Рама: Косово е почеток, ќе ги укинеме границите со Македонија, Црна Гора, Грција…


Тирана, 2 јануари, 2019 - 15:17 (META) 

Во новогодишното обраќање, албанскиот премиер Еди Рама порача дека отворањето на границите на Албанија со Косово, што настапи на првиот ден на 2019 година, е само почеток и дека Албанија планира да ги отвори границите и со Македонија, Црна Гора и Грција, пишува „Газетa Обсервер“.

– Наскоро, верувам во текот на пролетта, границата помеѓу Албанија и Косово ќе биде според критериумите на Шенгенскиот договор. Отворените граници со Македонија, Црна Гора и Грција ни се во поблиска иднина отколку приемот на земјата во ЕУ – порача Рама.

Само три дена претходно, неговиот косовски колега Рамуш Харадинај порача преку својот профил на Фејсбук дека од тој ден „границата на Косово кон Албанија не постои“.

„Од денеска границата на Косово со Албанија не постои. Ќе имаме само еден заеднички граничен пункт. Работата продолжува и во март влегуваме во втората фаза на потполното отстранување на границите меѓу Косово и Албанија, врз основа на Шенгенските принципи“, напиша Харадинај.

Спогодбата за заеднички царински и полициски проверки беше потпишана на 26 ноември 2018 година во Пеќ.


Економските ефекти од НАТО не се мит, туку сурова реалност


Скопје, 30 декември, 2018 - 12:15 (META) 

Речиси е невозможно во земјава да се најде човек кој со факти ќе ги оспори економските придобивки од евро-атлантските интегративни процеси, а посебно од членството во НАТО. Регионалните искуства и истражувањата спроведени во балтичките и балканските земји кои станаа најнови членки на НАТО-алијансата неспорно укажуваат на значителен број краткорочни и долгорочни придобивки како што се пораст на бруто домашниот производ, зголемен прилив странски директни инвестиции, воведување стандарди кои придонесуваат кон подобрување на конкуретноста на компаниите и на квалитетот на живеење на граѓаните.

Гарантираната стабилност носи инвестиции

Статистичките податоци покажуваат дека по зачленувањето во НАТО во 2004 година економската активност во Естонија и Летонија, двете поранешни советски републики значително се зголемува. Во 2005 година стапката на пораст на БДП во Естонија се зголеми од 6,5 на 9,5 отсто, а во Летонија од 8,7 на 10,6 отсто. Освен порастот на БДП, зачленувањето во НАТО носи и пораст на странските инвестиции. Во Естонија, по зачленувањето во НАТО странските директни инвестиции се зголемија од 965,8 милиони евра на 3,1 милијарда евра. Слични трендови има и во Словенија, Бугарија, Хрватска, Албанија, како и во најновата членка на алијансата Црна Гора.

Од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора велат дека земјата станала полноправна членка на НАТО сојузот во јуни, 2017 година и дека за да се согледаат вкупните ефекти од интеграцијата е потребен подолг временски период од една година. Сепак, оттаму додаваат дека искуствата на останатите земји покажуваат дека интеграцијата во НАТО има позитивен ефект на странските директни инвестиции, бидејќи се потврда за политичка и економска стабилност, која е клучна за континуиран прилив инвестиции.

„Исто така, отворањето на пазарите на земјите од НАТО за претпријатијата од Црна Гора е значајно за подобрување на конкуретноста на црногорската економија. Имајќи предвид дека Црна Гора е туристичка дестинација се очекува НАТО интеграцијата да има позитивен ефект на прометот во туризмот“, велат од банката.

Оттаму укажуваат дека зачленувањето на Црна Гора во НАТО ја зацврсти намерата на странските инвеститори поинтензивно да продолжат со реализацијата на започнатите проекти.

