!На 1 февруари 2017 година, заврши промотивниот период на слободно користење на содржините на „Мета“. Во периодот што претстои го воведуваме новиот систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително

Платежните картички најмногу се користат за повлекување пари од банкомат


Скопје, 31 март, 2017 - 14:07 (META) 

Анализите за користењето на платежните картички покажуваат дека и покрај нивната зголемена употреба во последниот период, навиките на домашните потрошувачи отстапуваат од навиките на корисниците во ЕУ,  се вели во новата публикација, Информацијата за движењата во платниот промет во 2016 година на Народна банка.

Платежните картички во Македонија сè уште најмногу се користат за повлекување готовина од банкоматите, за разлика од европските земји, каде што плаќањата во трговијата имаат високо учество.

„Потврда за ова се релативните показатели кои покажуваат учество на вредноста на трансакциите со платежни картички во личната потрошувачка од 32 проценти во старите земји членки на ЕУ и 19 проценти во земјите од ЦИЈЕ, во споредба со 11 проценти во Македонија“, се вели во анализата.

На слични констатации упатува и анализата на бројот на трансакциите.

„Бројот на трансакции со домашни платежни картички остварени во трговијата во Македонија изнесува 18 трансакции по жител, што е пониско за два и пол пати во споредба со земјите од ЦИЈЕ (45 трансакции по жител) и неколкукратно пониско во однос на старите земји членки на ЕУ (102 трансакции по жител)“, се додава во анализатра.

Од аспект на платежната функција, најголемо учество имаат дебитните картички, а според видот, најзастапени се контактните картички.

„Во последниот период се забележува  промоција на контактно-бесконтактните картички и на соодветна инфраструктура за нивно прифаќање, што е во согласност со светските трендови и со најновите техничко-технолошки решенија во доменот на плаќањата“, се заклучува во анализата.

Во 2016 година бројот на отворени трансакциски сметки забележа пораст од 1,2 проценти на годишна основа, при истовремено намалување на бројот на блокирани сметки за 2,1 отсто.

Пониското ниво на блокирани сметки во 2016 година произлегува од значителното намалување на блокираните сметки на правните лица (за 22,1 отсто), што е прво вакво придвижување во периодот по глобалната криза.

Кај физичките лица, блокираните сметки бележат пораст (5,8 проценти), но значително забавен во споредба со претходните две години, кога беа забележани двоцифрени стапки на пораст на блокираните сметки (35,4 проценти и 19,1 проценти во 2014 година и во 2015 година, соодветно).


Во јавниот сектор работат 129.653 лица


Скопје, 16 март, 2017 - 14:07 (META) 

Во јавниот сектор во Македонија се вработени вкупно 129.653 лица, покажува најновиот годишен извештај за 2016 година на Министерството за информатичко општество и администрација, кој произлегува од регистарот на вработени во јавниот сектор.

При презентацијата на извештајот, министерката за информатичко општество и администрација во заминување, Марта Арсовска-Томовска, изјави дека тој нуди сериозна анализа на обемот и на структурата на вработените според пол, возраст, образование и етничка структура во јавниот сектор, како и анализа на организацијата на државата со класификација на институциите основани од државата.

– Целта ни е со подготовка на ваков извештај, кој произлегува од регистарот на вработени, да обезбедиме на едно место податоци и за институциите и за државата кои понатаму ќе ни послужат за планирање на човечките ресурси, за подготовка на следната стратегија за реформата на јавната администрација за периодот 2017-2022 година, а на стручната и на научната јавност ќе ѝ овозможат да врши истражувања и анализи во однос на јавното управување. Извештајот ќе обезбеди и транспарентен и отчетен начин на кој Министерството сака да ги сподели овие податоци со јавноста и со тоа да престанат сите шпекулации во иднина кои се однесуваат на бројот и на структурата во јавниот сектор – рече Арсовска-Томовска.

Извештајот нуди анализа на структурата на податоците за 110.311 вработени во јавниот сектор, од кои жени се 59.111, а мажи 51.200, а просечната возраст изнесува 45,4 години. Извештајот не содржи податоци за структурата на 19.342 лица кои се вработени во АРМ, МВР и во Агенцијата за разузнавање поради чувствителноста на податоците.


Безе: Формирањето на нова влада се движи кон неуспех


Тирана, 14 февруари, 2017 - 10:57 (META) 

Формирањето на нова влада по предвремените парламентарни избори се движи кон неуспех по стравот и сомнежите што постои меѓу албанскиот фактор, вели Меро Базе, еден од најпознатите новинари во Албанија во колумна преку која ги коментира и анализира последните политички случувања во Македонија.

