Косово ги донесе законите за формирање армија, Србија на готовс


Приштина, 14 декември, 2018 - 13:01 (META) 

Косовските пратеници претпладнево ги изгласаа трите закони кои се однесуваат на промена на мандатот на Косовските безбедносни сили (КБС) во војска, со што Косово и официјално влезе во процес на добивање своја армија.

Министерот за одбрана на Србија, Александар Вулин, порача дека војската е на готовс.

Седницата на косовскиот парламент, започна со едноминутен молк во знак на почит за, како што рече парламентарниот спикер Кадри Весели, „сите поколенија кои во различни околности, ги жртвуваа своите животи за овој ден“.

– Да ги испочитуваме генерациите на политички затвореници, студентите од студентските движења, интелектуалците и рударите на Косово. Да ги испочитуваме нашите сонародници секаде низ светот, политичките дејци на мировниот отпор, момчињата и девојките на Ослободителната војска на Косово. Ние денеска стоиме тука благодарение на таа натчовечка жртва, горди на минатото и сигурни во нашата евроатлантска иднина – изјави Весели.

Првиот закон што е донесен е законот за трансформација на косовските безбедносни сили во министерство за одбрана, а вториот за трансформација на КБС во оружени сили. Во 11:20 усвоен е и последниот, третиот закон, за служба во безбедносните сили со што официјално заврши процедурата за формирање косовски оружени сили.

-Со ова гласање денеска почнува една нова епоха за нашата држава. Од овој момент официјално имаме војска на Косово – рече Весели.

Министерот за одбрана на Србија Александар Вулин изјави дека е направена процена на ситуацијата на Косово и Метохија и дека за сѐ е информиран и српскиот претседател Александар Вучиќ.

-До доцна синоќа имавме средби со претседателот на Србија и врховен командант на српската војска Александар Вучиќ. Тој е информиран за секој детаљ за сѐ она што се случува на просторот на Косово и Метохија, не само од претставниците на српската војска, туку од сите безбедносни служби – кажа Вулин.

Тој додаде дека српскиот претседател е многу загрижен и заинтересиран за сѐ што се случува на просторот на Косово и дека сите одлуки ќе ги донесе врз основа на директните информации за сѐ што се случува на тој простор.


Собранието е институција која е најмалку вклучена во борбата против корупцијата


Скопје, 13 декември, 2018 - 11:59 (META) 

Собранието како орган досега најмалку беше вклучено во борбата против корупцијата, смета Слаѓана Тасева, претседателка на „Транспаренси интернешнел -Македонија“ и прва претседателка на Антикорупциската комисија. Со слична констатација е и пратеникот Павле Богоевски, кој вели дека иако законодавниот дом има надлежности врз законите и врз изборот на членови на Државната комисија за спречување корупција (Антикорупциска), како и надзорна функција преку расправа за извештаите за нејзината работа, нема капацитет ефикасно да спроведе надзор.

Обајцата  вчера дебатираа на конференција „Итни приоритетски реформи: Јакнење на институционалната рамка во борбата против корупцијата: Има ли напредок?“ во организација на Платформата на граѓански организации за борба против корупцијата, по повод Меѓународниот ден на борбата против корупцијата.

– Компаративно, во многу собранија постојат тела кои ги поддржуваат другите органи за борба против корупцијата. Системот за борба против корупцијата не е целосен ако не се вклучат сите – нагласува Тасева.

Богоевски оцени дека новиот закон за спречување корупција и судир на интереси, кој е во собраниска процедура, е подобрена законска рамка и одличен почеток во борба против корупцијата, но неопходно е да се подобри комуникацијата на Антикорупциската комисија и Собранието.

– Собранието ги избира членовите на комисијата и ги разгледува нејзините извештаи за работа. Во периодот кога пристигнуваат извештаите, пристигнуваат и мал милион други, а темпото со кое се разгледуваат е толку големо, што нема време темелно да се расправа за секој од нив поединечно – вели Богоевски.

