Ангеловска-Бежоска: Долгорочен економски раст преку здрави структурни политики


Виена, 28 ноември, 2018 - 12:28 (META) 

Гувернерката на Народна банка Анита Ангеловска-Бежоска учествуваше на панел-дискусијата за улогата на монетарната политика во процесот на реална конвергенција на економиите од Централна, Источна и Југоисточна Европа (ЦИЈИЕ) кон оние од еврозоната, која што се одржа во рамки на годинешната Конференција за европска економска интеграција, организирана од Австриската централна банка.

Таа истакна дека улогата на монетарната политика, првенствено треба да се однесува на превенција од ранливости во економијата и одржување на ценовната и финансиската стабилност, како неопходни предуслови за побрз раст.

„И покрај изразено приспособливата политика во посткризниот период, реалната конвергенција во земјите од регионот на Централна и Југоисточна Европа е забавена, што упатува дека монетарната политика не може да биде супститут за здрави структурни политики кои што се неопходни за зголемување на потенцијалот за долгорочен раст на економиите“, рече Ангеловска-Бежоска.

Таа посочи на постојаното монетарно олабавување во посткризниот период, укажувајќи на поддршката која што централните банки ја даваа кон економскиот раст, преку намалување на каматните стапки и преку обезбедување дополнителна ликвидност.

 

Конференцијата за европска економска интеграција која што изминативе два дена се одржуваше во Виена, Австрија, е еден од најзначајните традиционални настани во централнобанкарската заедница на коишто се дискутира за прашања клучни за европската економија. Годинешново конференциско издание тематски беше посветено на можноста финансиските текови да ѝ помогнат на Европската унија во промовирањето економска, социјална и територијална кохезија и солидарност меѓу земјите членки и воопшто во Европа.

Во Виена, гувернерката Ангеловска-Бежоска оствари и повеќе билатерални средби со гувернери и други високи претставници на неколку централни банки, професори и истражувачи на реномирани универзитети и истражувачки центри, како и со претставници на повеќе меѓународни финансиски институции и организации.


Ангеловска-Бежоска на Конференцијата за европска економска интеграција во Виена


Виена, 26 ноември, 2018 - 11:00 (META) 

Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска ќе учествува на Конференцијата за европска економска интеграција, која што по петнаесетти пат ја организира Австриската централна банка.

Оваа конференција важи за еден од најзначајните настани во централнобанкарската заедница на кои што традиционално се дискутира за прашања клучни за европската економија. Годинешново издание на Конференцијата, која денеска и утре се одржува во Виена, е со тема „Како да се финансира кохезијата во Европа“.

Гувернери и други високи претставници на повеќе централни банки, професори и истражувачи на реномирани универзитети и истражувачки центри, како и претставници на повеќе меѓународни финансиски институции и организации ќе дискутираат за тоа како може финансиските текови да ѝ помогнат на Европската унија во промовирањето економска, социјална и територијална кохезија и солидарност меѓу земјите членки.

„На панел-дискусијата на која говорник ќе биде гувернерката на НБРМ, акцентот ќе биде ставен на улогата на монетарната политика во ова приближување. Своите видувања на оваа тема, покрај гувернерката Ангеловска-Бежоска ќе ги изложат и гувернерите на централните банки на Романија и Бугарија. Во рамки на Конференцијата ќе се дискутира и за други прашања важни за европската економија, меѓу кои се и прашањата дали и како да се запре деиндустријализацијата во ЦИЈИЕ и во еврозоната. Гувернерката Ангеловска-Бежоска, која меѓу говорниците на Конференцијата е и единствениот висок претставник на институција на земја којашто не е членка на ЕУ, активно ќе се вклучи и во дискусијата за некои од овие прашања“, се вели во соопштението на Народна банка.


Ангеловска-Бежоска: Потребни се структурни реформи за поголем економски раст


Копенхаген, 9 ноември, 2018 - 11:36 (META) 

На претставувањето на есенскиот Регионален економски преглед за Европа на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) што се одржа вчера во Копенхаген, излагање имаше и гувернерката на Народната банка на Република Македонија, Анита Ангеловска-Бежоска.