„ДУИ на Али Ахмети кој е всушност клучниот фактор во формирањето на новата влада, се двоуми дали да му се приклучи на Заев, барајќи му притоа „писмени гаранции“. Се чини дека Али бара и гаранција дека коалицијата треба да се запечати со неговата партија како победник кај Албанците, а другите партии едноставно да пополнат редови“, вели Базе.

Според него, Ахмети има и друга дилема, а тоа е партијата Беса за која вели дека е партија со верска основа и која зајакнува врз основа на верската муслиманска реторика и која ја поставува религијата над државата. Базе вели дека Беса е закана не само за ДУИ, но исто така и за „дефакторизирање“ на Албанците во Македонија бидејќи тие прават Албанците да веруваат повеќе во џамии отколку на партии.

„Од друга страна околу 70 илјади Албанци гласаа за партијата на Зоран Заев и ако има нови избори партијата на Груевски ќе атакува баш на овие гласови. Груевски е формален победник на изборите, но не може да формира влада сам и инсистира на нови избори. Сега секоја од партиите измислува причина за да не формира влада, и секој од нив обезбедува идеи за победа на следни избори“ додава Базе.

Според Базе, факт е дека Албанците станаа значајни со губење на неколку пратенички места, а Македонците станаа послаба страна со добивање на повеќе пратенички места.

„Во случај албанските партии да не успеат да направат влада со опозицијата, тие ќе се согласат со опозицијата да се оди на нови избори со идејата за промена, а не со идеја на сомнеж. Ако не, победникот ќе биде Груевски и македонските Албанци ќе си го заслужат“, напиша Базе во неговата колумна.


„Политико“: Македонија веројатно последна ќе влезе во ЕУ во 2030 година


Брисел, 18 декември, 2016 - 11:05 (META) 

Ниту една земја од Западен Балкан нема да стане членка на Европската Унија пред 2025 година, пишува европското издание на порталот „Политико“, кое е посветено на работата на ЕУ и на нејзиното проширување.

Според овој портал, Македонија најверојатно би била последната земја од Западен Балкан која би се приклучила кон ЕУ.

Аналитичарите на порталот сметаат дека Македонија има 50 отсто шанси да влезе во ЕУ, но не пред 2030 година. Иако земјата има помалку внатрешни проблеми од Босна, „преговорите за членство се болно бавни“, пишува „Политико“. Како пречка во евроинтеграциите се наведува проблемот за името со Грција, затегнатите односи со Бугарија, како и постојаните забелешки на ЕУ и на меѓународната заедница за степенот на демократија и за владеењето на правото.
„Политико“ оценува дека прв кандидат за членство во 2025 година би можела да биде Албанија, која веќе е членка на НАТО и е „ослободена од проблемите на југословенските војни во 90-тите години на минатиот век“.

Шансите на Србија за членство се 80 отсто, но не пред 2027 година. Србија, која е најголема земја претендент за влез во ЕУ, се оценува како стабилизирачка сила во регионот и добар сосед ако е во ЕУ. Сепак, мал е прогресот во борбата против корупцијата, пишува порталот и додава дека Србија и понатаму ќе одбива да го признае Косово, освен ако не ѝ се понуди членство. Тоа се оценува како добра тактика, но се истакнува дека не е во духот на нормите на ЕУ.

Црна Гора, според проценките на порталот, има 90 отсто шанси да влезе во ЕУ, но не пред 2027 година. Истата година се очекува и Босна и Херцеговина, иако оваа земја е во најлоша положба и би можела да ги забавува сите други држави, во случај Брисел да бара земјите од Балканот да се приклучат во форма на блок. Според „Политико“, иако шансите на БИХ се 50 отсто и би можела да стане членка во 2027 година, тоа најверојатно ќе се случи многу подоцна.

Косово, иако има 30 отсто шанси за влез во ЕУ, според порталот, оваа земја би можела да стане дел од европското семејство во 2027 година. Како предност се наведува што Косово веќе го има прифатено еврото како валута и се труди да ја усогласи работата на институциите со европските закони. Како мана се наведува тоа што пет членки на ЕУ не ја признаваат независноста на Косово, како и „длабоко вкоренетата корупција и политичката поларизација“.


„Шпигел“: САД цел век го предводеа светот, дојде времето на Европа


Берлин, 16 ноември, 2016 - 12:36 (META) 

САД веќе цел век го предводеа слободниот свет, а по победата на Доналд Трамп, Америка доброволно се откажа од таа улога, пишува германскиот весник „Шпигел“.

