!Во периодот што претстои работиме на воведување систем за пристап и за претплата. За начинот на пристап и за претплатата ќе информираме дополнително. Содржините на „Мета“ до тогаш се слободни за преземање со задолжително цитирање и атрибуирање.

ЗНМ повика да биде ослободен Зоран Божиновски


Скопје, 23 јуни, 2017 - 12:13 (META) 

Здружението на новинари на Македонија (ЗНМ) инсистира новинарот Зоран Божиновски да се пушти од притвор и да му се овозможи да се брани од слобода. Од здружението порачуваат дека долгиот притвор веќе не е во функција на судскиот процес, туку се претворил во своевидна казна за новинарот.

„Го повикуваме обвинителот Златко Биковски да го повлече барањето за притвор, а судијата Ленка Давиткова веднаш да го укине притворот. Долгиот притвор на Божиновски повеќе не служи за ефикасно одвивање на судскиот процес, туку прераснува во казна. Да се држи во притвор новинар речиси три години, во екстрадиционен притвор во Србија и во притвор во Македонија, е апсолутно незабележана практика во слободни и демократски земји“, се вели во барањето од ЗНМ.

Новинарското здружение порачува дека ослободувањето на Божиновски ќе ја одвои Македонија од групата на авторитарните земји во Европа, како што е Турција, Русија и Азербејџан, и ја повика новата влада да се заложи за ослободување на новинарот.


Стоте дена на Вангеловски: Го ослободи Кочан, а сè друго стави на стенд-бај


Скопје, 20 јуни, 2017 - 14:48 (META) 

Денеска истекуваат првите сто дена откако Јово Вангеловски беше именуван и ја презеде функцијата претседател на Врховниот суд. Овој период главно ќе остане запаметен по одлуката за ослободување од притвор на првоосомничениот во случајот „Труст“ на Специјалното јавно обвинителство, Сеад Кочан, и по неколку почнати, но незавршени иницијативи на Вангеловски, меѓу кои и таа со која треба да се утврди дали СЈО може да ги користи прислушуваните разговори или т.н. „бомби“ како доказ во судска постапка.

Вангеловски на почетокот на мандатот најави реформи во судството, транспаретност и отвореност кон медиумите, но од тоа, според она за што досега е информирана јавноста, малку или воопшто ништо не е реализирано во овие сто дена.

Претседателот на Врховниот суд досега не организираше ниту една прес-конференција, а своите ставови околу актулените прашања ги соопштуваше на брифинзи, на кои камери, микорофони и диктафони не беа дозволени.

Еве ги најинтересните настани што ги обележаа првите сто дена од мандатот на Вангеловски, кој како претседател на Врховниот суд ја претставува судската власт во државата:

  • 13 март – Судскиот совет на седница, по неколкумесечно одложување на изборот на претседател на највисокиот суд во државата, го избра Вангеловски за претседател на Врховниот суд.
  • 21 март – Вангеловски се сретна со државниот јавен обвинител, Марко Зврлевски, (за кого во тек е постапка за разрешување, н.з.) и со претседателот на Адвокатската комора, Никола Додевски, инаку адвокат на Сеад Кочан и на безмалку сите функционери на ВМРО-ДПМНЕ против кои СЈО води истраги. Беше најавена и средба меѓу Вангеловски и специјалната јавна обвинителка Катица Јанева, но таа го одложи состанокот, кој потоа воопшто не се одржа.
  • 24 март – Вангеловски на првиот брифинг со новинарите најави дека до новата влада ќе поднесе пакет барања за измени на дел од законите што се однесуваат на судството. Засега не е познато дали Вангеловски го поднел пакетот барања до Владата, ниту дали имал средби со премиерот или министерот за правда.
  • 28 март – Јавното обвинителство на Република Македонија до Врховниот суд поднесе барање на заштита на законитоста во врска со притворот на бизнисменот Сеад Кочан. Обвинителеството на Зврлевски бараше Врховниот суд  да ги укине решенијата на Oсновниот суд Скопје 1 и на Апелациониот суд со кои му беше одреден притвор на Кочан.
  • 30 март – СЈО до Врховниот суд на Република Македонија поднесе барање за изземање на Јово Вангеловски од Кривичниот совет на Врховниот суд што треба да одлучува за притворот на Кочан, со образложение дека е дел од „бомбите“ и тоа во период кога исто така ја извршувал функцијата претседател на Врховниот суд, односно од 2008 до 2012 година.
  • 11 април – Врховниот суд го одби барањето на Специјалното јавно обвинителство (СЈО) за изземање на Вангеловски. На истата седница беа одбиени и приговорот на судијката на Врховниот суд, Лидија Неделкова, и приговорите на 17 судии од Основниот суд Скопје 1 против годишниот распоред на работа, што го донесе в.д. претседателот на судот, Стојанче Рибарев. Од судот не дадоа никакво образложение зошто и врз основа на што се одбиени барањата и приговорите.
  • 12 април – Медиумите информираа дека Вангеловски на општа седница на Врховниот суд поднел две иницијативи, со кои бара судот да пресече дали „бомбите“ можат да се користат како доказ во судска постапка и дали СЈО може да поднесува барање за заштита на законитоста до највисокиот суд во државата или тоа право ексклузивно му припаѓа на редовното јавно обвинителство.
  • 25 априлСредба на Вангеловски со евроамбасадорот Самуел Жбогар на која било разговарано за состојбите во македонското судство.
  • 12 мај – Кривичниот совет на Врховниот суд, со кој претседава Вангеловски, на тајна седница (немаше известување до медиумите), постапувајќи по барањето на Јавното обвинителство, донесе одлука со која ги укина решенијата на Кривичниот и на Апелацискиот суд Скопје со кои му беше одреден притвор на Сеад Кочан. Објаснувањето на претседателот на Врховниот суд, три дена подоцна, беше дека решенијата се укинати бидејќи СЈО не дало докази за да му биде одреден притвор на Кочан.
  • 22 мај – Врховниот суд, по неколку претходни продолженија и одложувања, ја одржа седницата околу прашањето дали „бомбите“ можат да се користат како доказ, но не донесе никаков заклучок и расправата повторно ја одложи на неопределно време.
  • 30 мај и 8 јуни – Кривичниот совет на Врховниот суд, со кој претседава Вангеловски, двапати ја одложи седницата на која требаше да бидат разгледани и да се одлучува по жалбите на шестемина осудени на доживотен затвор во случајот „Монструм“. Причина за одложувањето беа боледувањата на дел од адвокатите на осудените. Нов термин за одржување на седницата сè уште не е закажан. Највисокиот суд во земјава овој предмет го стави на дневен ред 15 месеци откако одбраната на осудените поднесе жалба на пресудите на Кривичниот и на Апелацискиот суд Скопје.

Презентирано истражувањето „Кој им ги врзува рацете на новинарите и како да се одврзат?“


Скопје, 15 јуни, 2017 - 15:45 (META) 

Затвореноста на институциите кога од нив ќе се побараат информации е еден од најгорливите проблеми со кои се соочуваат новинарите од земјава, а особено истражувачките новинари, и е директно прекршување на правото на слобода на информирање. Иако од 2006 година на сила е Законот за пристап до информации од јавен карактер, тој честопати се изигрува од институциите кои сакаат да сокријат одредени информации.

Ова беше посочено на презентацијата на трите дела на видеосторијата од истражувањето „Кој им ги врзува рацете на новинарите и како да се одврзат?“, спроведено од Фондацијата „Метаморфозис“ во рамки на проектот „Истражувачко новинарство, чувар на демократијата и на човековите права“ на Центарот за управување со промени и на Институтот за човекови права.

Во рамките на проектот е извршено и истражување за примената на мерката притвор, при што се побарани информации од Основното јавно обвинителство – Скопје, од Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција, од Специјалното јавно обвинителство и од Основниот суд Скопје 1. Како што беше посочено на презентацијата, одговор на едно од барањата за пристап до информации од јавен карактер стигнал дури по околу 10 седмици.