Ангеловска-Бежоска, во своето излагање се задржа на економиите од Европа од групата брзорастечки економии и економии во развој. Притоа, таа укажа на високата трговска и финансиска поврзаност на оваа група земји со останатите поразвиени европски економии.

Во тој контекст посочи на ризиците со кои што се соочуваат овие економии на патот кон побрза конвергенција, а како резултат на забавениот потенцијален раст на поразвиените економии и на постепеното затегнување на глобалните финансиски услови.

„Во вакви околности, сè поизразена е потребата за спроведување институционални и структурни реформи, кои што ќе ја зголемат продуктивноста на овие економии и нивниот потенцијал за раст, со што ќе се овозможи и нивна побрза конвергенција.“, истакна Ангеловска-Бежоска.

Во претставениот најнов преглед на ММФ, во кој фокусот е ставен на европската економија, се укажува на нејзиното понатамошно закрепнување, со стапки на раст кои што забавуваат, но и понатаму се движат над потенцијалот.

Воедно, во рамки на Прегледот се упатува на неколку фактори кои што потенцијално можат да делуваат ограничувачки на понатамошниот раст, како што се послабата глобална побарувачка за европски производи, повисоките цени на енергенсите, како и цикличното забавување на економијата.

Како главни ризици околу тековните оцени за растот се наведуваат растечкиот трговски протекционизам, турбуленциите во брзорастечките економии, како и неизвесноста околу процесот на Брегзит.


Гувернерката на НБРМ ќе учествува на Регионален економски преглед на ММФ


Копенхаген, 8 ноември, 2018 - 9:51 (META) 

Гувернерката на Народната банка на Република Македонија, Анита Ангеловска-Бежоска денеска ќе учествува на јавното претставување на есенскиот Регионален економски преглед за Европа на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), што ќе се одржи во Копенхаген, Данска.

Таа и гувернерот на Централната банка на Данска, Пер Калесен преку одделни излагања ќе ги изнесат своите видувања и оценки за одделни области опфатени со Прегледот.

ММФ редовно го презентира полугодишниот Регионалниот економски преглед за Европа, пред светската јавност на настан од ваков формат, а есенва, за првпат на настанот за еден од тројцата говорници е поканет гувернер на НБРМ.

„Во Прегледот на ММФ се прикажуваат најновите економски случувања и перспективите за земјите од различни региони на Европа, при што се посочуваат и економските политики кои што влијаат на економските состојби. Меѓу другото, во него е содржана и дискусија за главните предизвици со кои се соочуваат економските и политичките чинители во Европа. Истовремено, во Прегледот се презентираат специфични податоци и анализи за европските држави, како и аналитички текстови за прашањата ко ишто се од особен интерес за некои од државите“, се вели во соопштението на Народна банка.

Ангеловска-Бежоска ќе го искористи овој значаен настан на ММФ и за билатерална средба со гувернерите на Централната банка на Данска, Ларс Роде и Пер Калесен.


НБМ ја намали проекцијата за пораст на економијата од 3,2 на 2,3 проценти


Скопје, 1 ноември, 2018 - 14:42 (META) 

Народна банка ја намали проекцијата за пораст на македонската економија од 3,2 проценти во април на 2,3 проценти во ноември. Забрзување на порастот се очекува за следната година за кога се предвидени 3,5 проценти, 3,8 проценти во 2020 и 4 проценти во 2020 година.

Гувернерката на Народната банка Анита Ангеловска Бежоска рече дека направената надолна корекција за 2018 година е одраз на послабите остварувања во првата половина од годината.

– За првата половина од годината беше предвиден пораст од 3,3 проценти, а остварен e 1,6 проценти, што произлегува во најголем дел од инвестициите. Во поглед на структурата на порастот, се очекува дека домашната побарувачка ќе биде главниот двигател на порастот, со исклучок на 2018 година кога најголем ефект ќе има нето-извозот – рече Ангеловска Бежоска.

По падот во 2017 и 2018 година, предвидено е инвестициите да растат. Порастот ќе биде поддржан од јавните и странските инвестиции, но и од подобриот амбиент за инвестирање на домашните инвеститори.

Позитивен придонес се очекува и од личната потрошувачка при стабилен пораст на платите, зголемување на вработеноста и натамошна кредитна поддршка од страна на домашните банки.

