НБРМ: Нефункционалните кредити на историско најниско ниво од пет проценти


Скопје, 20 декември, 2018 - 14:00 (META) 

И во третото тримесечје од годинава, банкарскиот систем ја задржа својата стабилност велат од Народна банка по одржувањето на редовната седница на која беше разгледан и усвоен Извештајот за ризиците во банкарскиот систем во третиот квартал од 2018 година.

„Според податоците и согледбите презентирани во Извештајот, во текот на првите девет месеци од 2018 година, банките остварија позитивен финансиски резултат од работењето. Притоа, главен носител на подобрениот финансиски резултат се пониските трошоци за исправка на вредноста што ги одразува активностите на банките за наплата на нефункционалните кредити, пред сè во првиот и вториот квартал од 2018 година“, се вели во соопштението на Народна банка.

Во усвоениот извештај, меѓу другото, е одбележано дека во третиот квартал од 2018 година, растот на нефункционалните кредити позначително забави, со што учеството на овие кредити во вкупните кредити на нефинансискиот сектор минимално се намали до историски најниското ниво од пет проценти.


Пониски камати на кредитите се можни по Нова година


Скопје, 13 декември, 2018 - 12:02 (META) 

Ќе придонесе ли одлуката на Народната банка за намалување на основната каматна стапка за 0,25 процентни поени, односно од 2,75 на 2,50 отсто кон намалување на каматите на станбените и потрошувачките кредити е прашање кое е битно за стотици илјади македонски граѓани кои користат кредити од комерцијалните банки.

Од банките сега калкулираат и евентуалните промени на каматите на кредитите би следувале по Нова година. Досегашната практика покажува дека промените монетарната политика немаат кој знае колкаво влијание врз одлуките на банките и дека врз нивните одлуки повеќе влијае конкуренцијата, а тоа го покажуваат и анкетите за кредитната активност на Народната банка.

Од Народната банка потврдуваат дека во текот на спроведување на анкетата за кредитна активност, најголем дел од банките (околу 70 отсто) укажуваат дека монетарната политика незначително влијае врз нивната каматна политика при одобрувањето кредити на домаќинствата, а во последната анкета тој процент е сличен и изнесува околу 74 отсто.

„Сепак, во последната анкета се забележува поголем процент на банки кои одговориле дека монетарната политика „делумно влијае“ врз нивната каматна политика, што упатува на зголемено влијание во услови на континуирано олабавување на монетарната политика од страна на Народната банка во последниот период.  Досегашното искуство од практиката покажува дека деловните банки ги следат сигналите на НБРМ. Секако, прилагодувањата не се случуваат веднаш, односно вообичаено е потребно извесно време за банките да ги направат соодветните прилагодувања во нивните каматни стапки“, велат од НБРМ.

Оттаму додаваат дека доколку се споредат движењата на каматните стапки во посткризниот период, кога НБРМ речиси во континуитет ја намалуваше основната каматна стапка, овие сигнали беа следени и до страна на банките, кои во континуитет ги намалуваа каматните стапки на нивните кредитни производи, при што интензитетот на нивното намалување е дури и посилен во однос на намалувањето кај основната каматна стапка.

„Ова упатува на солидна трансмисија на монетарните сигнали на НБРМ врз однесувањето на банките и нивната каматна политика“, информираат од НБРМ.

 


Студентската потрошувачка кошничка изнесува 22.435 денари месечно


Скопје, 11 декември, 2018 - 13:35 (META) 

Студентските месечни трошоци или „студентската кошничка“ изнесува 21.410 денари за студенти кои студираат со партиципација и 22.435 денари за студенти кои студираат со кофинансирање, односно кои плаќаат школарина.

Таа вклучува трошоци како партиципација, односно школарина, трошоци поврзани со факултетот, трошоци за секојдневен живот, трошоци за превоз, домување но и режиски трошоци.

Ова го покажуваат податоците од истражувањето „Колку и на што троши еден македонски студент?“ од страна на тим на Здружението на млади аналитичари и истражувачи (ЗМАИ) и Младинскиот образовен форум (МОФ) со поддршка на Фондација Отворено општество – Македонија (ФООМ).

