ДОМ: Да биде јасно, „законот за рударство“ важи и за Иловица


Скопје, 21 јануари, 2019 - 15:22 (META) 

„Ако сакате општа забрана за цијаниди и сулфурна киселина во сите процеси на детални геолошки истражувања, експлоатација и преработка на минерални суровини, веднаш ја поднесуваме старата верзија на законот, онаа што ја оспоривте како асоцијација, извршивте притисок врз институциите и го заглавивте законот цела година“, и порачуваат на Асоцијацијата за рударство двете пратенички на ДОМ, Маја Морачанин и Лилјана Поповска.

Повод за денешната реакција на ДОМ беше најавата на Асоцијацијата за рударство дека ќе бара преиспитување на уставноста на последните измени на законот за минерални суровини, оценувајќи ги како нелогични и неприменливи.

„Токму рудниците со отворен коп се најопасните што се користат за сиромашни површински руди во земји со ниски еколошки стандарди, или со огромни пусти површини, далеку од населени места“, се вели во соопштението потпишано од Морачанин и Поповска, во кое истакнуваат „Во Македонија таквите отровни инвестиции се непожелни“.

Пратеничките од ДОМ воедно им одговорија и на екологистите од Струмица, кои имаа дилеми околу истиот закон.

„Иловица е рудник во најава, на хартија, против чие отворање се бориме сите екологисти во Македонија и тука нема отстапување! Да биде јасно, законот важи и за Иловица.“


Детската клиника и болницата во Козле – полни со деца со респираторни заболувања


Скопје, 21 јануари, 2019 - 13:36 (META) 

Клиниката за детски болести како и Институтот за белодробни заболувања Козле, се полни со пациенти. Во овој период од годината, преовладуваат респираторните дијагнози а една од причините е енормно загадениот воздух.

– Болницата е полна. Имаме 130 пациенти кои се хоспитализирани и околу 30 кои се во дневна болница, a вкупно капацитетот е околу 180 места – информира за ,,Мета” д-р Катарина Ставриќ, директорката на Детска клиника.

Пациентите, додава таа, се со респираторни заболувања, но има и деца со други болести и инфекции.

– Факт е дека периодов е загаден воздухот, таква е сезоната, но не се само респираторни дијагнози во прашање – вели Ставриќ.

Голем број пациенти се хоспитализирани и во „Козле“. Најчесто поради бронхити, опструкции и пневмонии, но има и деца-пациенти со ларингитис.

Владата вчера донесе одлука да се одложи за два дена почетокот на учебната година поради енормното загадување на воздухот.


СЗО: Загадениот воздух и „антиваксерите“ се меѓу 10-те најголеми закани за здравјето


Скопје, 18 јануари, 2019 - 16:18 (META) 

Загадениот воздух и климатските промени се на врвот на листата за најголеми закани по човековото здравје во светот во 2019 година, што ја подготви Светската здравствена организација (СЗО). На списокот со 10 точки, на 9. место се противниците на вакцинирањето.

Истовремено, во Скопје продолжува епидемијата на морбили, а со оваа болест најновите пациенти примени на Инфективна клиника се двајца возрасни и едно дете од Скопје.

Според СЗО, девет од десет луѓе дишат загаден воздух секој ден, што доведува до загуба на седум милиони човечки животи секоја година од болестите предизвикани од ова зло, како што се рак, мозочни и срцеви удари, потоа други заболување на крвоносниот систем и на белите дробови.

Главниот загадувач на воздухот е согорувањето фосилни горива, што истовремено предизвикува и климатски промени. Се проценува дека поради нив во периодот од 2030 до 2050 година само поради неухранетост, маларија, дијареја и топлотни удри секоја година ќе умираат дополнителни 250.000 луѓе, вели СЗО.

Втората по сериозност закана за здравјето на луѓето во целиот свет се непреносливите болести, како дијабетес, рак и болестите на срцево-садовиот систем и на нив отпаѓаат 70 отсто од сите смртни случаи, односно 41 милион луѓе годишно.

Трета по сериозност закана би била евентуална глобална епидемија, односно пандемија, на грип, а на четвртото место се лошите и загрозувачки услови за живот, во кои се смета дека се наоѓаат 1,6 милијарди луѓе.