Во однос на инфлацијата, ревидирањето е во надолна линија од 2 на 1,6 проценти.

– И натаму постои одредена неизвесност од домашниот политички контекст. Позитивен ризик кој што не е вграден во проекциите, повторно претставува можноста за забрзување на процесот на евроатлантска интеграција – додаде Ангеловска Бежоска.


Ангеловска-Бежоска: Еврото може да го воведеме по две години од влезот во ЕУ


Скопје, 24 октомври, 2018 - 14:03 (META) 

Со почетокот на процесот на уставни измени се отвара патот за почнување на преговорите на Македонија за членство во Европската унија, кои според најавите би требало да почнат следната година.

Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска на дебатниот форум одржан во организација на Институтот за бизнис и менаџмент „Хајделберг“ го презентира нејзиното видување за влијанието на евроинтегративниот процес врз нашата земја.

Според неа, има два аспекти на ова прашање. Првиот аспект е како би можело членството да влијае врз економијата во целина, а со тоа и со какви предизвици би можеле да се соочиме како еден од носителите на макроекономските политики. Вториот аспект го задира прашањето на ефектите од членство во монетарната унија, бидејќи економската интеграција е чекор кон монетарната интеграција и усвојувањето на еврото како единствена валута.

Во однос на првиот аспект, таа вели дека најверојатно најдобриот начин да се извлечат заклучоци е преку согледување на искуството на другите транзициски економии коишто веќе го поминаа процесот на европска интеграција. Влезот во ЕУ, на кој му претходеше силен бран на структурни и институционални реформи коишто ги зајакнаа фундаментите, значително ја подобри перцепцијата и ја зголеми довербата во овие земји, намалувајќи ги нивните премии за ризик.

„Во некои од овие земји, финансиските текови се насочија во продуктивни сегменти на разменливи добра, доведувајќи до позитивни промени во производната структура, пораст на продуктивноста и конкурентноста, што придонесе за значително забрзување на реалната конвергенција и повисоки нивоа на доход. Но, кај дел од нив странскиот капитал се насочи кон непродуктивни сектори, односно финансиските текови канализирани преку банкарскиот или небанкарскиот сектор доведоа до прекумерно финансирање на личната потрошувачка, т.е. до прегревање на економиите, што предизвика засилени инфлациски и платнобилансни притисоци поткопувајќи ја внатрешната и надворешната рамнотежа и придонесувајќи за значително побавна конвергенција. Ова создаде и предизвици за носителите на политиките, вклучително и за централните банки. Појавата на глобалната криза беше „природна кочница“, а во некои економии и болна корекција на овие неодржливи економски матрици“, објаснува гувернарката.

Таа додава дека имајќи ја предвид структурата и карактеристиките на македонската економија, ЕУ е наша природна економија сидро, со која и тековно имаме релативно висок степен на трговска и финансиска интеграција.

„Повеќе од 70 отсто од нашата вкупна трговска размена е со земјите на ЕУ, банките во странска сопственост главно се од ЕУ, а најголемиот дел од финансиските текови, вклучително и странските директни инвестиции, исто така, потекнуваат од  ЕУ. Многу поважно е тоа што овие финансиски текови се во најголем дел насочени кон попродуктивни сегменти ориентирани кон извоз, коишто ги зацврстија фундаментите на економијата, го поттикнаа растот и не придонесоа за инфлациски притисоци или притисоци врз девизните резерви. Овој модел всушност е и најсоодветниот модел на конвергенција и по приклучувањето кон ЕУ“, вели Ангеловска-Бежоска.

Во однос на вториот аспект, таа вели дека пристапувањето во ЕУ за НБРМ автоматски би значело учество во Европскиот систем на централни банки (ЕСЦБ).

„Ова е од витално значење за идните чекори, бидејќи членството во ЕУ, за мала и отворена економија, со високо ниво на евроизација и фиксен девизен курс, неизбежно ќе наметне потреба од многу сериозни подготовки за усвојување на еврото. За тоа е потребно да се помине таканаречениот „тест-период“, со членство во механизмот на девизни курсеви (МДК) најмалку две години, испорачувајќи стабилна валута, понатаму испорачување на инфлација и долгорочни каматни стапки споредливи со оние во ЕУ и дисциплинирани јавни финансии“, вели гувернерката.