– Направиме компаративна анализа на тоа колку мерки на притвор, домашен притвор, мерки на претпазливост се побарани и се изречени во 2016 година од обвинителствата и од скопскиот суд, но излезе дека и тоа е преголем залак. Одговор од судот побаран првпат на 14 февруари, а го добивме дури на 27 април. Исто така, затвореноста на институциите се виде и во тоа што обидите да контактираме со актуелни судии и обвинители, заврши со „ѕид на тишина“. За разлика од нив, поранешни обвинители, судии и истражувачки новинари зборуваа за проблемите што излегуваат при доаѓањето до информации и затвореноста на институциите – посочи Виолета Глигороска, координатор на проектот.

Потребна е итна и квалитативна промена на Законот за пристап до информации од јавен карактер, бидејќи во него има и многу нејаснотии и нелогични решенија, ако се сака да се постигне вистинска отвореност на институциите кон новинарите, посочи воведничарот Теофил Блажевски, новинар и член на Советот за етика во медиумите.

– Неопходна е драстична промена на отвореноста на институциите, дури и без новинарите да прашуваат, па како што на веб-страницата на Собранието на Република Македонија се објавуваат стенограми од седниците, исто би требало да биде и со седниците на Владата, а сите институции треба навремено и јасно и транспарентно да ги објавуваат информациите за нивното работење – рече тој.

Во истражувачката сторија во видеоформат, за затвореноста на институциите и за нееднаквиот пристап на скопскиот Основен суд 1, говорат универзитетската професорка Гордана Бужаровска, поранешната судијка во Врховен суд и во Европскиот суд за човекови права во Стразбур, Маргарита Цаца – Николовска, поранешниот заменик-јавен обвинител Бардил Кука, Уранија Пировска од Хелсиншки комитет за човекови права, како и новинарите Сашка Цветковска, Жаклина Хаџи-Зафирова и Џелал Незири.

За проблемите обработени во истражувањето по презентацијата на триделната приказна дискутираа и дел од новинарите вклучени во проектот, при што беше повторена генералната констатација за досегашната екстремна затвореност на институциите.

Трите дела од сторијата што произлезе од истражувањето спроведено од Фондацијата „Метаморфозис“, се подготвени во рамките на проектот „Истражувачкото новинарство, чувар на демократијата и на човековите права“ со финансиска поддршка од ЕУ и од Амбасадата на Британијуа во Скопје, а имплементиран од Центар за управување со промени и од Институт за човекови права.


ОЈО бара притвор за напаѓачот на Тодоров


Скопје, 2 јуни, 2017 - 12:43 (META) 

Основното јавно обвинителство поведе истражна постапка и побара притвор за велешанецот Љупчо Стојановски, кој вчера со возушен пиштол пукаше во поранешниот министер за здравство, Никола Тодоров.

„Осомничениот се гони за сторени две кривични дела и тоа обид за убиство од член 123 во врска со член 19 и за недозволено изработување, држење и тргување со оружје или распрскувачки материи од член 396 од Кривичниот законик. Надлежниот јавен обвинител до судот поднесе и предлог за определување притвор, бидејќи ценеше дека се исполнети законските основи за нејзиното изрекување“, се вели во соопштението.

Стојановски, кој е дедо на малата Тамара Димовска, која почина додека Фондот за здравство го одобри нејзиното лекување во странство, е однесен во Кривичниот суд, каде судија на претходна постапка треба да одлучува по барањето за притвор.
Нападот на Тодоров, кој не е повреден, следеше еден ден откако пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ, Димитар Стевананџија, го злоупотреби случајот на малата Тамара за собирање политички поени и за да ја нападне предложената влада на СДСМ.