Надзорната функција на Собранието, според пратеникот, е и во надзор над законската регулатива воопшто, за да утврди дали некои закони оставааат простор за коруптивно однесување.

– Сегашните услови не дозволуваат надзорна функција на Собранието. Ретки се надзорните расправи, не се навлегува суштински, туку се разгледуваат само фрагменти – вели тој.

Затоа, смета Богоевски, Антикорупциската може да доставува и периодични извештаи, а на Собранието му треба стручно тело кое ќе им помогне на пратениците во подготовка на расправата за извештаите.

– Има многу простор и во постоечката законска регулатива да се интензивира соработката. Веќе подолго време се зборува за буџетска канцеларија, која ќе дава стручни услуги за пратениците. Може да има голема улога во надзорот над финансирањето на институциите. Собранието мора да преземе улога на активен креатор, но и надзор на  борбата против корупцијата – вели Богоевски.

Идеја во зародиш, според пратеникот, е и формирање на интерпарламентарна група за надзор над мерките за борба против корупцијата.


Судските закони денеска на владина седница


Скопје, 12 декември, 2018 - 10:22 (META) 

На 108. седница која ќе се одржи денеска во 13 часот, Владата ќе ги разгледува предлог-законите за судството.

Министрите ќе одлучуваат за предлог – законите за изменување и дополнување на Кривичниот законик, на законот за судовите, законот за Судскиот совет, законот за извршување на санкциите и за предлог – законот за изменување и дополнување на законот за прекршоци.

Владата денеска ќе ја разгледа и информацијата за потребата од донесување на закон за изменување и дополнување на Законот за поштенски услуги.

За седницата, Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство ја предлага информацијата за распишување на јавен повик за прибирање на понуди за давање во закуп земјоделско земјиште во државна сопственост за површини до 3 хектари, со предлог – решение.


Дескоска најави целогодишна контрола на АКМИС-от во 16 судови


Скопје, 11 декември, 2018 - 16:28 (META) 

Министерката за правда Рената Дескоска соопшти дека донела решение со кое во текот на целата наредна година ќе се врши надзор на работењето на АКМИС системот во 16 судови.

Проблемите со информатичкиот систем за автоматска прераспределба на предмети (АКМИС), неговото нефункционирање и преголемото влијание на човечкиот фактор беа утврдени со извештајот на Работната група за овој систем формирана од министерството за правда. Наодите за неправилностите беа објавени летоска.

Дополнително Дескоска најави и дека измените на Законот за судови и Законот за Судски совет оваа недела влегуваат во собраниска процедура. Како што кажа министерката на денешната тркалезна маса на која беше презентирана работната верзија на анализата за проценката на влијанието на регулативата на Законот за судови, во организација на Институтот за европска политика (ЕПИ), речиси сите препораки од Венециската комисија се применети во новите предлог-закони.

-Дополнителните препораки кои ги добивме од Венециската комисија овој месец се имплементирани. Со целосно затворен пакет одиме во Собранието. Се надевам дека сите 120 пратениците ќе имаат доблест и сила да ги поддржат овие измени, бидејќи тие се веќе верификувани од Венециската комисија, којашто ја цени усогласеноста на законската регулатива со европските стандарди – потенцираше Дескоска.

Како клучни измени во делот на Законот за судови, министерката Дескоска ги наведе измените коишто се однесуваат на основите за утврдување дисциплинска одговорност кај судиите. Во главните измени на Законот за Судскиот совет, е и основата за утврдување на одговорност на членовите на Судскиот совет за нивното работење. Се поедноставуваат постапките за утврдување на дисциплинска одговорност, но и разрешување на судиите.


Кого Обвинителството ќе го испитува во врска со бегството на Груевски?


Скопје, 15 ноември, 2018 - 15:57 (META) 

Основното Јавно Обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција (ОЈО-ГОКК) соопшти дека почнало предистражна постапка против одредени „службени лица за злоупотреба на службената положба и овластување“ во врска со бегството на Никола Груевски од Македонија.

