„Вистиномер“: Како Мира „Дизел“ го засени НАТО


Скопје, 13 февруари, 2019 - 17:27 (META) 

Ако се гледа според бројот на наслови по интернет медиумите пратеничката од СДСМ, Мира Стојчевска, дебело ги засени сите настани изминативе неколку дена. Пратеничката позната во јавноста како Мира „Дизел“, целосно ги преклопи исклучително важните случувања за нашата држава , какви што се: официјалното стапување во употреба на новото име на земјата – Република Северна Македонија и свеченото кревање на знамето на НАТО пред Владата, се вели во анализата на „Вистиномер.мк“.

Опозицијата најпрво обвини дека пратеничката на СДСМ, Мира „Дизел“ Стојчевска, викана така поради наплатата на високите патни трошоци, го вработила синот во владината ЕЛЕМ, а потоа излегоа со информација дека нејзиниот брат се вработил во РЕК Битола. Денес пак, беше пласирана нова информација од серијалот „Мира Дизел“ – дека и сопругот на Стојчевска, наводно, пред еден месец е унапреден во командир на Шумската полиција во Делчево!

По социјалните мрежи, неверојатно инспирирани од оваа ситуација, се ширеа шеги со препознатливиот хумор:

  • Во утрешната штампа ќе читате: Кучето на Мира Дизел вработено во гранична полиција.
  • Бонева не знаеше дека синовите купиле станови, пратеничката Стојчевска не знаела дека синот се пријавил на оглас. Гледате што се случува кога не комуницираат родителите и децата?
  • На интервју за работа: – А ти чие дете си?
  • АВРМ: Агенција за Вработување Роднини на Мира.

Заев на свеченоста по повод подигнувањето на знамето на НАТО пред Владата говореше дека сме излегле од судбината, дека нашата татковина успеа, дека е на вистинскиот пат кон прогресот и кон непречен развој, дека не чека тешка работа во следните месеци и години …

Но, Мира „Дизел“ беше погласна од премиерот! Таа ги „надгласа“ сите вести ! Немаа пробив ниту информациите за тоа дека на свеченоста пред Владата не биле поранешниот претседател Бранко Црвенковски и актуелниот шеф на државата Ѓорѓе Иванов.

Деновиве Мира беше Крлеуша!

Ако ова му го смислиле на Заев од вмровската ПР кујна за да му го минимизираат настанот: браво за нив! Заев треба да им понуди работа.

Ако пак, сето ова било случајно (а, старите удбаши велеа дека ништо не е случајно), Заев и СДСМ треба да преиспитаат конечно колку штета им носат сите „дизелаши“, не само во вакви свечени моменти, туку и кај утрешните гласачи.

А избори идат!


Горивата поскапуваат од ноќеска на полноќ, дизелот најмногу


Скопје, 4 февруари, 2019 - 13:29 (META) 

Од ноќеска на полноќ цените на бензините ќе се зголемат за половина и за еден денар, додека дизелот ќе поскапи за 1,5 денар, соопшти Регулаторната комисија за енергетика.

Малопродажната цена на бензинот „еуросупер БС-98“ се зголемува за половина денар и со тоа новата цена ќе изнесува 63,5 денари за литар. Цената на „еуросупер БС-95“ од полноќ ќе се зголеми за еден денар и со тоа новата цена ќе изнесува 62 денари за литар, дизелот пак поскапува за 1,5 денар, односно на 60 денари за литар.

Зголемувањето на цените на нафтените деривати се должи на покачената цена на суровата нафта на светските пазари и на повисокиот курс на денарот во однос на доларот во изминатиот 14-дневен период.