Според СЗО, следна закана е отпорноста на микробите на лекови, а потоа следуваат еболата и другите високозаразни вирусни и други преносливи болести.

Во списокот на 10 глобални закани по здравјето на човекот е впишана и слабата примарна здравствена заштита, а по неа, на 9-тото место е противењето на вакцинирањето. Последната набројана закана е денга-треската.

Се смета дека со сегашната стапка на вакцинирање се спасуваат 2-3 милиони човечки животи секоја година, а бројката би можела да порасне за дополнителни милион и пол доколку се зголеми опфатот на вакцинирањето. Светската здравствена организација ги посочува како пример морбилите, односно малите сипаници, за кои е прогласена епидемија во Скопје.

Според СЗО во последните години случајот на заболени од оваа болест се зголемила за 30 отсто како резултат на отпорот кон примање вакцини.

Таканаречените „антиваксери“ станаа погласни и побројни во изминатите 5-6 години на Балканот и во Македонија,  а во последните години во Скопје одржаа и два три протестни марша против вакцинирањето.

Инаку, токму Скопје е градот во кој е прогласена епидемија на морбили, која почна во детска градинка во Радишани.

Како што соопшти Министерството за здравство, на Инфективната клиника се примени уште тројца пациенти со морбили, од кои еден возрасен од Карпош и еден возрасен и едно дете од Чаир.

Од почетокот на епидемијата до вчера, вакцинирани против МРП (вакцината против морбили, рубела, паротитис, односно мали сипаници, големи сипаници и заушки) биле вакцинирани 2.925 деца, од кои само денеска до 13 часот вкупно 181 дете.


Економските аналитичари до 2020 година очекуваат пораст на инфлацијата, но и на БДП


Скопје, 18 јануари, 2019 - 13:12 (META) 

Постепено забрзување на инфлацијата и на економскиот пораст во 2019 и во 2020 година очекуваат економските аналитичари во најновата анкета за инфлациските очекувања и очекувањата за движењето на реалниот БДП на Народната банка.

„Така, за 2019 година очекуваат дека просечната стапка на инфлација ќе изнесува 1,8 отсто, а 2 отсто во 2020 година. Испитаниците ја објаснуваат нагорната патека на инфлацијата за наредните години со повеќе фактори, како што се зголемената минимална плата, зголемената акциза на дизел-горивата, повисоките цени на енергијата, тутунот, како и очекуваниот пораст на цената на нафтата на светскиот пазар“, објаснуваат од Народната банка.

Во споредба со претходната анкета, очекувањата се променети во надолна насока (надолна ревизија за околу од 0,2 проценти поени и 0,1 проценти поени за 2019 и 2020 година).

Во поглед на економската активност, просечните очекувања за реалниот пораст на БДП изнесуваат 2,9 отсто и 3,3 отсто за 2019 и 2020 година.

„Ваквите очекувања испитаниците ги поврзуваат со повисоката економската активност остварена во вториот и третиот квартал на годината, олабавувањето на монетарната политика, политичката стабилност, зголемените изгледи за забрзана европска и евроатланска интеграција, зголемување на инвестициската и извозната активност, најавените капитални инвестиции од страна на државата, како и со пораст на личната потрошувачка поврзан со порастот на платите, кредитирањето и вработеноста“, велат од НБРМ.

Во однос на септемвриската анкета, испитаниците имаат очекувања за посилен пораст на економијата за 0,1 процентен поен за 2019 и 2020 година.


УЈП со брошури им ги објаснува сите даночни новини на граѓаните


Скопје, 18 јануари, 2019 - 12:44 (META) 

Заради запознавање на граѓаните со оданочувањето на одделните видови на доход  согласно новините во Законот за данокот на личен доход кој се во примена од 1 јануари 2019 година, како и за полесна пресметка и пријавување на остварениот доход преку системот е-Персонален данок e-pdd.ujp.gov.mk Управата за јавни приходи подготви  брошури за да им ги објасни сите новини на граѓаните.

„Oданочување на доход од закуп и подзакуп (2019)“  ги упатува граѓаните во основните правила при пријавување на доходот кој граѓаните гo остваруваат од издавање во закуп или подзакуп на земјиште, станбени или деловни простории, гаражи, простории за одмор и рекреација, опрема, превозни средства и други видови имот.

