевчо Јакимовски, денеска на прес-конференција обвини дека полицијата „под водство на режимот на Зоран Заев“ насилно упаднала во Општина Карпош додека неговите колеги пакувале лични работи.

Тој рече дека некој им јавил на вработените во Општината дека денеска ќе се случи примопредавањето на градоначалничката функција и дека затоа тие пакувале работи од кабинетот на Јакимовски.

– Јас таму имам лични предмети на мое име и нормално дека треба да се одвои што е на Општината, а што е на лично име, како документи и фотографии, бидејќи во оваа Општина јас сум бил осум и пол години. Ние денеска можевме да ја видиме ефикасноста на нашата полиција под водство на режимот на Зоран Заев и можевме да се увериме како тие изминативе два дена не можат да ги најдат и не направиле разговор со тие што сакаа да нè колат вечерта на изборите, ама денеска ефикасно дојдоа, вклучувајќи и „алфи“, и забранија влез во Општината за потоа да дојдат инспектори од стопански криминал и да констатираат дека ние раздвојуваме што е лично, а што општинско и ништо повеќе од тоа. Луѓето се насмеаја и си заминаа – изјави Јакимовски.

Поранешниот градоначалник нагласи дека сите документи што се важни за локалната самоуправа се наоѓаат во архивата и додаде дека Општината има електронска архива.

Настанот го потврдија и од Министерството за внатрешни работи, од каде истакнаа дека добиле дојава дека се изнесуваат документи од Општината.

„Врз основа на допрен глас дека од просториите на Општина Карпош се изнесува документација на Општината, од страна на полициски службеници од СВР Скопје е излезено на местото на настанот, при што е констатирано дека во моментот на проверката не се изнесува никаква документација. Од извршениот разговор со градоначалникот Стевчо Јакимовски, утврдено е дека тој се подготвувал за изнесување на личните предмети од сопствениот кабинет заради подготвување за примопредавање на функцијата“, велат од МВР.


Обвинителството бара документи од институции за кривичната против Вангеловски


Скопје, 10 октомври, 2017 - 11:14 (META) 

Основното јавно обвинителство Скопје побарало „податоци и документација“ од институции во врска со кривичната пријава што неодамна против претседателот на Врховниот суд, Јово Вангеловски, ја поднесе Советот за утврдување на факти, и поведување постапка за утврдување одговорност за судија, велат за „Мета“ од Јавното обвинителство.

„Надлежниот обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје, тргнувајќи од наводите содржани во кривичната пријава на Советот за утврдување на факти против лицето за кое покажувате интерес, достави барања до соодветни институции за прибирање податоци и документација неопходни за расветлување на случајот“, стои во одговорот на јавното обвинителство на нашите прашања дали е прифатена кривичната пријава, дали е отворена постапка и во која фаза е таа.

Кривичната пријава Советот ја поднесе на 28 септември, откако две недели претходно Вангеловски не им дозволи на членовите на комисијата која ги истражува околностите за бегството на Горан Грујовски и на Никола Бошковски, да влезат во Врховниот суд и да извршат увид во списите од предметите „Таргет“ и „Тврдина“.

Комисијата што ја формираше Советот треба да утврди дали судии од Кривичниот, Апелацискиот и од Врховниот суд, кои одлучувале по барањата за притвори на СЈО, ја прекршиле постапката и им овозможиле на поранешниот началник на петтата управа, Горан Грујовски, и на Никола Бошковски, вработен во УБК, да побегнат од државата.


Вангеловски не ѝ дозволил на комисијата за Грујовски и за Бошковски да влезе во Врховен


Скопје, 13 септември, 2017 - 13:33 (META) 

На Комисијата која истражува дали судиите од Кривичниот, Апелацискиот и од Врховниот суд, кои одлучувале по барањата за притвори, ја прекршиле постапката и им овозможиле на Горан Грујовски и на Никола Бошковски да побегнат од државата, денеска не ѝ било дозволено да влезе во Врховниот суд и да изврши увид во списите од предметите „Таргет“ и „Тврдина“.

Како што соопштија од Советот за утврдување на факти, кој ја формираше комисијата, минатата недела го информирале Врховниот суд дека денеска ќе вршат увид во документите, но кога пристигнале во судот, судската полиција не ги пуштила да влезат внатре.

Според Советот, припадниците на судската полиција им кажале на членовите на комисијата дека не ги пуштаат внатре зашто таква наредба добиле од претседателот на Врховниот суд, Јово Вангеловски.