Старите возила загадуваат „со петта брзина“, власта мора итно да крене рачна (видео)


Скопје, 12 декември, 2018 - 13:40 (META) 

Користените возила донесени од странство од либерализацијата на нивниот увоз во март 2010 година ја преплавија Македонија, драстично го зголемија вкупниот број возила, а поради тоа што главно се увезуваа дизел автомобили, од пет наспрема еден претходно во корист на бензинските мотори, сега ситуацијата кај автомобилите е донесена во сооднос еден спрема еден. Тоа носи бројни ризици за состојбата со амбиенталниот воздух, бидејќи дизелите се главните загадувачи со цврсти честички (ПМ), а згора на сѐ прашање е колку квалитетно се сервисираат и одржуваат автомобилите воопшто, велат експертите и екологистите. Тие посочуваат и дека е проблем што Македонија не следи чекор не само со европските земји, туку и со своите сосетки Бугарија и Албанија, кои воведуваат построги мерки за увозот на користени возила.

plac stari avtomobiliНовиот потег на Владата, преку измена и дополнување на Законот за возила да се воведе еколошка категоризација и соодветни налепници на автомобилите екологистите го критикуваат како недоволно обмислен, односно неефективен во практиката. Тие порачуваат дека e добро што се размислува за категоризација како една од мерките за намалување на загадувањето, но крајно неправилно е категоризацијата да се прави само врз основа на документите, односно параметрите кога било ново, а не врз основа на тоа колку возилото вистински загадува.

 

Европскиот вишок кај нас создава вишок загадување

Според статистиките што ги изнесува Царинската управа на Република Македонија, во периодот од 2010, кога на 13 март се либерализира увозот на користени возила, до крајот на септември годинава, увезени се 334.084 возила, од кои повеќе од 82 отсто се користени.

Голем број од увезените користени дизел возила веќе се неупотребливи во земјите на ЕУ од каде се донесени, бидејќи таму нивното движење е строго ограничено, а некаде и целосно забрането.Dame Dimitrovski Mashinski fakultet 30okt18 - Meta

Во Македонија пак, со либерализирање на увозот на користени возила, нагло порасна бројот на дизелите, вели д-р Даме Димитровски, вонреден професор на Машинскиот факултет во Скопје и раководител на факултетската Лабораторија за мотори со внатрешно согорување.

– Во Македонија се појави ситуација во која возниот парк на лесни возила од доминантни бензински мотори, премина во ситуација 50 отсто бензински и 50 отсто дизел возила и се направи таканаречена дизелизација на лесниот возен парк. Не е тоа затоа што бензинските возила се намалија драстично, туку затоа што вкупниот број на возила расте – вели тој.

Податоците на Државниот завод за статистика зборуваат дека половина од возилата кои се учесници во сообраќајот возат на дизел. Дизел користат над 90 отсто од автобусите, 80 проценти од товарните возила и 48 отсто од автомобилите регистрирани во Македонија.

 

Дизелите најмногу го креваат нивото на загадувачки честички и супстанци

dizel zagaduvanje avtomobili vozduh Skopje screenshot noe18 - MetaИако генерално земено транспортот не е доминантен загадувач со цврсти честички, кога се зборува за цврстите честички – ПМ10 и ПМ2,5 исфрлени од ауспусите, главните загадувачи се старите дизел возила, појаснува Димитровски.

-Ако зборуваме за цврсти честички од транспортот, загадувачи се старите дизел возила. Теоријата укажува дека ако сакаме да оцениме дали некое загадување е поврзано со сообраќај, тогаш правиме увид на азотните оксиди. Мерните станици кај нас мерат азотни оксиди и доколку беше доминантно сообраќајот загадувач, тогаш ќе имавме високи азотни оксиди, па и цврсти честички коишто го следат тоа. Земајќи предвид, нели, дека во вкупната бројка дизел моторите учествуваат со голем удел, оти не само автомобилите, туку и сите автобуси и сите камиони во земјава се дизел. Лесните течни горива и гасните горива речиси и да не емитуваат цврсти честички во издувната емисија. Бензинските мотори многу малку, моторите коишто користат пропан-бутан или коишто користат метан речиси и да имаат нула емисија на цврсти честички – објаснува тој.