Брошурата „Оданочување на капитална добивка од продажба на недвижен имот (2019)“ информира за правилата при пријавување, утврдување и плаќање на данокот на доход кои граѓаните ги остваруваат од продажба на недвижен имот.

„Оданочување на приходи од продажба на сопствени земјоделски производи (2019)“ објаснува за пријавувањето, утврдувањето и плаќање на данокот на доход од продажба на сопствени земјоделски производи, како и дека остварениот доход од продажба на сопствени земјоделски производи подлежи на оданочување со данок на личен доход.

Брошурата „Оданочување на приходи остварени од вршење самостојна дејност во 2018 година (2019)“  ги посочува процедурите за регистрација, утврдување и плаќање на персоналниот данок на доход и изготвување на годишна сметка за остварените приходи од самостојна дејност. Во неа се објаснува како и каде да се регистрираат граѓаните кои остваруваат приходи од самостојна дејност, кои се нивните права и обврски, кога и на кој начин се обврзани да ги пресметуваат, пријавуваат и плаќаат соодветните даноци.

„Потврдување на годишна даночна пријава за остварени приходи во 2018 година (2019)“ упатува како да се регистрираат граѓаните на системот е-персонален данок заради потврдување или коригирање на пополнетата годишна даночна пријава изготвена од страна на Управата за јавни приходи за приходите остварени во текот на 2018 година.


„О2“: Новиот закон за просторно планирање скроен по мерка на бизнисот, а не на граѓаните


Скопје, 17 јануари, 2019 - 15:29 (META) 

Новиот Предлог-Закон за просторно и урбанистичко планирање не нуди решенија за постојниот урбанистички хаос, туку токму спротивното, сметаат од Иницијативата „О2“.

„Во ситуација кога Уставниот суд го укина членот 50 од сегашниот закон за просторно и урбанистичко планирање со кој се утврдуваше кои се градбите од државен интерес и како ќе се градат, подалеку од очите на јавноста и кога мислевме дека таквите пракси се конечно зад нас, во новиот Предлог-Закон сега има нова категорија: Урбанистички план за подрачја и градби од државно значење“, велат од „О2“.

Тука спаѓаат национални паркови и заштитени подрачја, минерална експлоатација (рудници, каменоломи, минерална и термална вода, итн.), хидроелектрани. Токму овие категории, сметаат од Иницијативата „О2“ се едни од најпроблематичните за јавноста, која бара вклученост во носење на одлуките поврзани со нив, а не комплетна исклученост, како што е предвидено сега – без јавни презентации, без јавни анкети.

„Згора на сè, имаме повторување на ,мала’ недореченост, која отвора многу можности и со која секоја одлука на Владата се покрива, а тоа е делот ,и други подрачја и објекти од државно значење’“, се вели во реакцијата од „О2“.

Коментирајќи некои од другите предложени решенија во идниот закон за просторно и урбанистичко планирање, од О2 потсетуваат дека пред неполн месец Градежната комора на Македонија во паника барала од Министерството за транспорт и врски да најде начин и да го заобиколи мораториумот во Центар и укинатите ДУП-ови во Карпош за да продолжат со градење.

„Во рок од 10 години (2006 до 2016) биле направени 13 измени на Законот за просторно и урбанистичко планирање и 25 на Законот за градење и секогаш тие промени оделе во прилог и на барање на инвеститорите,а резултатите ги гледаме секојдневно“, велат екологистите.

Тие укажуваат и дека во новиот предлог закон буквално не се спомнува „Стратегиска оцена за влијание врз животната средина“ и ја прашуваат Владата дали е таа намерно заборавена за да може да „се реши“ проблемот со мораториумот и укинатите ДУП-ови, односно за да може да се продолжи со градење во атрактивните општини Центар и Карпош.

Исклучиво за задоволување на апетитите на градежниот сектор, сметаат од „О2“, е и „иновацијата“ во новиот закон според која, ако некој урбанистички план или дел од него е укинат од надлежен орган, веднаш да се започне со  изработка на нов план или дел од план, но притоа претходниот урбанистички план или негов дел да биде на сила до донесувањето на новиот.