Со оглед на фактот што станува збор за предистражна постапка, не се соопштуваат повеќе детали, но одредени членови од Законот за внатрешни работи и Законот за полиција создаваат прилично јасна слика кој би можел да биде предмет на оваа предистражна постапка, како и дека не се преземени соодветни чекори, пред сè од доделеното службено обезбедување, за да се спречи бегство на Груевски. За такво нешто денеска во заедничко соопштение реагираа и голем број граѓански организации.

Според Законот за внатрешни работи, член 33, во Министерството за внатрешни работи (МВР) овластени службени лица се: министерот, заменикот на министерот, државниот секретар, директорот на Бирото за јавна безбедност, директорот на Управата за безбедност и контраразузнавање и раководните работници.

Покрај тоа, и дел од вработените во Министерството за внатрешни работи се со статус на овластени службени лица и тоа:

– овластени службени лица за вршење стручни работи;

– овластени службени лица за безбедност и контраразузнавање, и

– полициските службеници.

Согласно Законот за внатрешни работи,посебни должности и овластувања имаат „вработените во Министерството со статус на полициски службеници, кои применуваат полициски овластувања и вработените во Министерството со статус на овластени службени лица за безбедност и контраразузнавање кои ги применуваат полициските овластувања под услови и во обем неопходни за остварување на работите од надлежност на Управата“.

Останува нејасно прашањето за какви овластувања станува збор и дали се работи за: овластени службени лица за вршење стручни работи; овластени службени лица за безбедност и контраразузнавање или полициски службеници.

Според Законот за полиција, пак, член 14, полициски службеник може да презема мерки кога се сомнева дека се подготвува или е во тек или е извршено кривично дело:

„Полицискиот службеник по службена должност или по наредба на јавниот обвинител, суд или друг орган кога е тоа утврдено со закон, презема мерки и применува полициски овластувања што се однесуваат на откривање на казниво дело и гонење на неговиот сторител кога постојат основи за сомневање дека се подготвува, во тек е извршување или е извршено казниво дело“, стои во членот 14 од Законот за полиција.

А „основи на сомневање“ постојат кога се располага со сознанија кои врз основа на криминалистичко знаење и полициско искуство може да се оценат како доказ за сторено казниво дело, што наведува дека веќе псотојат цврсти сознанија и доказен материјал и за злоупотребата на службената положба.


Администрацијата за десет години не научи како се подготвуваат закони


Скопје, 31 октомври, 2018 - 9:55 (META) 

Македонската администрација за цела деценија не научи соодветно да ги подготвува новите закони со што граѓаните би имале увид во тоа, какво влијание би имала новата регулатива врз секојдневието, односно какви ќе бидат трошоците од спроведувањето на новите законски одредби.

Речиси десет години по воведување на алатката „Проценка на влијанието на регулативата“ (ПВР), земјава не може да потврди релевантни резултати. Тоа го покажува Анализата на квалитетот на формуларите за проценка на влијание на регулативатa издадена од Институтот за демокрактија „Социетас Цивилис“ – Скопје.

„Нацрт–извештаите за проценка на влијанието на регулативата(ПВР) не содржат доволно податоци што на носителите на политики би им овозможиле формирање решение базирано врз докази, а на граѓаните пак целосен увид во проблемите, во можните решенија и во трошоците од нивното спроведување“, вели Наталија Шикова, авторка на анализата.

Во анализата се укажува дека постои евидентен јаз меѓу барањата постојни во документите за проценка на влијанието на регулативата и реалната практика.

„Повеќе од очигледно е дека ПВР и нејзините алатки (анализите, вклученоста на засегнати страни, итн.) се употребуваат сосема површно и тоа откако политиките и регулаторните одлуки веќе се направени. И покрај теоретската надмоќ, евидентно е дека во практиката ПВР се гледа само како вежба за „чекирање на квадратчиња“ (checking the boxes) и се занемаруваат сите други релевантни аспекти поврзани со анализа на одредена политика. Оваа констатација не важи само за импактите што тешко се проценуваат па најчесто и се изоставаат, туку речиси за сите можни влијанија. Оттаму, се чини дека ПВР повеќе се користи само формално, односно служи за да легитимира однапред определена акција или чекор, отколку да обезбеди навистина балансиран доказ во прилог или против планираната политика“, се вели во анализата.