DPF - WikipediaПроблемот со дизел возилата е уште поголем, поради интервенциите за да се избегне вградување многу скап дел. Според она што може да се прочита на социјалните мрежи и на некои форуми, ДП-филтрите (ДПФ) во огромен број од главно постарите дизел-автомобили, но и некои понови, се вадат кога ќе станат нефункционални и ја попречуваат работата на моторот, а потоа проблемот со фабричкиот софтвер на автомобилот се решава за малку пари. Вградување нов ДПФ може да чини кај некои автомобили и до 5.000 евра. Затоа Македонците прибегнуваат кон многу поевтино решение – вадење на филтерот и потоа софтверско подесување за компјутерот на возилото „да не прави проблеми“. Но таквите автомобили загадуваат многу – еден автомобил без ДПФ иако носи фабрички стандард Евро 4, на пример, загадува колку возило со стандард Евро 1 или возило што воопшто нема „Евро“ класа, велат познавачите.

Но не се проблем само овие филтри – честопати се случува истото и со катализаторите, кои се исто така скапи, а треба да се менуваат на определена километража.

-Не сум сигурен дека голем дел од возилата на 100.000 поминати километри менуваат катализатор, како што би требало да биде. Не се продадени толку катализатори во Македонија. Така, кога ќе одите на сервис и ќе ви кажат, еве, да речеме, 500 евра ќе чини да ви го замениме катализаторот – или 4-5.000 денари да го извадиме, голем дел од возачите се решаваат за вадење на катализаторот – вели  Димитровски.

МАНУ препорачува радикални мерки за радикално подобрување

Tetovo2 ulici soobrakjaj metezh avtomobili 3okt18 - MetaДека дизелите се најголемиот проблем, посочува и Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) во две свои студии, изготвени минатата и оваа година. Во студијата „Транспорт во Скопје реалност и предизвици – Патека кон зелен транспорт“, која беше презентирана на конференцијата „Загадувањето на градовите во Република Македонија: кои се решенијата?“, која се одржа во МАНУ на почетокот на ноември, посебно внимание се обрнува на дизелите.

„Да се забрани увоз на возила постари од осум години во земјава и таа старосна граница постојано да се почитува, да се спроведуваат постојани контроли на издувните гасови на возилата и да се казнуваат оние кои ги извадиле катализаторите од возилата. Постојано да се зголемува и акцизата на дизел горивото за неговата цена да се изедначи со цената на акцизата на дизелот“, се дел од препораките за намалување на загадувањето на воздухот изнесени во погоренаведената студија, подготвена од Истражувачкиот центар за енергетика и одржлив развој (ИЦЕОР) на МАНУ.

Оттаму на централната власт ѝ препорачуваат да се стимулира купување нови возила преку нови методологии за пресметување на еколошките такси и при увоз и при регистрација, како и да се зголеми еколошката такса. Се препорачуваат и зголемување на продорот на електричните возила, кои воопшто не загадуваат, но и за хибридните возила.

 

Владата со мали чекори во време кога треба да се трча

Но со „Планот за чист воздух“ на Владата, кој почна да се применува од 14 ноември, а во себе опфаќа и мерки за возилата, од препораките на научниците ќе се спроведе многу малку.

Така, Законот за изменување и дополнување на законот за возила кој е веќе во собраниска процедура, предвидува субвенции од 5.000 евра за секое купено електрично возило, а 3.000 евра за купено хибридно возило. Исто така, ќе се субвенционира вградувањето на уреди на течен нафтен гас или на компримиран земјен гас, односно метан, и тоа најмногу 50 отсто од трошоците за набавка и вградување на уредот, но најмногу до 300 евра по возило. Во првата година се планираат 1.200 такви субвенции.elektrichni avtomobili Tesla gradski prevoz Skopje zagaduvanje vozduh Elektromobilnost20sep18 - Meta

И сѐ дотука е добро, но проблемот е што другите препораки од МАНУ не се земени предвид. За разлика од препораката на научниците од МАНУ да се вршат постојани контроли на издувните гасови на возилата и да се воведат казни за оние кои ги извадиле катализаторите од возилата (вклучително и ДП-филтрите), власта со измените на законот за возилата предвидува помали „хируршки резови“. Имено наместо постојано мерење и соодветно оданочување на возилата што многу загадуваат, Владата воведува категоризација на возилата со налепници, за потоа соодветно да го забранува нивното движење во денови на енормна загаденост на воздухот.