„Ова го потврдуваат и податоците за вкупниот прилив странски директни инвестиции, кои во првите шест месеци од 2018 година изнесуваат 403,6 милиони евра или 47,1 отсто повеќе во однос на истиот период во 2017 година. Во анализираниот период, се забележува пораст на сопственички и должнички вложувања, 153,7 милиони евра се однесуваат на инвестиции во компании и банки, додека приливот по основ на вложување во недвижности изнесуваше 78 милиони евра. Приливот на СДИ во форма на меѓукомпаниски долг изнесуваше 165 милиони евра или 51,2 отсто повеќе во однос на истиот период претходната година. Кога зборуваме за структурата на инвеститорите во однос на земјата на потекло, најголем прилив на странски директни инвестиции во првите шест месеци од 2018 година е забележан од Италија (18 отсто од вкупниот прилив) Унгарија (13,6 отсто) Русија (7,8 отсто) и Турција (7,3 отсто)“,  велат од Дирекцијата за односи со јавност и публикации на Централната банка на Црна Гора.

Конкуретноста уште поважна од инвестициите

Иако странските инвестиции се еден од главните двигатели на економскиот пораст многу поважен е пристапот до странските пазари и способноста на домашните компании да се натпреваруваат на отворениот пазар. Зачленувањето во ЕУ и НАТО носи и прифаќање нова регулатива, нови стандарди и вложување во образованието што е клучно за подобрување на конкуретноста на домашната економија која сега е на незавидно ниско ниво.

В.д. извршниот директор на Стопанската комора на Македонија, Билјана Пеева-Ѓуриќ смета дека од особена важност за македонската економија е како да се мотивираат домашните компании да работат на извозниот капацитет.

„Статистиката покажува дека од вкупно регистрираните правни лица во државата, само околу 6 отсто извезуваат. Од нив, 81 отсто се микро и мали компании, а 3,2 отсто се големи компании кои го креираат 80 отсто од вкупниот извоз во државата. Оттука, пораката дефинитивно треба да биде поддршка и стимулирање на извозната ориентираност преку пораст на конкурентноста и иновативноста на домашните компании што и сега се покажува како слабост на македонското стопанство“, вели Пеева-Ѓуриќ.

БДП по жител во новите членки на НАТО од регионот (во долари)

                                      2000 година   2004 година 2017 година

Словенија                  10.286            17.282           23.654

Романија                    1.670               3.541             10.757

Бугарија                     1.613                3.344             8.064

Хрватска                    4.970              14.142            13.138

Албанија                    1.127                4.130              4.582

Извор: ММФ


СТЕП ќе развива заеднички туристички пакети за Полог и Елбасан


Тетово, 11 декември, 2018 - 16:20 (META) 

Проектот за зајакнување на иновативен туризам (СТЕП) почнувајќи од четврток, почнува со процесот на подготовка на туристички пакети кои би се реализирале во Полошкиот регион во Македонија и во регионот Елбасан во Албанија.

Во рамките на програмата на подготвителни состаноци за прекугранични пакети на услуги и искуства, првиот ќе се одржи в четврток и петок во Елбасан. Се очекува учесниците – бизниси, академици, невладини организации, локални и регионални власти, како и проектниот персонал од двете страни на границата да ја дефинираат рамката за заеднички туристички пакети кои би се реализирале заеднички во Македонија и во Албанија.

Основа ќе бидат производите и услугите што ги нудат членовите на мрежата на СТЕП, па доколку некои туристички капацитети од оваа мрежа вовеле нови услуги или производи, треба да ги достават до персоналот на СТЕП.

Пакетите што ќе се креираат ќе комбинираат превоз, сместување и храна и секогаш ќе вклучуваат локации и атракции од двете страни на границата меѓу Македонија и Албанија.

Ќе се дизајнираат имајќи предвид одредена област на интерес, како уметност, храна и вино, спорт, култура или земјоделство. Се планираат и пакети „Авантура“, кои ќе вклучуваат качување по карпи или планинарење, пешачење, скијање или возење велосипед.

Од СТЕП предвидуваат и тури со целосна придружба. „Тие честопати се добар избор за осамени патници или мали групи. Овој вид тури нуди чувство на сигурност или надминување на јазичните и културните пречки. Исто така, овие видови на тури често вклучуваат едукативен аспект, бидејќи придружувањето обезбедува локални, историски и културни знаење, знаење и  им нуди на туристите драгоцено искуство и значење за посетените места“, објаснуваат од СТЕП.