АРМ со хеликоптер носи помош во завеаните Танушевци, Брест и Малина Маала


Скопје, 17 јануари, 2019 - 13:43 (META) 

АРМ со хеликоптер во два налета вчера и во саботата доставила повеќе од еден тон храна и неопходни продукти во завеаните села Танушевци, Брест и Малина Маала на северната страна на Скопска Црна Гора. Доставата била организирана на барање на жителите на отсечените села, не на општината на чија територија се наоѓаат.

Акцијата ја координирал Центарот за управување со кризи (ЦУК), каде што минатиот петок поради обилните снежни врнежи заседаваше Управувачкиот комитет за координација на системот за управување со кризи. Комитетот , меѓу другото, ги повика сите граѓани кои се загрозени од снегот да побараат помош на бројот на ЦУК 195.

По јавување на жителите, ЦУК координирал акција за достава во која Црвениот Крст обезбедил помош, а АРМ транспорт. Првата достава била извршена во саботата во Брест и Малина Маала, а поради лошото време хеликоптерот не можел да слета кај Танушевци. АРМ доставила еден тон храна и продукти.

Вчера бил изведен вториот лет, до Танушевци. На жителите им била понудена и медицинска помош, а со војниците дошле и стручни лица од ЕВН Македонија заради проверка на далекуводот, за санирање на проблемите со електричната енергија.


Наумовски: Превозниците незаинтересирани за субвенциите за плински уреди во возилата


Скопје, 16 јануари, 2019 - 14:42 (META) 

Во буџетите на Град Скопје за 2018 и за 2019 година се предвидени пари за субвенции за вградување на плински уреди со цел намалување на штетните издувни гасови, наменети за приватните автобуски превозници, но овие средства минатата година останаа неискористени, поради тоа што превозниците не пројавија интерес да ги искористат, изјави за „Мета“ Никола Наумовски од кабинетот на градоначалникот на Скопје.

Според Наумовски, ниту годинава, барем засега, автобуските превозници не се заинтересирани да ги користат субвенциите, иако на неколкуте средби со нив од Град Скопје им било укажувано дека со тоа не само што ќе придонесат за намалување на загадувањето низ скопските улици, туку и ќе ги намалат трошоците за гориво.

Што се однесува до автобусите на ЈСП, според Наумовски, Градот смета дека е најдобро да се инвестира во нови автобуси, како што се најавените 40 автобуси на гас, кои годинава треба да станат дел од возниот парк на градското сообраќајно претпријатие.


Законот за употреба на јазиците ќе бара многу работа


Скопје, 16 јануари, 2019 - 10:03 (META) 

Со објавувањето во Службен весник стапува на сила Законот за употреба на јазиците чија имплементација ќе предизвика директни и индиректни финансиски импликации по буџетот на државата и на единиците на локалната самоуправа. Законот предвидува сите институции во државата односно од извршната, законодавната и судската власт да обезбедат превод на албански јазик во секојдневното работење.

Директните буџетски трошоци за спроведување на овој закон се однесуваат на формирањето на две нови институции, но и на вработувањата на преведувачи, лектори и лингвисти по албански јазик.

Во член 18 од законот е пропишано дека заради остварување на целите на овој закон, промовирање, заштита и воедначена примена на службениот јазик што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо се основа Агенција за примена на јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните со својство на правно лице, надлежно за стандардизирање и воедначена употреба на јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните и неговото писмо со помошни тела за поддршка на институциите.

Директорот на Агенцијата го избира Владата на Република Македонија по претходно објавен јавен повик со мандат од 4 години со право на реизбор. Во Агенцијата покрај овластени судски преведувачи се вработуваат и лингвисти и дипломирани филолози по албански јазик, како и лиценцирани лектори.

Уште една нова институција е Инспекторатот за употреба на јазиците. Со членот 20 е пропишано дека за надзорот над целосно и доследно спроведување на одредбите на овој закон кои се однесуваат на употребата на јазиците, се формира Инспекторат за употреба на јазиците во состав на Министерство за правда со својство на правно лице. Инспекторатот ќе се регулира со посебен закон.