Во оваа анализа се укажува дека политичката посветеност при спроведувањето на процесот е клучна, но најверојатно не постои целосна посветеност и сфаќање на важноста од проценка на влијанието на регулативата.

„Ова се огледа при слабиот квалитет на пополнувањето на извештаите за проценка на влијаниет на регулативата, потпишани од највисоките функционери на институциите. Оттаму, јасно е дека наместо обезбедување информирано решение и носење одлуки засновани на докази, во најголемиот дел од случаите ПВР се спроведува за да се оправдаат различни иниституционални или политички интереси“, пишува во анализата.

Во неа се констатира дека во економските фактори целосно се занемаруваат односно не се спроведува ниту стандардната анализа на придобивките – трошоците, ниту мултикритериумската анализа.

Како решение на овие проблеми се препорачува креаторите на политики да ги проценат и да ги измерат алатките што им се на располагање, и да определат како најдобро да ги употребат и да ги комбинираат за да постигнат конкретни резултати. Исто така, се укажува дека администрацијата треба да биде подложна на постојан тренинг за да стекне аналитички способности и да биде во можност да направи издржана анализа.


Димески: Законите најчесто се носат без проценка на финансиските импликации


Скопје, 2 октомври, 2018 - 14:22 (META) 

Граѓаните и деловниот сектор во Македонија постојано укажуваат на честите промени на законската регулатива и усвојување нови закони кои наметнуваат скриени трошоци. Искуствата покажуваат дека надлежните институции кои се јавуваат како предлагачи на законите не подготвуваат проценка за влијанието на регулативата и не земаат предвид какви ефекти ќе предизвикаат новите одредби во општеството. Како да се подобри оваа состојба и да се зголеми искористувањето на постоечките алатки за комуникација меѓу предлагачите и засегнатите страни се прашања на кои побаравме одговор од Јане Димески од Институтот за демократија „Социетас Цивилис“ каде подолг период се занинаваат со оваа проблематика.

Институт за демократија „Социетас Цивилис“ преку теренска анкета неодамна истражуваше каква е перцепцијата на јавноста за процесот на проценка на влијанието на регулативата (ПВР). Какви беа главните наоди?

anketa infografik

– Направивме анкета на национално ниво во рамки на проектот „Проценка на влијание на регулативата во сенка“ кој го спроведуваме заедно со Центарот за економски анализи, и наодите укажуваат дека тој процес е генерално непознат за широката јавност, иако е воведен уште во 2009 година. Под непознат не мислиме дека луѓето не се запознаени со етапите и деталите од процесот, туку дека во 2017 година дури 77 проценти од анкетираните воопшто немаа слушнато дека постои нешто што се нарекува ПВР. Тоа е голем проблем со оглед на тоа што последните години има засилени барања и очекувања во јавноста за отворање на процесите на создавање на законите и политиките за пошироко учество, а од друга страна алатките кои стојат на располагање за токму такво учество остануваат непознати. Притоа, поголем дел од граѓаните кои ги анкетиравме сметаат дека при изработката на законите и прописите не се користат истражувања односно тие не се засноваат на факти. Исто така, секој втор од анкетираните граѓани (53 проценти) смета дека Владата и Собранието не прават ниту проценка на трошоците од воведување на некое ново законско решение. Сепак, иако не знаат дека формално постои ваква процедура поголем дел од граѓаните рационално заклучуваат дека кога се менуваат или се носат нови закони треба да се испитаат и економските и социјалните влијанија од нив. Тоа оди во иста насока со она што треба да го прави ПВР процедурата доколку суштински се почитува.