Според екологистите, таа категоризација е несоодветна, оти прво нема да се спроведуваат мерења,  туку возилата ќе добиваат налепници врз основа на документите и годината на производство, а исто така, налепницата со зелена, жолта и црвена боја ќе важи се до вградување на уред за гас или метан или пак до промената на законот. Од министерството за економија образлагаат како ќе се прави категоризацијата кога ќе стапи на сила новиот закон.

„Постапката за еколошка категоризација  на моторните возила, започнува со поднесување на барање со документација за возилото (сообраќајна дозвола, фотокопија од потврда за сообразност- СОС сертификат и други документи за да се утврди дека конкретното возило кога е произведено и кој ЕУРО стандард на емисии го исполнува) од сопственикот на возилото до техничката служба. Техничката служба ја разгледува доставената документација, ја утврдува еколошката категорија и издава потврда и еколошка налепница во соодветна боја. Техничката служба не врши мерење на емисии на гасови од моторот на возилото, туку прави идентификација на документацијата на моторното возило“, одговорија од Министерството за економија на прашањето на „Мета“ како ќе изгледа таа категоризација.

 

Екологистите разочарани

Екологистите велат дека е бесмислена ваквата мерка, бидејќи кога веќе се прави категоризација, тоа треба да биде врз основа на реалната состојба, односно да се доделува налепница врз основа на загадувањето што реално возилото го предизвикува, а не само врз основа на годината и моделот, што е идентично на постапката за хомологација.

Ana Cholovikj - Leshoska-Не може да се прави категоризација само врз основа на документите. Налепниците имаат поента само доколку секоја година при технички преглед се врши мерење на емисиите на возилото. Само тогаш, не по дифолт и по датум на производство и по модел, поради тоа што сите знаат дека со текот на времето колата го губи стандардот. Ваквата мерка нема да вроди со плод – вели Ана Чоловиќ – Лешоска, директор на Центарот за истражување и информирање за животната средина „Еко-свест“.

И професорот Димитровски го дели тој став. Појаснува дека возниот парк во Македонија е со просечна старост од 15 години, а голем дел од возилата се постари од 20 години и категоризирањето само по документацијата не ја одразува реалната состојба.

-Поради старост на возилото, деградација или несоодветно одржување кај дел од возилата, емисиите кои ги имаат денес не се исти со емисиите кои ги имале кога биле нови. Возилата коишто се увезуваа беа еуро 2, еуро 3, еуро 4 по некаква ознака која што ја носеле во сообраќајната книшка таму од каде што биле увезени. Ние сега немаме увид дали после изминати 100.000, 200.000, 300.000 километри тие ги задржале параметрите на ознаката еуро 2, еуро 3, еуро 4, дали и сега толку загадуваат, односно најверојатно преминале во пониска класа. Мислам дека е добро возилата да имаат категоризација и според издувната емисија, но притоа треба да се внимава на процесот на мерење на емисијата на возилата, кој возен циклус ќе се одбере, каде ќе се спроведе мерењето и слично – вели тој.


Бензините од ноќеска на полноќ поевтинуваат за 1,5 а дизелот за 2,5 денари


Скопје, 10 декември, 2018 - 13:33 (META) 

Горивата од ноќеска на полноќ поевтинуваат, објави Регулаторна комисија за енергетика.

Од полноќ, „еуросупер-95“ и „еуросупер-98“ поевтинуваат за 1,50  денари и еден литар од овие горива од вечерва ќе се продава за 61,50 односно 63,50 денари.

Цената на „еуродизел“ горивото се намалува за 2,50 денари, и еден литар дизел гориво ќе чини 58,50 денари.


Осумдесет отсто од дизелот го трошат камиони и автобуси (инфографик)


Скопје, 22 ноември, 2018 - 12:24 (META) 

Половина од возилата кои се учесници во сообраќајот возат на дизел, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика. Дизел користат над 90 отсто од автобусите, 80 проценти од товарните возила и 48 отсто од автомобилите регистрирани во Македонија.

„Речиси 80 отсто од дизел горивата кои се продаваат во Македонија се користат во транспортниот сектор, во тешките товарни возила и автобусите. Железничкиот сообраќај во Република Македонија се погонува со дизел гориво и електрична енергија. Најголемиот дел од моторните бензини кои се продаваат во Република Македонија се употребуваат во транспортниот сектор, во лесните патнички возила“ – стои во Националниот план за заштита на воздухот 2013-2018 година.