Целта на СТЕП е промовирање на енергичен туристички сектор кој ефикасно се прилагодува на потребите на домашните и меѓународните пазари и придонесува за забрзување на растот и стимулирање на отворањето нови работни места во прекуграничната туристичка зона помеѓу Македонија и Албанија. Проектот е финансиран од ЕУ, преку програмата ИПА2.

Проект-партнери се Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, Центарот за регионален развој „Полог“ и Советот на Округот Елбасан.


Албанија и Косово ќе ги обединат царините и ќе го укинат роамингот


Пеќ, 26 ноември, 2018 - 15:54 (META) 

Владите на Косово и Албанија на денешната заедничка седница во Пеќ, Косово потпишаа девет договори и протоколи со кои, меѓу другото, во наредните шест месеци ќе се обединат царините и ќе се укине роамингот во меѓусебните телекомуникации.

Потпишани се договори за меѓусебно признавање на возачките дозволи, за заедничка царинска контрола на граничниот премин Морина, за јавниот долг и заедничката соработка со меѓународните финансиски институции, за укинување на роамингот, за соработка во областа на младите и за соработка во здравството. Исто така биле потпишани и договори за признавање на фитосанитарните и ветеринарни уверенија, за создавање на заедничка Стопанска комора на Косово и Албанија и соработка за признавање на индустриската сопственост.

Косовскиот премиер Рамуш Харадинај рече дека граѓаните на Косово и Албанија очекуваат уште повеќе од двете влади, но дека и договорите што се потпишани денеска претставуваат „конкретизација на дамнешните приоритети на двете страни“.

Албанскиот премиер Еди Рама рече дека воведувањето на таксата од 100 отсто на производите од Србија и Босна и Херцеговина била „исправна реакција на неправдите кои се прават кон Косово, често и со поддршка на разни европски земји“.

Од друга страна, како што појасни тој, за кратко време Косово и Албанија ќе направат целосна унификација на царините.

– Кој смета дека ова претставува закана, било во Белград или во Брисел, добредојден е да дојде, да седне на маса и да му објасниме дека не е закана, туку е покана за сите други да земат пример од оваа соработка и Србија прва да го следи овој пример – порача Рама.


Семејствата на осудените од „Диво Насеље“ во Пеќ протестираат оти Албанија овозможила Груевски да избега


Пеќ, 26 ноември, 2018 - 14:12 (META) 

Членови на семејствата на осудените за оружениот инцидент во кумановската населба Диво Насеље во мај 2015 година протестираа утрово во Пеќ, Косово, со барање за нивно ослободување и со обвинувања на поранешниот македонски премиер Никола Груевски за споменатите настани, јави „Порталб“.

Протестот е пред хотелот „Дукаѓини“, каде што се одржува заедничката седница на Владите на Косово и Албанија, а насобраните носат пароли во кои прашуваат „Каде е сега Никола Груевски“ и „Каде останаа момчињата од кумановската група“. Освен тоа, има и написи со кои се потсетува албанскиот премиер Еди Рама дека „Груевски побегна преку Албанија“.

– Срамно е за албанската Влада што му помогна на Никола Груевски да побегне од Македонија преку Албанија, а никогаш не покажа грижа за оние што се во затвор за настаните во Куманово – вели Шихрете Зека, мајка на Ваљдет Зека, еден од осудените во кумановскиот случај.


Вучиќ потврди дека Груевски заминал во Унгарија преку Србија


Белград, 20 ноември, 2018 - 9:21 (META) 

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ во првата реакција на официјален Белград, рече дека поранешниот македонски премиер Никола Груевски избегал во Унгарија преку Србија, но пред во Белград да биде доставен потерницата за него. Тој рече и дека Груевски од Македонија во Албанија влегол во придружба на двајца унгарски државјани.

Ова е првата реакција на официјален Белград откако Груевски избега од Македонија за да избегне одење в затвор, иако многу време се шпекулираше дека избегал преку Србија.

Вучиќ синоќа за српската телевизија „Хепи“ образложи дека Груевски од Македонија влегол во Албанија, потоа во Црна Гора и преку Србија, и на граничниот премин „Хоргош“ влегол во Унгарија.