Весникот оценува дека е време Европа и Ангела Меркел да ја пополнат таа празнина.

„Во јануари, кога Доналд Трамп ќе положи заклетва како 45. претседател на САД, американската ера ќе ја прослави стотата годишнина, но истовремено тоа ќе биде нејзин погреб“, наведува весникот.

„Шпигел“ констатира дека САД долго време биле ориентир за Западот, но ако Трамп владее како што ветил за време на кампањата, „земјата на слободната волја ќе се откаже од улогата лидер на слободниот свет, а тогаш редот ќе ѝ биде на Европа“.

„Континентот треба да се спротивстави на популизмот, мудро комбинирајќи ги сериозните стравови и соочувањето со гневот, неограничувајќи ја слободата. Крајно време е Европа да почне да ѝ придава поголемо значење на Европската Унија, а шокот поради победата на Трамп може да помогне да се случи тоа“, пишува весникот.

За жал, како што се вели во анализата на „Шпигел“, Европа е во најлоша состојба во последните неколку децении. Британците ја напуштаат ЕУ, делумно од страв од слободата на другите да се населат во Велика Британија, констатира весникот и додава дека многумина истакнуваат дека тоа се прашања што ги делат, а не што ги обединуваат европските држави, кои се оддалечуваат.

„Што ќе се случи со Западот, Европа и со Германија без САД како водечка сила: Германија, која е чедо на Западот, особено на САД и која пркна благодарение на широкоградоста на Америка, сега е во состојба на длабок шок. Американскиот претседател секогаш истовремено беше и наш претседател, барем во извесна смила, а Барак Обама беше достоен претседател на Западот. Сега мора да се снаоѓаме без западен лидер“, наведува „Шпигел“.

Германскиот весник додава дека Европа сега веројатно ќе мора сама да се грижи за сопствената безбедност и тоа во време кога во соседството ѝ се Владимир Путин, Реџеп Таип Ердоган и Исламска држава.

„Западните лидери – без САД – се соочени со монументални задачи. Германската канцеларка Ангела Меркел е претставничка на јака држава и има силни морални темели, а тоа го покажа за време на бегалската криза. Таа не мора да биде Вудро Вилсон, но би требало да стане одлучен лидер на Европа. Ако тоа не се случи, тоа ќе значи дека не ги препознала знаците на времето“, заклучува весникот.


Заврши обдукцијата на загинатите во авионската несреќа, ќе се утврдува идентитетот


Скопје, 9 септември, 2016 - 18:30 (META) 

Обдукцијата на телата на загинатите патници во авионската несреќа што се случи во близина на селото Кожле заврши, јави „Телма“.

Обдукцијата покажала дека смртта настапила брзо, а жртвите имале тешки механички повреди предизвикани од падот на авионот.

Роднини на загинатите патници треба да пристигнат во Скопје и со помош на ДНК-анализа ќе се утврдува идентитетот на загинатите.

Во истрагата за падот на авионот, освен Јавно обвинителство Скопје, се вклучи и италијанското обвинителство од Тревизо.

Шест лица, од кои пет мажи и една жена, загинаа во падот на авионот „пајпер“ што на 6 септември се урна во близина на скопскиот аеродром „Александар Велики“, во атарот на селото Кожле.


Земјоделските производи од поплавените подрачја не се за откуп, ниту за консумација


Скопје, 26 август, 2016 - 13:50 (META) 

Од земјоделските површини во поплавените подрачја има мало количество земјоделски производи што не се откупуваат и тоa нема сериозно да влијае врз понудата на зелените пазари, информираше денеска на прес-конференција директорот на Инспекторатот за земјоделство, Цветан Трифуновски.

Резултатите од анализата на мострите земени од земјоделските површини од поплавените подрачја наскоро ќе бидат објавени.

– Инспекторатот формираше неколку тимови, кои ги поминаа сите населени места зафатени со поплавите. Констатирано е мало количество земјоделски производи што се останати на тие површини. Земени се неколку мостри за испитување и сè уште ги чекаме резултатите. Меѓутоа, на разбирање и на жителите и на сите оние откупувачи кои откупуваат од овој регион, овие производи не се откупуваат за продажба, ниту за консумација. Истакнувам, се работи за многу мало количество што не би можело сериозно да влијае на зелените пазари – изјави Трифуновски.