„На барање на членовите на Комисијата да им се објасни кој не го дозволува нивниот пристап во судот и извршување на потребното службено дејство – увид во списте на предметите, судската полиција усно објасни дека претседателот на Врховниот суд им наредил да не ја пуштаат Комисијата во судот. Потоа претседателот на Врховниот суд по телефон го повика претседателот на Комисијата и му предочи дека претходно упатил писмо до Советот за факти во кое го известил дека не дозволува да се врши увид во бараните списи, сè додека на судот не му биде доставена основа поради која Комисијата го бара увидот, а потоа тој ќе оценел дали ќе дозволи увид, ќе определел термин и простор каде да биде извршено таквото дејство, со закана дека со ваквиот начин на комуницирање ќе поднесуваме последици“, стои во соопштението од Советот за утврдување на факти.

Оттаму велат дека ваквото однесување Вангеловски претставува спречување на членовите на комисијата во вршењето на нивните овластувања, согласно членот 42 од законот за Советот за утврдување на факти, поради што, како што велат од Советот, ќе поведат кривична постапка против Вангеловски пред надлежен јавен обвинител.

Од Советот напоменуваат дека ова не е првпат Вангеловски и судиите во Врховниот суд да прават опструкции кога биле повикувани од Советот да дадат изјави или да овозможат пристап до информации кои ги има Врховниот суд.

„И денешното однесување на претседателот на Врховниот суд претставува повторување на нивното претходно однесување, односно и понатаму тече опструкцијата“, велат од Советот.


За да добијат бесплатни документи, новинарите треба да објаснат зошто ги бараат


Скопје, 13 септември, 2017 - 11:57 (META) 

Централниот регистар денеска информираше на кој начин новинарите може да го остварат своето право на бесплатен пристап до информации откако Владата на 26. седница донесе ваква одлука.

Во одлуката на Владата стои дека Централниот регистар и Агенцијата за катастар за недвижности треба во рок од 30 дена да им овозможат на новинарите бесплатен пристап до јавните исправи кои ги издаваат овие институции.

За новинарите е спорно тоа што во барањата треба да се наведе за какви истражувачки теми ќе се бараат документите.

„Пристапот ќе се овозможи на секој новинар кој ќе достави писмено барање со потпис и со печат од главниот уредник на медиумот во кој е вработен, со објаснување за какви истражувачи цели се бара јавната исправа“, стои во одлуката на Владата.

Директорката на Централниот регистар, Марија Бошковска-Јанковски, рече дека не знае зошто е потребно да се наведе ова објаснување од страна на новинарите и дека тоа било одлука на Владата.

– Ние, како институција, треба да се заштитиме и треба да знаеме за што се потребни тие информации – рече Бошковска-Јанковски.

Во одлуката на Владата се вели и дека Централниот регистар и Агенцијата за катастар на недвижности прецизно мора да назначат на видно и јавно место дека бараниот документ е во функција на истражувачка дејност и дека не треба да се злоупотребува за други цели.

Бошковска-Јанковски информираше дека новинарите имаат можност да добијат 2.000 информации по 80 проценти пониска цена од тарифникот на Централниот регистар.

Портпаролот на владата, Миле Бошњаковски во изјава за НОВА ТВ појасни дека новинарите нема да треба да ја кажат темата на која ќе работат, туку да дадат генерална насока за какво истражување се работи.

– Нема да ги следиме истражувањата на новинарите, ќе треба да дадете само генерална насока за документите кои ги барате – рече Бошњаковски.

 

foom-logo-disklejmerТекстот е изработен во рамки на проектот „Опсерваторија на медиумските реформи“, што го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, „Агора“ Центар за промовирање на граѓански вредности и Платформата за истражувачко новинарство и анализи (ПИНА), со финансиска поддршка на „Фондацијата Отворено општество – Македонија“.
Содржината на текстот е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Фондацијата „Отворено општество – Македонија“.


Македонија ги преплатила странските инвестиции со 225 милиони евра


Скопје, 13 септември, 2017 - 10:55 (META) 

Странските директни инвестиции од 2007 до мај 2017 година Македонија ја чинеле 225 милиони евра, објави денеска портпаролот на Владата, Миле Бошњаковски.

Тој соопшти дека странските инвеститори вработиле 20.000 работници, но најголем дел од нив биле преземени од македонските компании. Едно работно место државата ја чинело во просек 11.000 евра.