Неизбежен е заклучокот дека мнозинство од граѓаните, но и од вработените во надлежните институции кои најчесто се јавуваат како предлагачи на законската регулатива воопшто не знаат дека постојат алатки за проценка на влијанието на регулативата. Како го објаснувате овој феномен?

– Точно. Настрана од очекуваното сознание дека обичните граѓани кои не се секојдневно поврзани со административни процеси не се запознаени со постоењето на ПВР интересно е што кога ги вкрстивме податоците според работниот однос на испитаниците произлезе дека дури 72 проценти од оние кои изјавија дека се вработени на некое ниво во државниот сектор исто така воопшто не слушнале за ПВР. Тоа е позагрижувачко со оглед на тоа што ПВР првенствено се смета за алатка на администрацијата за проценка на влијанието од легислативата која се носи со цел поефикасно користење на јавните ресурси и од тоа да има попозитивни ефекти врз општеството и да има можност да процени доколку некој закон би имал некакви негативни влијанија. Значи во ПВР првенствено е вклучена администрацијата на различни нивоа и поради тоа очекувавме повеќе од луѓето од државниот сектор да имаат барем основно познавање за процесот, меѓутоа тоа не е така.

anketa infografik 2

Според вашите сознанија, колку често во Македонија се предлагаат и усвојуваат закони без да има проценка за финансиските импликации по буџетот и ефектите што ќе ги имаат прописите врз граѓаните?

– Порано почесто поминуваа такви закони. Сега барем формалната процедура за повеќето од законите се запазува да вклучува ПВР, но различно прашање е колку е тоа суштински успешно. Најчести се оние кои велат дека законот нема да има финансиски импликации иако само ако го прочитате воведот на законот ќе ви стане јасно дека такви импликации ќе има. Во секоја ПВР анализа треба да бидат понудени три опции како ќе се решава еден проблем и секоја да биде аналитички поддржана со податоци и истражувања. Едната треба да покажува што ќе се случува ако не се преземе ништо, а другите две опции треба да покажат какви ќе видат влијанијата и колку ќе чини ако еден проблем се решава на два различни начини.

Притоа тие што го пишуваат документот треба врз основа на фактите да заклучат која од тие две опции е преферирана и да објаснат зошто. Такви документи во системот на ЕНЕР кој е јавно достапен на адресата ener.gov.mk се исклучително ретки. Неодамна организиравме работилница на која комбинирани групи составени од претставници на граѓански организации и министерства анализиравме повеќе такви документи за различни закони и заклучивме неколку работи. Прво, дека за многу нешта нема доволно добри информации и статистики со оглед на тоа што немаме нов попис на населението. Второ, дека и во тие области во кои има многу податоци тие не биле искористени во анализите иако се јавни и лесно достапни. Трето, дека често воопшто не е објаснета целта за која се носи законот што може да е резултат и на тоа што претходно не е јасно идентификуван проблемот што тој закон треба да го решава, што е основа за создавање на неприменливи закони. Законите за кои не се предвидени трошоците од буџетот, трошоците на економијата и граѓаните едноставно ги има многу повеќе отколку оние за кои овие трошоци се барем приближно проценети.  Тоа сè уште е доминантна практика.

Каде треба да се бара решението за поголемо вклучување на граѓаните и бизнис секторот во подготовка на законската регулатива? 

– За почеток прво неминовно ќе биде да се промовира процесот и електронскиот систем ЕНЕР на кој граѓаните може да ги читаат и коментираат сите закони уште во фазата на нивните нацрт верзии. Мора да се засилат ПВР тимовите во министерствата, како и способноста на граѓанските организации да следат спроведување на вакви анализи при нивното креирање. Владата конечно мора да почне да прави реални планови за својата годишна работа и строго да се држи до нив. Со тоа министерствата, Собранието и јавноста ќе знаат точно во кој месец кој закон ќе се носи и ќе може да се подготвуваат и да истражуваат за нив. Досегашното искуство покажува дека она што Владата го дава како план во својата годишна програма за работа најчесто е далеку од она што реално се носи како легислатива. Мора да се престане со носење закони или измени преку ноќ неколку пати годишно и да се прејде на темелен и посуштински законодавен процес во кој сите ќе имаат шанса да учествуваат со аргументи. Таквите закони ќе бидат подобри, потрајни и поевтини и секако поприфатени од граѓаните. Сега имаме закони кои се менуваат по неколку пати годишно и дури ниту самите правници кои работат на нив не успеваат да држат ритам.