„Студентскиот стандард е доста низок и финансиска состојба на студентите е навистина тешка. Најголемиот дел од нив живеат со родителите или старателите, кои се и најзначаен извор на финансии за студентите. На месечно ниво, за секојдневни трошоци, студентите располагаат просечно со 8.894 денари, износ кој за споредба, претставува 36,3 проценти од просечната месечна нето-плата од мај 2018, или 74,1 проценти од минималната месечна нето-плата во државата. Од овие средства, тие најмногу трошат на храна, алкохол и цигари, како и на хигиена и медицински производи. Најмалку трошат на културно-забавни настани, книги, списанија, весници или пак интернет-претплати“, се вели во истражувањето.

Студентите велат дека една од најдобрите опции за подобрување на нивниот стандард е можноста за платена студентска работа, која во моментов, системски, во државните институции не е препознаена, ниту пак се стимулира соработка со приватниот сектор. Воедно, како поволности кои би го олесниле студентскиот живот, студентите ги препознаваат и бесплатниот јавен превоз, но и картичките за субвенционирани цени за исхрана и билети за културни настани.

„Студентите детектирале повеќе фактори кои влијаат на висината на трошоците на студирање, како што се животните и културните навики на студентите, понатаму ефикасноста на студирањето, т.е. рокот во кој студентите ги завршуваат студиите, но и финансиската моќ на родителите односно економската состојба на семејствата. Дополнително, фактор кој влијае врз висината на трошоците е немањето критериум за финансирање во високото образование, особено поради фактот што различни универзитети имаат различен ценовник за административни трошоци“, се додава во истражувањето.

Истражувањето беше спроведено во периодот февруари – март 2018 година и истото опфати 945 студенти од пет државни универзитети.


Банките уриваат рекорди во издавање станбени кредити


Скопје, 4 декември, 2018 - 9:56 (META) 

Станбеното кредитирање во изминатите неколку години e најбрзорастечкиот сегмент од кредитното портфолио на банките. Од Народната банка информираат дека годишните стапки на пораст на станбените кредити, кои се движат околу 15 отсто, се значително над просечниот пораст на вкупните кредити на домаќинства, каде годишната стапка на пораст е околу 10 отсто.

Според последните податоци, станбените кредити претставуваат 29,4 отсто од вкупните кредити на физички лица (за споредба, пред пет години, ова учество изнесуваше 24,8 отсто).

На нашето прашање дали има простор за понатамошен пораст на станбените кредити, со оглед на тоа што на пазарот има голем број непродадени станови, а истовремено има семејства кои сè уште не можат да си дозволат купување стан, од Народна банка велат дека треба да се има предвид дека банките при одлучувањето за своите кредитни политики се водат и од ризикот.

„Иако вообичаено станбените кредити се сметаат за помалку ризичен кредитен производ, сепак, и тие носат ризици за банките, поврзани со животниот циклус на овие производи, кој е прилично долг и со тоа создава поголема неизвесност за банките (и со тоа и поголем ризик) околу редовноста во сервисирањето на обврските од страна на клиентите, но и околу вредноста и наплатата на обезбедувањето“, велат од Народната банка.


Извештајот „Дуинг бизнис“ и потрошувачките кредити на денешната седница на Влада


Скопје, 13 ноември, 2018 - 11:25 (META) 

На предлог на Министерството за финансии, на редовната 102. седница во 12 часот, Владата ќе го разгледа предлог – законот за изменување и дополнување на законот за заштита на потрошувачите при договори за потрошувачки кредити.

Министерството за финансии за денешната седница ја предлага и информацијата за рангот на Македонија според извештајот „Дуинг бизнис“ на Светска банка со предлог-заклучоци.

Како материјал за информирање, денеска Владата ќе ја разгледа информацијата во врска со изградба на пречистителна станица за отпадни води и рехабилитација и проширување на канализационата мрежа во Општина Тетово.


НБРМ: Пораст на кредитирањето на фирмите и на домаќинствата


Скопје, 25 октомври, 2018 - 13:46 (META) 

Во второто тримесечје од годинава банкарскиот систем ја задржа и ја зацврсти својата стабилност, информираат од Народна банка по усвојување на Извештајот за ризиците во банкарскиот систем во Република Македонија во вториот квартал од 2018 година.

„Истовремено, при разгледувањето на Извештајот беше нагласено дека, забрза растот на активностите на банкарскиот систем, а профитабилноста забележа натамошно подобрување. По остварениот сезонски пад во првото тримесечје од годината, во вториот квартал од 2018 година, во услови на натамошно умерено олеснување на кредитните услови, кредитната активност на банкарскиот сектор оствари квартален раст од 2,7 проценти. Поголем придонес кон растот на активноста на кредитниот пазар имаше секторот домаќинства, но и кредитирањето на корпоративниот сектор беше исто така солидно и имаше значителен придонес кон кварталната промена на кредитната активност“, се вели во соопштението на Народна банка.