– Не постојат документи на кој начин се воделе преговорите со странските инвеститори. Секоја државна помош била доделена без одредени критериуми. По склучувањето на договорите, Владата ги класифицирала и тие станувале недостапни како информации за јавноста – рече Бошњаковски.

Државата изминатите 10 години исплатила 26 милиони евра во кеш од буџетот на државата. Од нив 14 милиони евра биле потрошени за отварање нови работни места, а пет милиони евра биле исплатени за обуки за вработени, при што таа сума се движела од 100 до 3.000 евра по работник. За градежни работи биле исплатени 10 милиони евра.

– Даночното и царинското ослободување за странските компании државата ја чинело 69 милиони евра. Овие пари можеле, но не влегле во буџетот на државата. Само еден процент од набавките што ги вршеле странските компании биле направени од македонски компании – додаде Бошњаковски.

Тој нагласи дека сите договори со странски компании што сè уште имаат важност, државата во целост ќе ги испочитува и ниту еден од нив нема да биде раскинат. Најави дека дополнително ќе бидат објавени трошоците за привлекување странски инвеститори на кои им припаѓаат најголем дел од средствата од вкупната сума од 225 милиони евра.


МВР со продолжено работно време на шалтерите за документи


Скопје, 10 јули, 2017 - 17:22 (META) 

Почнувајќи од денеска до крајот на август, отсеците за управни работи во Битола, Велес, Куманово, Охрид, Струмица, Тетово и во Штип ќе работат во две смени, од 8.30 до 20 часот, извести МВР.

Покрај можноста што продолженото работно време ја отвора, граѓаните да може потребните документи или уверенија да ги вадат и по работното време, МВР поради зголемениот обем на работа воведува уште една измена да им олесни на граѓаните.

Така, отсега проверката дали на возачот му е изречена забрана за управување со моторно возило, постапка што е потребна за вадење меѓународна возачка дозвола, ќе може да се врши и на шалтерите на МВР во станиците за технички преглед.


„Гардијан“: Русија една деценија работела на оддалечување на Македонија од НАТО


Лондон, 4 јуни, 2017 - 22:52 (META) 

Руски шпиони и дипломати речиси една деценија работеле на ширење пропаганда и на провоцирање раздор во Македонија, како дел од пошироките напори на Кремљ да го зголеми своето влијание во земјите од поранешна Југославија и да го спречи нивното членство во НАТО, како и да ги држи подалеку од западното влијание, пишува британскиот весник „Гардијан“.

Овие активности почнале во 2008 година, пишува весникот, повикувајќи се на класифицирани документи од македонските тајни служби, до кои дошла Мрежата за известување за организиран криминал и корупција („Нова ТВ“, Српската мрежа за истражување кримнал и корупција „Крик“, во партнерство со британскиот весник „Гардијан“).

Сознанијата од документите ги покажуваат и напорите на српското разузнавање за поддршка на „антизападните и на проруските националисти во Македонија“.

„Со употреба на сите техники и методологии на таканаречената мека моќ, како дел од стратегијата на Руската Федерација на Балканот, целта е изолација на земјата (Македонија) од влијанијата на Западот“, било наведено во еден од документите.

Според еден од извештаите, подготвен на почетокот на годинава за шефот на Управата за безбедност и контраразузнавање, Владимир Атанасовски, било наведено дека во последните девет години Македонија е „под силна субверзивна пропаганда и разузнавачки активности спроведувани преку Амбасадата на Руската Федерација“, пишува „Гардијан“. Почетокот на руските активности во Македонија коинцидира со уназадувањето на македонските напори за приклучување кон НАТО во 2008 година, кога Грција стави вето поради долгогодишниот спор за името, забележува британскиот весник.

Разузнавачките активности на Москва биле спроведувани од амбасадата во Скопје, преку тројца агенти на руското надворешно разузнавање (СВР), а водени од канцеларијата на СВР во Белград, како и преку четворица воени разузнавачи координирани преку Софија, Бугарија, се наведува во материјалите.

Во еден од документите било наведено дека руските агенти работеле и на регрутирање на сегашни и на поранешни припадници на македонската армија и на еден министер за внатрешни работи за да креираат „критична маса од воено обучени лица кои во одреден важен политички момент или ситуациија би биле корисни за постигнување на руските интереси“.

Агентите преку парични фондови се обиделе да влијаат и врз македонски, но и врз медиуми на албански јазик во Македонија за „да шират информации и дезинформации за поддршка на руските политики“.