Притворен битолчанец поради шверц на 100 килограми марихуана


Охрид, 31 мај, 2017 - 16:59 (META) 

Основното јавно обвинителство Охрид, постапувајќи по кривична пријава, почнало истражна постапка против жител на Битола, кој заедно со уште едно лице бил фатен како во возило превезува 100 килограми марихуана, соопшти Јавното обвинителство.

Осомничениот се товари за неовластено производство и пуштање во промет на наркотични дроги, психотропни супстанции и прекурсори, а на барање на јавен обвинител, Основниот суд Охрид му одредил притвор од 30 дена.

„Дрогата, марихуана со тежина од околу 100 килограми, е најдена во патничко моторно возило со скопска регистарска таблица, кое се движело по патот Св. Наум – Охрид. Во возилото биле две лица, од кои возачот се дал во бегство и во моментов е недостапен на органите на прогонот. Совозачот, жител на Битола, е лишен од слобода и против него е почната постапката за стореното дело“, стои во соопштението на Обвинителството.


ОЈО бара притвор за директорот на Клиниката за неврохирургија поради примање поткуп


Скопје, 31 мај, 2017 - 16:34 (META) 

Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје донел наредба за спроведување истражна постапка против директорот на Клиниката за неврохирургија при Клиничкиот центар „Мајка Тереза“, кој се товари за примање поткуп.

Како што соопштија од Обвинителството, јавниот обвинител до судот поднел барање на осомничениот да му биде одреден притвор од 30 дена.

Од МВР претходно информираа дека директорот на клиниката бил уапсен вчера, по пријава од граѓанин. Полициски екипи извршиле претрес во службените простории на клиниката заради обезбедување докази за стореното кривично дело.

Од Обвинителството и од МВР засега официјално не откриваат дали и што е пронајдено при претресот, а дел од медиумите, повикувајќи се на извори од истрагата, пишуваат дека полицијата кај него, наводно, пронашла десетици илјади евра.


Кежаровски: Четири години откако ме уапсија и малтретираа Врховниот суд се уште молчи


Скопје, 28 мај, 2017 - 11:49 (META) 

Пред четири години на денешен ден полицијата упадна во домот на новинарот Томислав Кежаровски и го уапси за оддавање на идентитет на заштитен сведок во текст напишан во 2008 година.

„Цел вод припадници на специјалната полиција вооружени со автоматски пушки, со пиштоли и бомби, како најозлогласен криминалец со лисици на рацете ме извадија од дома. Никому не му беше гајле дека сето тоа се прави пред сопругата и малолетната ќерка. Со полна уста во затворот ми велеа дека ќе ме скршат и ќе ме уништат. Многу се трудеа, ама за жал не успеаја. Не јас немам право да заборавам што ми се случи. Немам право заради себе, заради сопругата и ќерката и заради оние луѓе кои ги изгубивме како последица од вандализмот на Фамилијата“, вели Кежаровски на својот „Фејсбук“ профил.

Кежаровски за „Мета“ вели дека откако процедурата за неговиот случај ќе заврши во државата, тој можно е да се обрати до Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Но, вели дека неговиот случај веќе четири години е заглавен во Врховен суд.

– Врховен суд не го става мојот случај на дневен ред веќе четврта година. Откако сето тоа ќе заврши кај нас, тогаш може да подигнам преиспитување на правото во судот за човекови права во Стразбур. Јас следната недела ќе побарам да направам увид во предметот и да видам зошто тој не се става на дневен ред – вели Кежаровски.

Новинарот вели дека за целата негова голгота потсетник ќе му биде болеста на тироидната жлезда со која се здобил поради прекумерен стрес.

– Откако се вратив дома ми открија дека тироидната жлезда воопшто не ми лачи, и сега до крајот на животот ќе мора да пијам апчиња како потсетник на стресот кој го доживеав изминатите години – додава Кежаровски.

Кежаровски беше осуден на четири ипол години затворска казна поради откривање на идентитетот на заштитен сведок во случајот „Ореше“, судски процес за убиство на велешанецот Лазо Милошевски, а апелациониот суд Скопје му ја намали казната на две години затвор.