Во него се додава дека кварталниот пораст на нефункционалните кредити на домаќинствата се забрза до нивото од три проценти, за што најголем придонес дадоа потрошувачките кредити одобрени на подолги рокови.

„Поради солидниот раст на кредитната активност на банките, учеството на нефункционалните во вкупните кредити во второто тримесечје од годината не се промени во однос на претходниот квартал и изнесува 5,1 проценти“, се вели во соопштението.


Сугарески: 50 милиони евра од Европската кредитна банка за водоводи и канализации


Прилеп, 27 септември, 2018 - 16:13 (META) 

Министерот за транспорт и врски, Горан Сугарески денеска во Прилеп најави финансиски поволности од кредитната линија на Европската кредитна банка, кои што следната година ќе бидат на располагање на сите општини за реализација на инфраструктурни проекти.

„Проектите на кои што во моментов работи Општина Прилеп, следната година ќе бидат засилени со новите кредитни линии што Министерството за транспорт и врски (МТВ) ќе ги добие од Европската кредитна банка, во делот на водоводи и канализации од 50 милиони евра. И информацијата која што помина на Влада, а се однесува на изградба на локални патишта од 70 милиони евра, така што во голема мера, покрај основните буџети што ги имаат општините, и државата ќе може да помогне во изградба на тие патишта“, рече Сугарески денеска во Прилеп, на работната средба со градоначалникот Илија Јованоски, на која што беа разгледани тековните и идни инфраструктурни проекти на Општината.

Министерот апелираше до сите градоначалници во државата, да се носат проекти не само во Министерството за транспорт и врски, туку и во Министерството за локална самоуправа и Дирекцијата за рурален развој, која што работи на ИПАРД-проекти.

Во моментов Општина Прилеп реализира повеќе проекти во соработка со МТВ за изградба и реконструкција на патишта во Прилеп, во близина на вештачкото езеро, но и во околните населени места.


НБРМ: Банкарскиот систем стабилен и профитабилен


Скопје, 27 септември, 2018 - 13:38 (META) 

Во првиот квартал дојде до значително подобрување на показателите преку кои се следи банкарскиот систем, меѓу другото и како резултат на стабилизацијата на очекувањата во домашното опкружување, велат од Народна банка.

„Вкупната актива на банкарскиот систем забележа пораст од 3,9 милиона денари или 0,9 проценти. Овој раст се должеше на поголемата склоност на банките за кредитирање на домаќинствата, во споредба со корпоративното кредитирање кое што се намали што освен на сезонските фактори се должеше и на еднократната наплата на побарувања. Во април и мај 2018 година, стапката на раст на корпоративните кредити повторно беше позитивна. На годишна основа, заклучно со првиот квартал, растот на кредитите кон домаќинствата е многу посолиден од тој кон корпоративниот сектор, односно 9,8 проценти и 2,6 проценти соодветно, вредности што го следат трендот од претходните години“, велат од Народна банка.

Од таму додаваат дека историски најниската и непроменета стапка на нефункционални кредити на домаќинствата од 2,4 проценти меѓу другото се должи и на солидниот раст на кредитите кон овој сектор.

„Профитабилноста во првиот квартал беше висока. Стапките на поврат на просечната актива и просечниот капитал и резерви достигнаа историски највисоки нивоа, од 3,1 проценти и 28 проценти, но треба да се напомене дека еднократна наплата на побарувања од страна на повеќе банки е главната причина за овој резултат. Со изолирање на овој ефект, кој што имаше најголемо влијание врз добивката во првиот квартал од 2018 година, профитабилноста на банкарскиот систем би била вообичаена и би се задржала речиси на исто ниво како во првиот квартал од 2017 година“, се додава во соопштението.


Tрошоците во постапките пред нотарите и извршителите се намалуваат


Скопје, 25 септември, 2018 - 16:29 (META) 

Владата на 90. седница ги прифати предлог – законите за изменување и дополнување на законот за извршување и на законот за нотаријат.