Според нејзе, пристапувањето во ЕУ не само што ќе ги олесни трговијата и финансиите и ќе го олесни движењето на луѓето, туку и ќе ги отвори вратите за постепено придвижување кон единствената валута.

„Придобивките од усвојувањето на еврото се добро познати, особено за земја којашто веќе има фиксен девизен курс, што значи полесна транзиција. Единствената валута ги елиминира валутниот ризик и трансакциските трошоци, а со тоа ја олеснува трговијата на стоки и услуги. Тоа, исто така, може да ги намали трошоците за финансирање, овозможувајќи полесен пристап до финансиите и подобри можности за носење деловни одлуки. Единствената валута и учеството во монетарната унија и обезбедуваат на земјата поддршка во случај на финансиски тешкотии и оневозможен пристап до меѓународните пазари преку т.н. европски механизам за стабилност. Се разбира, усвојувањето единствена валута во принцип значи откажување од можноста за водење сопствена монетарна политика, што самото по себе ја апострофира потребата од синхронизиран економски циклус на нашата земја со ЕУ, со што монетарната политика на ЕЦБ би била соодветна и за нашата економија. Во основа, овој трошок е помал во споредба со придобивките од единствениот пазар и единствената валута, под претпоставка дека сите политики ќе бидат доволно прудентни за да обезбедат здрави основи и стабилност и синхронизираност на економијата“, вели Ангеловска-Бежоска.


Емилија Нацевска и Ана Митреска се именувани за вицегувернерки на НБРМ


Скопје, 22 октомври, 2018 - 14:47 (META) 

Емилија Нацевска и Ана Митреска се новите вицегувернерки на Народна банка кои стапија на функција на 18 октомври по нивното именување во Собранието, на 60. седница. По спроведен оглас, тие беа предложени од гувернерката, Анита Ангеловска-Бежоска.

Ден потоа, пред стапувањето на функцијата, тие дадоа свечена изјава пред претседателот на Собранието, Талат Џафери.

„НБРМ изразува задоволство што и овој пат, Собранието без ниту еден глас против, и без ниту еден воздржан, застана зад определбата високиот професионализам да биде основниот двигател при раководењето, носењето на одлуките и севкупното работење на централната банка. Само таквата, препознаена определба го гарантира континуитетот на успешното водење на монетарната политика и развојот на севкупното централнобанкарско работење во нашата држава“, велат од Народна банка.


Тевдовски со Гутереш и Гурија панелисти на годишните средби на ММФ и Светска банка


Џакарта, 12 октомври, 2018 - 10:02 (META) 

Министерот за финансии, Драган Тевдовски денеска ќе има обраќање на настан од високо ниво во рамки на Годишните средби на Светска банка (СБ) и Меѓународниот монетарен фонд (ММФ). Настанот ќе го отвори генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш. На панелот, на кој ќе се обрати Тевдовски, ќе говори и генералниот секретар на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), Анхел Гурија.

Министерот Тевдовски ќе зборува на тема „Спроведување на целите за одржлив развој во светот кој се менува: локализација, инклузивност и инвестирање во резултати“. Тој ќе се осврне на целите за одржлив раст и реформите кои се прават во земјава за остварување на тие цели.

На панелот на кој ќе говори Тевдовски, предвидено е свое обраќање ќе имаат и претседателот на Европската инвестициска банка (ЕИБ) Вернер Хојер, како и извршниот директор на Светската програма за храна (ВФТ) Дејвид Бизли.

Делегација предводена од Тевдовски и гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска, учествува на Годишните средби на Светска банка (СБ) и Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во Индонезија кои почнаа вчера.


Ангеловска-Бежоска: Очекувам заживување на економијата и на кредитната активност


Скопје, 7 септември, 2018 - 13:30 (META) 

Гувернерката на Народна банка, Анита Ангеловска-Бежоска оцени дека по забавените банкарски активности во претходните две години, оваа година се гледа забрзување на активноста на банкарскиот систем, што може да се согледа преку порастот на депозитната база, но и преку кредитната активност.