Според српскиот претседател, Никола Груевски на 11 ноември ја напуштил Македонија идентификувајќи се со лична карта и во придружба на двајца унгарски државјани влегол на територијата на Албанија, од каде на граничниот премин „Хани Хоти – Божај“ влегол во Црна Гора.

– Потоа, на 11 ноември нешто по 22.30 часот преку граничниот премин „Гостун“ влегол во Србија идентификувајќи се со лична карта, а на 12 ноември влегол во Унгарија на граничниот премин „Хоргош“, идентификувајќи се со лична карта и пасаван (патен лист) што го добил од унгарската амбасада во Албанија – рече Вучиќ.

Српскиот претседател порача дека Србија не направила грешка со оглед на ситуацијата и оти не можела да постапи поинаку освен да му овозможи влез и излез на поранешниот македонски премиер од нејзината територија. Се постапувало по закон, рече тој.

– Дури на 13 ноември во 19.35 од Интерпол – Скопје ни се доставува меѓународна потерница. Што очекувате? Да апсиме луѓе за кои не е распишана ниту потрага? А камоли меѓународна потерница? – изјави Вучиќ, велејќи да се постапело така, тоа би било киднапирање.

На прашањето кога последен пат се слушнал со Груевски, Вучиќ одговори дека тоа било за време на немирите во Собранието на 27 април 2017 година, кога Груевски од Виена го молел да апелира за смирување на ситуацијата. Но, како што објасни српскиот претседател, се слушнале и подоцна, во врска со Европските народни партии.

Претседателот на Србија изјави и дека со македонскиот премиер Зоран Заев е воспоставена „нормална комуникација“.

– Србија нема лоши односи со Македонија, тие ни се еден од најблиските народи и добри односи допрва ќе имаме – рече Вучиќ за „Хепи“.


Албански медиуми ја проголтаа српската „патка“ за Груевски


Тирана, 19 ноември, 2018 - 14:54 (META) 

Минатата седмица една дезинформација што беше пласирана од провладиниот српски дневен весник „Политика“, излажа голем број албански медиуми што непроверено ја пренесоа веста. „Политика“ повикувајќи се на свои извори, тврдеше дека Никола Груевски одлетал во Будимпешта од Тирана.

Еден од најпопуларните медиуми во Албанија, „Газета Мапо“ ја пренесе таа информација со дополнително „зачинување“ – пишувајќи дека поранешниот македонски премиер бил преправен во жена. Но тоа го немаше во оригиналната статија – српскиот весник во својата статија тврдеше дека Груевски во авионот се качил носејќи очила за сонце и шешир и дека никој, дури ниту посадата, не го препознале. Дополнително, „Газета Мапо“ дури во статијата наведува дека тврдењето од насловот е од „Политика“.

Но, албанската полиција потоа излезе со официјално соопштение за медиумите, велејќи дека Груевски излегол од Албанија како патник во еден од автомобилите на амбасадата на Унгарија во Тирана. Дополнително, полицијата соопшти и дека во тој момент немало меѓународна потерница за Груевски и затоа бил пропуштен, а потерницата била испратена од Скопје дури на 13 ноември.

Во поглед на неговото влегување во Албанија, според угледната албанска телевизија „Топ Чанел“, Груевски не влегол легално во Албанија, бидејќи нема информација за негов влез во земјата во официјалниот ТИМС систем.


„Вијести“: Од Црна Гора, Груевски заминал за Србија


Подгорица, 16 ноември, 2018 - 12:51 (META) 

Од Црна Гора, Никола Груевски излегол во неделата, три часа откако влегол во земјата, и во Србија влегол преку граничниот премин „Добраково“, пишува црногорскиот весник „Вијести“, цитирајќи свои извори.

Весникот пишува дека Груевски влегол со неговата лична карта во Црна Гора преку граничниот премин „Божај“ во 19.19 часот на 11 ноември.

-Не се појавила никаква заштитна мерка на системот за пребарување – вели изворот на „Вијести“.

Според него, Груевски бил во автомобил „фолксваген џета“ со регистерски таблички CD 1023, во друштво на Антал Кулсар и Шаба Варсалваи, носители на унгарски дипломатски пасоши.