Кежаровски помина во притвор една година и девет месеци, а за негово ослободување, но и на преиспитување на пресудата повикаа повеќе домашни и странски невладини организации, како и ОБСЕ.


Кочан за „Труст“ на распит во СЈО


Скопје, 26 мај, 2017 - 13:00 (META) 

Бизнисменот Сеад Кочан денеска, во придружба на својот адвокат Никола Додевски се појави на распит во Специјалното јавно обвинителство. Ниту бизнисменот, ниту неговиот адвокат не дадоа изјава за медиумите.

Кривичниот совет претходно ја одби жалбата на СЈО за притвор на Кочан, кој е првоосомничен во случајот „Труст“,кој претходно даде гаранција од околу 900 милиони евра и му го предаде пасошот за да се брани од слобода.

Кочан по покренувањето на истрагата ја напушти земјата и речиси два месеци не беше достапен за органите на истрагата. Тој се врати во државата откако беше укината мерката притвор и повлечена потерницата издадена за него.


Кривичниот совет за 48 часа треба да одлучи дали Кочан ќе оди во притвор


Скопје, 20 мај, 2017 - 14:05 (META) 

Кривичниот совет на Основниот суд Скопје 1 во рок од 48 часа треба да одлучи дали ќе му одреди мерка притвор на бизнисменот Сеад Кочан или пак тој ќе се брани од слобода.

Обвинителите на СЈО, Гаврил Бубевски и Артан Ајро на денешното рочиште ги изнеле аргументите дека постојат индиции Кочан да го повтори делото и оти гаранцијата од околу 900.000 евра и одземениот пасош не се доволна гаранција.
Одбраната на Кочан, предводена од адвокатот Никола Додевски истакнала дека гаранцијата е легитимна и оти тоа е пракса на сите демократски држави, поради што СЈО нема причина повторно да бара притвор.

Кривичниот совет сега има рок од 48 часа да одговори на жалбата на СЈО за укинувањето на притворот на Кочан, кој е првоосомничен во случајот „Труст“.

Судијата на претходна постапка во четвртокот донесе одлука на Кочан да не му биде одреден притвор, туку тој да се брани од слобода со гаранција од околу 900.000 евра, да му биде одземен пасошот и обврска еднаш неделно да се јавува во судот. Кочан повеќе од ддва месеци не беше достапен за органите на прогонот, а се врати во Македонија веднаш по укинувањето на потерниците и на притворот.

Кривичниот суд по втор пат одлучува за притворот на Кочан, бидејќи претходните одлуки на судот и на Апелацискиот суд, со кои му беше одреден притвор на бизнисменот, беа укинати од Врховниот суд и предметот беше вратен на повторно одлучување.


Кривичниот совет денеска ќе решава по жалбата на СЈО за притворот на Кочан


Скопје, 20 мај, 2017 - 11:08 (META) 

Кривичниот совет на Основниот суд Скопје 1 денеска ќе решава по жалбата на Специјалното јавно обвинителство против одлуката на судијата на претходна постапка да не му биде одредена мерка притвор на бизнисменот Сеад Кочан, кој е првоосомниочен во случајот „Труст“, дознава „Мета“.

Од СЈО потврдуваат дека рочиштето е закажано за денеска во 11 часот. Аргументите на СЈО дека е неопходно да му се одреди мерка притвор на Кочан ќе ги застапуваат обвинителите Гаврил Бубевски и Артан Ајро, додека на спротивната страна е адвокатот на бизнисменот, Никола Додевски.

Инаку, судијата на претходна постапка во четвртокот донесе одлука на Кочан да не му биде одреден притвор, туку тој да се брани од слобода со гаранција од околу 900.000 евра, да му биде одземен пасошот и обврска еднаш неделно да се јавува во судот.

Кривичниот суд по втор пат одлучува за притворот на Кочан, бидејќи претходните одлуки на судот и на Апелацискиот суд, со кои му беше одреден притвор на бизнисменот, беа укинати од Врховниот суд и предметот беше вратен на повторно одлучување.