–  Во минатите две години бевме сведоци на прилично забавена кредитна активност која не беше одраз на економски фундаменти, туку на неизвесност. Со постепено стабилизирање на состојбите, се гледа заживување и ние очекуваме преку мерките да се обезбеди стимул и интензивирање на кредитната активност до крајот на годината – рече Ангеловска Бежоска.

Во врска со порастот на домашниот бруто-производ од 3,1 процент, гувернерката рече дека тоа е под проекцијата на Народна банка на пораст од 4,1 процент во вториот квартал, но сепак укажува на позначајни поместувања кај економската активност.

За остварување на растот од 3,2 проценти на годишно ниво, Ангеловска-Бежоска потенцираше дека зависи што ќе се случува следниот период. Таа додаде дека имало потфрлање во сегментот на инвестициите и клучна точка понатаму ќе биде ревитализација на инвестициониот циклус во економијата.

Министерот за финансии Драган Тевдовски рече дека добрите движења во финансискиот се пресликани и во реалниот сектор.

– Одлично е што економијата се движи во позитивна насока. Сите макроекономски индикатори тоа го укажуваат. Во првата половина индустриското производство има пораст пет проценти. Кај извозот имаме сериозно позитивно движење од 14 проценти. Странските директни инвестиции во првата половина се 325 милиони евра, двојно повисоко од просекот од претходните три години. Стапката на невработеноста е намалена од 21,6 на 21, 1 проценти. Имаме пораст на платите од 5,6 проценти. Приходите во буџетот се согласно нашите проекции, имаме ликвидност и обврските ги извршуваме во најкус можен рок. Повратот на ДДВ на фирмите е рекорден во август, најголемо враќање на месечно ниво во последните пет години, и изнесува 2,7 милијарди денари – рече Тевдовски.

На новинарско прашање во врска со падот на бруто-инвестициите и градежништвото Тевдовски додаде дека има простор за подобрување, за во наредните квартали да се обезбеди раст и во тие сектори.

За бавната реализација на капиталните инвестиции над 300 милиони евра, министерот за финансии подвлече дека во втората половина ќе дојде до забрзување на реализацијата.

Тевдовски рече дека не се очекува ребаланс на буџетот и дека државата има капацитет да се достигне проектираниот пораст од 3,2 проценти.

Комитетот за финансиска стабилност констатирал дека лани финансиската стабилност на целиот систем се одржувала во адекватни рамки.


Гувернерката на НБРМ учествува на финансискиот форум на „Еурофи“ во Виена


Виена, 5 септември, 2018 - 13:06 (META) 

Гувернерката на Народната банка, Анита Ангеловска-Бежоска учествува на Финансискиот форум организиран од меѓународната организација „Еурофи“ во Виена.

„Во рамки на Форумот, фокусот е ставен на актуелни прашања поврзани со макроекономските и системските предизвици, можностите кои што произлегуваат од воведувањето нови технологии и развојот на одржливи финансии, дискусии околу развојот на алтернативно финансирање во рамки на ЕУ, и прашања поврзани со евроинтеграцијата. Во контекст на последното прашање, посебен акцент е ставен на оптимизирањето на банкарската унија, улогата на дигитализацијата за интегрирани финансиски услуги, практичните аспекти на процесот на Брегзит, но и на прашањата за приоритетите во однос на развојот на финансиските пазари и финансиската поддршка за инвестирање во земјите на Централна, Источна и Југоисточна Европа. Последното прашање ќе биде разгледано на панел-дискусија, на којашто активно учество како излагач ќе има и гувернерката Ангеловска-Бежоска “, соопштуваат од Народна банка.

Осврт на гувернерката Ангеловска-Бежоска за финансиските и инвестициските предизвици во регионот на ЦИЈИЕ е објавен и во специјалното издание на магазинот на „Еурофи“, подготвено по повод одржувањето на овој форум, значаен во глобални рамки.

„Еурофи“ е организација која претставува платформа за размена на ставови и за дискусија помеѓу претставниците на секторот за финансиски услуги и на институциите носители на политики во однос на прашања поврзани со регулативата и супервизијата на финансискиот систем, како и прашања од поширок економски контекст.