Решавање на проблемот со загадувањето на воздухот ќе биде стратешки приоритет на Владата, соопшти минатата недела заменик-министерот за животна средина Јани Макрадули. Во Планот за чист воздух стои дека активностите за спречување на загадувањето од транспортот ќе бидат насочени не само кон намалување на емисиите, туку и кон намалување на изложеноста на граѓаните дури се движат од едно до друго место.

Според Државниот завод за статистика, во 2016 година, во однос на 2015 година, превозот на стоки во товарниот патен превоз е зголемен за 40,5 отсто, а во железничкиот превоз има намалување од 13,3 отсто.

Бројот на регистрирани патнички автомобили во 2017 година изнесувал 403.316 што е зголемување од над 100.000 возила во споредба со 2012 година кога биле регистрирани 301.761 автомобили. Автобусите во земјава лани минале 42,3 милиони километри, а камионите 902 милиони.

Податоците на ДЗС покажуваат дека патниот сообраќај учествувал со 2,2 отсто во загадувањето со ПМ2,5 честички во 2016 година, а со 1,9 отсто во загадувањето со ПМ10 честички. Студијата на МАНУ за загадувањето на воздухот од транспортот вели дека кај емисиите на нитроген оксид (NOx) главен виновник е транспортниот сектор кој учествува со 60 отсто од емисиите.

Меѓународната агенција за истражување на ракот, издувните гасови од дизелот, ги категоризира во група 1 канцерогени супстанци и предизвикуваат рак на белите дробови и имаат поврзаност со рак на мочниот меур. Освен тоа, тие влијаат и на оштетување на срцето, белите дробови и на мозочните активности.

Пишува: Игор К. Илиевски


Бензините поевтинуваат за 4,5 денари, дизелот за три денари


Скопје, 12 ноември, 2018 - 13:26 (META) 

Цената на бензините од полноќ ќе се намали за 4,5 денари, на дизелот за три денари, а на екстра лесното гориво за 3,5 денари, соопшти претседателот на Регулаторната комисија за енергетика Марко Билсимовски.

Тој рече дека ова е едно од најголемите намалување на цените на бензините и дизелот од кога постои Регулаторната комисија за енергетика. Појасни дека тоа се должи на намалувањето на цените на берзите на нафта.


МАНУ за загадувањето: Да се забрани увоз на возила постари од осум години


Скопје, 6 ноември, 2018 - 15:11 (META) 

Да се забрани увоз на возила постари од осум години во земјава, да се спроведуваат постојани контроли на издувните гасови на возилата и воведување казни за оние кои ги извадиле катализаторите од возилата. Постојано да се зголемува и акцизата на дизел горивото за неговата цена да се изедначи со цената на акцизата на дизелот.

Тоа се дел од препораките за намалување на загадувањето на животната средина, пред сè на воздухот, изнесени во новата студија на Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ), „Транспорт во Скопје реалност и предизвици – Патека кон зелен транспорт“, која беше презентирана на минатонеделната конференција „Загадувањето на градовите во Република Македонија: кои се решенијата?“, која се одржа во МАНУ.

Истражувачкиот центар за енергетика и одржлив развој (ИЦЕОР) на МАНУ, составен од академик Глигор Каневче, проф. д-р Наташа Марковска, д-р Александар Дединец, м-р Верица Тасеска-Ѓоргиевска и доц. Д-р Александра Дединец, препорачува на централната власт да се стимулира купување нови возила преку нови методологии за пресметување на еколошките такси и при увоз и при регистрација, како и да се зголеми еколошката такса.

Препораката на научниците да се зголемува акцизата за дизелот, за неговата цена до 2025 година да се изедначи со таа на бензинот, носи и предупредување зголемувањето да биде придружено од акциски план за да се спречи појава на инфлација.

Се препорачува и мерка за зголемување на продорот на електричните возила, кои воопшто не загадуваат, но и за хибридните возила. Научниот тим на МАНУ и препорачува на Владата да се доделува субвенција од 5.000 евра за електрични возила со акумулатори, а по 2.000 евра субвенција за хибридни возила.