– Територијата на Црна Гора ја напуштил истиот ден, во 22:16 часот, преку граничниот премин „Добраково“. Во Србија влегол со автобили со регистерски таблички 55А05, во кој биле и Золтан Јозеф Часар и Шаба Фелеѓхази, исто така носители на дипломатски пасош на Унгарија – објаснува изворот на црногорскиот весник.

На веб-сајтот на амбасадата на Унгарија во Подгорица пишува дека Часар е заменик на амбасадорот, а Фелеѓхази е конзул.


Полициите на Албанија и Црна Гора потврдија дека Груевски ги минал нивните граници


Скопје, 16 ноември, 2018 - 10:30 (META) 

Полициите и на Албанија и на Црна Гора вчеравечер се огласија со соопштенија по бројните написи во медиумите дека поранешниот македонски премиер Никола Груевски за Будимпешта заминал преку двете земји. Двете земји потврдија дека во неделата Груевски ги напуштил земјите. Со оглед на фактот дека од Подгорица и од Тиват тој ден немало летови за Будимпешта, најверојатно Груевски ја напуштил земјата по сувоземен или по морски пат, или пак летал за Будимпешта преку Белград.

Според Одделот за граници и миграции на Државната полиција на Албанија, „Н.Г. на 11.11.2018 во 19.11 часот ја напуштил територијата на Албанија преку граничниот премин „Хани Хоти“ и влегол во Црна гора како патник во возило со регистерски таблички CD1013A, сопственост на унгарската амбасада во Тирана“.

Дополнително, албанската полиција соопштува дека во времето на неговото преминување немала добиено потерница или белешка дека по Груевски се трага.

„Интерпол Скопје на 13 ноември 2018, во 19.35 до Интерпол Тирана испрати меѓународна потерница за ова лице“, соопшти Државната полиција на Албанија.

Управата за полиција на Црна Гора пак соопшти дека Груевски ја напуштил земјата истиот ден кога влегол, а полицијата во целост ги почитувала законските процедури.

„По повод написите објавени во медиумите, како и по интересирањето на медиумите за ова прашање, а кои се однесуваат на тоа дека поранешниот премиер на Македонија, Никола Груевски, влегол во Црна Гора на 11 ноември 2018 година, заради вистинито информирање ве известуваме за следното: Никола Груевски влегол во Црна Гора во наведениот ден и во истиот ден излегол од Црна Гора. Црногорската полиција во овој случај во целост ги почитувала законските процедури“, гласи соопштението на црногорската полиција.

За разлика од нивните колеги од Албанија, црногорската полиција не известува каде и во колку часот Груевски ја напуштил земјата.

Со оглед на фактот дека од аеродромите во Подгорица и во Тиват тој ден немало летови за Будимпешта, најверојатно Груевски ја напуштил земјата по сувоземен или по морски пат, или пак летал за Будимпешта преку Белград, Истанбул или Москва. Засега нема реакции од владите и министерствата за внатрешни работи на БиХ и Србија.


Албански медиуми: Груевски излегол од Албанија со автомобил на унгарската амбасада


Скопје, 15 ноември, 2018 - 17:20 (META) 

Откако српскиот весник „Политика“ денеска излезе со верзија дека поранешниот македонски премиер Никола Груевски со лажен пасош ноќе ја минал македонско-албанската граница и стасал во амбасадата на Унгарија во Тирана, од каде одлетал за Будимпешта, влијателен портал на албански јазик изнесе друга верзија, повикувајќи се албанската полиција.

Според порталот „Диалогплус“ „извештаите на албанската полиција сугерираат дека поранешниот македонски премиер Никола Груевски на 11.11.2018 година во 19:11 излегол од Албанија во Црна Гора со автомобил на унгарската амбасада во Тирана – возило со таблички CD1013A.“, пренесува „Порталб“.

Преминувањето наводно било на граничниот премин „Хан Хоти – Божај“ крај Скадарско езеро, од каде следното поголемо населено место е Подгорица. Како потоа се одвивало патувањето на Груевски до Будимпешта, каде што тој завчера соопшти дека се наоѓа, не се наведува.

Според албанската телевизија „Топ Ченел“, полицијата во Тирана тврди дека Никола Груевски не полетал од тиранскиот меѓународен аеродром „Ринаси“.