„За спроведување на законот за употреба на јазиците потребни ќе бидат дополнителни средства од Буџетот на Република Македонија и повлекува материјални обврски за други субјекти. Потребните средства за функционирање на новите институции предвидени во член 18 и член 20 од овој предлог – закон, поврзани со спроведување на одредбите од предлог – законот, во првата година, се проценуваат на 16 милиони денари. Овие средства ќе бидат обезбедени во буџетот“, пишува во законот.

Во однос на вработувањата во новите институции, еден дел ќе бидат реализирани по пат на преземање од други државни институции, пред се од Секретаријатот за спроведување на Рамковниот договор.

„Дополнително ќе биде потребно да бидат обезбедени 90 милиони денари кои ќе бидат распределени за различни буџетски корисници за имплементација на одредбите од овој предлог – закон“, пишува во законот.

Сепак, овие суми се само мал дел за имплементација на законот, а кои очигледно не се пресметани. Имено, индиректните буџетски трошоци за спроведување на законот се однесуваат на промена на натписи на институции, на фактурите, на поштенските марки, на книжните пари, на униформите во полицијата, противпожарните служби, здравството…

Во член 7 од законот е уредена материјата за јазикот на пишување на називите на институциите. Имено, согласно овој член, називите на институциите ќе се напишат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните и неговото писмо, како и на англиски јазик.

Во член 8 е уредена материјата за јазикот на поштенските марки, уплатниците, фискалните извештаи издадени од институциите, фактурите од институциите и бандеролите. Согласно овој член тие се пишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните и неговото писмо.

Поштенските марки, уплатниците, фискалните извештаи издадени од институциите, фактурите од институциите, бандеролите, се пишуваат на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните и неговото писмо.

Исто така, книжните и кованите пари, како и поштенските марки ќе содржат симболи што го претставуваат културното наследство на граѓаните што го зборуваат македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните и неговото писмо.

Во законот е пропишано дека униформите на полицијата, пожарната и здравството, во Скопје и во единиците на локалната самоуправа во кои најмалку 20 отсто од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик се напишани на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо, како и на јазикот што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо.


Зелениот катастар на дрвјата во Скопје преброја 65.844 дрвја и 28.395 грмушки


Скопје, 15 јануари, 2019 - 15:15 (META) 

Скопје доби зелен катастар чија цел е подобрување на управувањето со јавното зеленило како и зајакнување на урбаната отпорност преку собирање на податоци за тоа со какво зеленило градот располага. Станува збор за проект кој Град Скопје во соработка со УНДП и граѓанскиот сектор, кој го претстави денеска градоначалникот на Скопје, Петре Шилегов.

Според скопскиот градоначалник, зелениот катастар треба да обезбеди прецизни и квалитетни податоци со помош на кои ќе може во иднина да се спречи непотребното сечење и уништување на дрвјата во градот за потребите на градежните активности, но и да се работи на зачувување и одржување на постојното зеленило.

Според Шилегов, изминатите 10 години како последица на градежната експанзија, а во центарот на Скопје и како последица на проектот Скопје 2014 зеленилото во градот честопати било жртвувано за сметка на новите градежни објекти кои задоволуваа нечии лични, политички и бизнис интереси.

„Несоодветен беше и третманот, голем број дрвја се самоуништија, се исушија“, истакна Шилегов.

Извршените истражувања и мерења за потребите на изработката на Зелениот катастар на град Скопје покажале дека во градов во моментов има вкупно 65.844 дрвја и 28.395 грмушки, дека Скопје располага со 174 видови дрвја и 77 различни видови грмушки.

Мапираното зеленило во Скопје е претставено преку ГИС апликација која преку интернет ќе биде достапна и за користење на граѓаните. Во неа секое мапирано дрво има своја лична карта, број и локација, односно може да се следи неговата состојба.

Скенирањето на градското зеленило, меѓу другото, покажа и во каква состојба се наоѓа вегетацијата, па така е констатирано дека има околу седум проценти оштетени или загрозени дрва меѓу кои доминираат тополите, врбите и јоргованот, додека пак во најдобра состојба се наоѓаат костенот, тујата, смрчата и платаните.

Од Паркови и зеленило најавија подигање на 40 нови зелени површини во градот за оваа 2019 година,к ако и садење на 7.000 нови садници и реализација на новиот дел на Градски парк.