„Ако се субвенционираат сите возила во сценариото „Движење во вистинска насока“ (5.200 електрични, 3.500 „Plug-in“ хибридни електрични возила и 27.000 хибридни електрични возила потребно е да се издвојат околу 10 милиони евра за директни субвенции на годишно ниво во периодот до 2025 година“, се вели во препораките до Владата од МАНУ.

Во поглед на градската власт на Скопје, за да се намали енормното загадување на воздухот, македонските научници препорачуваат да се преземат мерки сегашните такси автомобили да се заменат со строго електрични (60 отсто од вкупниот број такси возила) или со хибридни кои може да се полнат и на електричната мрежа (40 отсто).

„Електричните возила се исплатливи кога се поминуваат повеќе од 40,000 km што значи дека за оваа категорија на возила се потребни многу мали субвенции за да се овозможи реализација на предложената мерка. Овие субвенции би биле пред сè од град Скопје. Покрај ова, град Скопје би можел дополнително да ги подржи такси превозниците кои ќе ги заменат своите возила со тоа што во центарот на градот ќе може да се движат само „Зелени“ такси возила, ќе инвестира во брзи полначи и ќе има бесплатен паркинг на местата каде што ќе има места за полнење на такси возилата“, препорачува студијата на МАНУ изработена под раководство на Павлина Здравева.

Следни мерки што би требало да ги презема Град Скопје се продолжување на давање субвенции за купени велосипеди, како и придружување на европскиот тренд за намалено користење на дизел возилата во градски средини велат авторите на студијата на МАНУ, која е изработена со финансиска и техничка поддршка од Град Скопје и Глобалниот фонд за животна средина и Програмата за развој на ОН (УНДП).


Горивата поскапуваат од ноќеска на полноќ, бензинот за 1,5 а дизелот за два денари


Скопје, 15 октомври, 2018 - 13:24 (META) 

Малопродажните цени на бензините „еуросупер БС-95“ и „еуросупер БС-98“, од ноќеска на полноќ се зголемуваат за еден односно 1,50 денари од литар, а „еуродизел“ поскапува за два денара, одлучи денеска Регулаторната комисија за енергетика.

„Еуросупер БС-95“ ќе се продава за 74,50 денари, „еуросупер БС-98“ за 76,50, а „еуродизел“ за 69 денари.

Регулаторната комисија го образложува поскапувањето на горивата со зголемување на  просечната цена на суровата нафта за 4,74 отсто во изминатите две недели.


Горивата поскапуваат од половина до 1,5 денари


Скопје, 17 септември, 2018 - 16:49 (META) 

Горивата од ноќеска на полноќ поскапуваат од половина до денар и половина по литар, одлучи денеска Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ).

Малопродажната цена на бензинот „еуросупер БС-98“, не се менува и останува 74 денари, а цената на „еуросупер БС-95“ се зголемува за половина денар и ќе изнесува 72,5 денари за литар.

Дизелот и екстра-лесното масло за домаќинство поскапуваат за 1,50 денари.

Како причина за зголемувањето на малопродажните цени на нафтените деривати, од РКЕ ги посочуваат за 3,61 отсто повисоката просечна цена на суровата нафта на светскиот пазар во изминатите 14 дена и за 1,412 отсто понискиот курс на доларот во однос на денарот.


Бензините поевтинуваат за половина денар, за толку поскапува дизелот


Скопје, 20 август, 2018 - 13:32 (META) 

Малопродажните цени на бензините се намалуваат за половина денар по литар, па малопродажната цена на еуросупер БС-95 од полноќ ќе изнесува 71 денари, додека БС-98 ќе се продава за 72,5 денари за литар, реши Регулаторната комисија за енергетика.

Со новата одлука, за половина денар ќе поскапи дизелот (Д-Е V) и од полноќ ќе се продава за 63 денари.

Малопродажната цена на екстра лесното масло за домаќинство (ЕЛ-1) останува непроменета, односно 51,5 денари.

Малопродажната цена на мазутот М-1 НС се намалува за 0,598 денари и сега изнесува 33,053 денари.