Кривичниот суд има 477 стари нерешени предмети, најстариот е од 1998 година


Скопје, 12 јули, 2016 - 10:34 (META) 

Во Основниот суд Скопје 1, во одделите за кривично полнолетни, кривично малолетни и Одделението за организиран криминал и корупција, има вкупно 477 стари нерешени предмети, постари од две години, а најстариот е од 1998 година, покажала последната анализа направена во јуни годинава, соопштија денеска од судот.

Судии од Апелацискиот суд, кои на почетокот на април биле во посета на првостепениот суд, утврдиле дека најчестите причини поради кои се одлагаат главните расправи во овие предмети било неприсуството на обвинетите и на нивните бранители, како и отсуството на јавниот обвинител, вештаци и сведоци за кои судот оценил дека треба да бидат сослушани на главната расправа.

„Во дел од предметите констатирано е дека доаѓа до одолжување на постапката бидејќи до судот навреме не се доставуаат вештачења од институциите, а во дел, главните расправи се одлагаат бидејќи од Казнено-поправната установа „Идризово“ и од Казнено-поправната установа „Затвор Скопје“ не се спроведуваат обвинетите по испратени наредби од страна на судот, како и непостапување на надлежните државни органи за спроведување на наредбите за приведување на обвинетите од пријавените адреси на кои живеат“, се наведува во соопштението на судот.

krivicen sud stari nereseni predmeti

Апелациските судии при посетата на Основниот суд Скопеј 1 утврдиле дека поголем дел од предметите што од претходно биле евидентирани како стари предмети, веќе се правосилно завршени, а некои од нив се во жалбена постапка.

„При повторното постапување по предметите кои во жалбена постапка биле укинати, Апелациониот суд констатирал дека судиите од Кривичниот суд ги преземаат потребните дејства во согласност со укажувањата на второстепениот суд“, велат од судот.

Оттаму додаваат дека судиите забрзано работат на решавање на старите предмети, за да не дојде до нивно застарување и најавуваат дека до крајот на оваа година или почетокот на следната сите стари предмети треба да бидат решени со првостепена пресуда.


„Арсена“: Гевгелиската вода, покрај арсен, содржи и ванадиум


Гевгелија, 11 јули, 2016 - 11:31 (META) 

Анализата на примерок од водата за пиење од гевгелискиот водовод, земен на 16 јуни годинава, покажала присуство на енормно количество на арсен во водата, штетно за здравјето на човекот, информираат од граѓанската иницијатива „Арсена“.

Анализата што ја извршила меѓународна лабораторија, како што додаваат од „Арсена“, покрај арсен, покажала и присуство на тешкиот метал ванадиум во водата од гевгелискиот водовод.

„Само пред еден месец концентрацијата на арсен беше 21,3 микрограми на еден литар вода, а сега е 19,7 микрограми што е и понатаму за 97 отсто повисоко од здравствено пропишаните норми за употреба на водата од страна на човекот. По одбивањето на Институтот за јавно здравје на Република Македонија да прави анализи на водата во Гевгелија со образложение дека знаеле за проблемот и дека сите институции биле известени, откако увидовме дека речиси четири години не се презема ништо за заштита на граѓаните, со анализите од меѓународни лаборатории го потврдуваме постоењето на проблемот со арсенот во водата и неговото континуирано присуство и изложеност на граѓаните на еден од најотровните елементи на земјата – арсенот. Ванадиумот е нешто сосема ново за нас“, велат од граѓанската иницијатива „Арсена“.

arsena voda analiza

Од граѓанската иницијатива велат дека резултатите од анализата повторно го наметнуваат прашањето за филтрирање и за деарсенификација на водата.

Според пресметките на референта компанија, која соработува со хемискиот институт при Универзитетот „Аристотел“ во Солун, системот за деарсенификација и за филтрирање на водите од сите четири бунари кај селото Моин во Гевгелија би чинел 1,17 милиони евра, а не 8 милиони евра како што во 2014 година најавуваше градоначалникот на Гевгелија, Иван Франгов, велат од „Арсена“, поради што го отфрлил овој проект како прескап за реализација.

„Нови бунари за водоснабдување на Гевгелија не се копаат, а деарсенификаторот лажно се претставува како енормно скап проект. Има ли свест, граѓанска или политичка совест и чувство на одговорност кај оваа власт која и понатаму молчешкум и без проектно решение остава граѓаните да се трујат со вода небезбедна за нивното здравје“, велат од Арсена.


„Форин аферс“: Брексит може да ја оттргне Македонија од ЕУ и да ја турне во конфликт


Скопје, 8 јули, 2016 - 15:53 (META) 

Големите настани во Европа, како што беше падот на Берлинскиот ѕид, имаат тенденција да поттикнат насилство на Балканот, наведува магазинот „Форин аферс“ во анализата за влијанието на Брексит врз Балканот и врз неговите евроатлантски аспирации.