Од таму информираат дека главната цел на овие измени е намалување на трошоците на најсиромашните граѓани кои не можат да си ги платат сметките за комунални трошоци и кои земаат мали потрошувачки кредити.

„Во постапките пред нотарите овие граѓани ќе бидат ослободени од судските такси и од надомест за клаузула за правосилност и извршност. Додека во постапката пред извршителите, според измените на законот, дури 16 ставки за кои досега граѓаните плаќаа одредена сума, со новата тарифа тие ќе бидат целосно бесплатни. Со предлог – законот за изменување и дополнување на законот за извршување, воедно се имплементираат стратешките приоритети на државата определени во Стратегијата за реформа на правосудниот сектор, особено во правец на намалување на трошоците за граѓаните во сите постапки, вклучувајќи ја и прекршочната“, се вели во соопштението на Владата.

Премиерот Зоран Заев и министерката за правда Рената Дескоска ги презентираа деталите на прес-конференција.

„Во постапките пред нотарите овие граѓани ќе бидат ослободени од судските такси и од надомест за клаузула за правосилност и извршност, а нотарската награда ќе биде 10 отсто од главниот долг, но не повеќе од 500 денари. Тоа значи ако долгот е 1.000 денари, надоместокот за нотар ќе биде 100 денари. Ако долгот е 10.000 денари, надоместокот нема да биде 1.000 денари, туку 500 денари. Исто така за сметки за вода, смет, телефон и одржување на заеднички простории во висина до 6.000 денари нема да биде потребно учество на адвокати, како и за сметки за струја и парно до 15.000 денари. Со тоа ќе се исклучат и адвокатските трошоци за лицата кои имаат неплатени сметки до одреден износ“, појасни Дескоска.

Во постапката пред извршител, исто така има големо намалување на трошоците, 16 ставки за кои порано постоеја трошоци, со новата тарифа ќе бидат целосно бесплатни. Некои ставки се намалени до 50 отсто, некои дури и повеќе од 50 отсто.

„На пример, налогот за извршување на трансакциска сметка на физичко лице кое порано чинеше 20 евра, со новиот тарифник ќе биде две евра за долгови до 1.000 евра и ќе се движи до шест евра за највисоките долгови.Наградите на извршителите се исто така намалени, со тоа што се става ограничување дека при извршување на платни налози за комунални трошоци, наградата не може да биде повеќе од 20 отсто од висина на главниот долг“, додаде Дескоска.


Петер: Европските пари ќе секнат и државата ќе оди во изолација ако кажете не ЕУ


Скопје, 25 септември, 2018 - 13:24 (META) 

Компаниите членки во Советот за странски инвестиции се за полесно водење на бизнис во Македонија, а  НАТО и ЕУ се вратата кон полесно водење на бизнис, рече денеска на прес-конференција претседателот на Советот на странски инвеститори, Штефан Петер.

Тој додаде дека Македонија во Европска Унија би била постабилна отколку надвор од неа, што би значело пристап до евтини кредити, финансиска помош од ЕУ за проекти како и стабилен пазар за извоз.

– Доколку Македонија каже НЕ на претстојниот референдум ќе го изгуби кредибилитетот, а со тоа и довербата односно вербата во иднината. Ако младите и децата немаат верба во иднината, најпаметните ќе заминат, ќе дојде до изолација. Едена милијарда евра финансиска помош од ЕУ за различни проекти, нема да дојдат во Македонија. Стабилноста на денарот би можела да биде нарушена, притисокот врз банкарскиот сектор ќе се зголеми, а ќе се намалат увозот и извозот. Компаниите ќе ја изгубат конкурентноста, ќе се намалат странските директни инвестиции бидејќи земјата ќе нема долгорочни перспективи, а ќе ја изгуби и конкурентноста во однос на други земји-кандидати за членство во ЕУ. Банкарскиот сектор ќе се стесни и кредитите ќе бидат поскапи – рече Петер.

Тој вели дека ќе ги нема и позитивните аспекти кои сега ЕУ ги поттикнува во државата, а тоа е владеење на правото, поттикнување на подобра животна средина, како и подобрување на правото на потрошувачите.

– Важно е да излезете да гласате, активно да учествувате во демократијата, не да бидете себични и да размислувате за себе, туку за последиците од гласањето за иднината. За демократијата да функционира нацијата треба да учествува, а не да набљудува. Оној кој нема да гласа го губи правото да се жали. Гласајте, па потоа жалете се за резултатот – рече Петер.