Во написот, чиј коавтор е Огнен Врангелов, докторанд по политички науки на Универзитетот „Квинс“, се наведува дека ефектите од Брексит ќе бидат помалку насилни и дополнително ќе го потресат проблематичниот регион.

„Заминувањето на Велика Британија, пред сè, ќе ги направи подалечни обидите на регионот за членство во ЕУ, бидејќи земјите од тој дел ја согледаа дисфункционалноста на Брисел и потребата за реформи на ЕУ. Националистите во Франција, Холандија и во другите земји членки на ЕУ повикуваат за сопствени референдуми за излез, а тоа ја намалува волјата на Балканот да се вклучи во демократски промени, особено ако на крајот ЕУ престане да постои. Без убедлив пат кон Брисел, можно е забавување на политичкиот прогрес на владите на Балканот. На крај, Брексит би можел да ги охрабри автократите, кои веќе се вртат кон најлошите инстинкти на длабоко поделениот, слаб и сиромашен регион“, стои во анализата.

Во неа се наведува и дека сега е моментот кога Брисел треба да испрати сигнал за посветеност на европскиот проект со проширување кон Балканот.

„Плановите за проширување се одолжија поради високото ниво на корупција во регионот. Политичките елити ги користат националистичката реторика и отворените рани од војните за да се сврти вниманието од обвиненијата за корупција. Ним не им се брза да ја насочат земјата кон членство во ЕУ затоа што тоа би значело зајакнување на владеењето на правото, како и ефикасност и независност на судството“, оценуваат авторите.

Со интеграцијата на Балканот во ЕУ, аналитичарите оценуваат дека ЕУ ќе може полесно да се справи со бранот бегалци, а, во спротивно, дестабилизацијата на Балканот ќе го засили проблемот со миграцијата кон север.

„Европа страда од една застрашувачка и опасна состојба: криза од замор. Сè уште е во ек миграционата криза, граѓанската војна во Украина и кризата со еврото. Европа едноставно не може да си дозволи уште еден катаклизмички настан. Во моментов, Балканот само може да ја зголеми драмата“, сметаат аналитичарите на „Форин аферс“.

Во Македонија, според нив, повторно се појавиле оние сили кои речиси ја турнаа земјата во војна за нејзино потенцијално распаѓање.

„Благодарение на ветото на Грција за аспирациите на Македонија кон ЕУ и кон НАТО, политичкиот развој во земјата се најде во ќор-сокак, премиерот Никола Груевски ги подгреа шовинистичките сили во земјата, иницирајќи, како што тој го нарече, „ребрендирање на нацијата“. Тоа е навраќање на македонскиот идентитет од античко време, а ваквиот проект не само што создаде револт кај албанското малцинство, туку предизвика и длабока поделеност меѓу Македонците. Режимот на Груевски ги етикетираше противниците како странски платеници и национални предавници“, се вели во анализата на „Форин аферс“.

Во неа се наведува и дека актуелната влада ги уништува медиумите, ги гони политичките опоненти и ги зароби државните институции, инсталирајќи партиски членови на клучни судски и обвинителски позиции. Пишувајќи за објавените прислушувани разговори, кои откриле корупција на високорангирани владини претставници, се наведува дека Груевски, под притисок на ЕУ и на опозицијата, се повлекол.

„Сепак, тој и неговите партиските колеги, вклучувајќи го и претседателот на државата, го попречуваа спроведувањето на договореното одржување на слободни и фер избори и прифаќањето на легитимноста на Специјалното јавно обвинителство, правосудно тело создадено за да ги истражи криминалите откриени со прислушваните разговори. Миграциската криза му беше од полза на Груевски, овозможувајќи им на провладините медиуми да ја обвинуваат ЕУ за запоставување на Македонија во услови на криза, која го стресе целиот континент. Истовремено, Груевски шири страв за можна исламизација на земјата, која има значителен број муслимани. Реална е опасноста внатрешно-македонската конфронтација да прерасне во поширок меѓуетнички конфликт. Создавањето на јасна временска рамка за членство на Македонија во ЕУ би можело да ги отстрани површните пречки (противењето на Грција, а сега и на Бугарија на името „Македонија“) и да биде потребниот поттик за реформските процеси, како и да овозможи да се намалат некои од овие внатрешни спорови во однос на иднината на земјата“, стои во анализата.