disklejmer1-01


Собранието во првите шест месеци донело 178 закони, најголем број од економска област


Скопје, 4 септември, 2018 - 11:07 (META) 

Пратениците во Собранието донеле 178 закони, 83 од економска област, 52 од политички систем и 43 закони од областа на јавните дејности, покажува најновиот број на публикацијата „Мојот пратеник“.

Во неа е содржан извештајот за работата на народните избраници за периодот од 1 јануари до 30 јуни, 2018 година. Во овој период, пет седници биле посветени на пратенички прашања.

Собранието во соработка со граѓанската асоцијација „Мост“ од август 2006 година, редовно ја издава публикацијата „Мојот пратеник“, која е целосен производ на законодавниот дом.

„Oваа публикација претставува уште еден инструмент преку кој законодавниот дом се приближува до граѓаните. Една од клучнитe заложби на Собранието е транспарентна и отчетна работа, како едни од основните темели на кои се гради демократското општество“, се вели во соопштението од собраниската прес-служба.


Изгласан новиот состав на ДИК и законите договорени на лидерската средба


Скопје, 25 јули, 2018 - 20:19 (META) 

Собранието попладнево без образложение и расправа ги избра новиот состав на Државната изборна комисија – ДИК и измените на законите кои беа договрени на лидерската средба во понеделникот.

Членовите на ДИК беа избрани со 100 гласа „за“ без ниту еден пријавен за збор.

Претседател на Комисијата ќе биде Оливер Дерковски од ВМРО-ДПМНЕ, а потпретседател Дитмире Шеху од ДУИ. Во комисијата членуваат Елизабета Постоловска од ВМРО-ДПМНЕ, Борис Кондарко, Јанакие Витановски и Радица Ристевска од СДСМ; Енвер Салиу од Беса.

Со 99 гласа „за“ и без пријавени пратеници за дискусија беа изгласани измените на Изборниот законик, на Законот за Влада и Законот за финансирање на политички партии.

Во Изборниот законик измените се однесуваат на делот за финансирањето на политичките партии, во Законот за финансирање на партиите има намалување на сумите кои можат да ги донираат физички и правни лица на партиите. Во Законот за Влада пратениците донесоа одлука измените да бидат во делот на предизборниот период каде ќе се избира техничка влада според пржинскиот договор, меѓу пратениците од опозицијата и власта.


Индекс на транспарентност: Министерствата и Владата подобри од општините


Скопје, 21 јуни, 2018 - 10:57 (META) 

Центарот за граѓански комуникации го објави Индексот на активна транспарентност за 2018 година кој содржи рангирање на 97 институции од извршната власт на централно и на локално ниво (министерствата, Владата и општините) според степенот на исполнетост на обврските за проактивно објавување јавни информации (на сопствена иницијатива на институциите).

„Индексот на активна транспарентност за годинава изнесува 43,5 проценти (од можни 100 проценти) и спаѓа во рамките на „просечна“ транспарентност. Степенот на активна транспарентност во 2018 година е незначително зголемен во однос на 2017 година (кога просечно изнесуваше 42,5 проценти)“, се вели во соопштението.

Во него се додава дека за разлика од претходните две години, сега, генерално, министерствата и Владата стојат подобро од општините според нивната активна транспарентност.

„Општините се наоѓаат на првите две места од ранг-листата, но просечниот скор на сите општини заедно е намален од 41 процент на 39 проценти, додека скорот на министерствата е зголемен од 48 проценти на 66 проценти. Во однос на одделните области на активната транспарентност – институциите и понатаму објавуваат најмногу информации од областа на пристапот до информации, а најмалку од областа на буџетската и финансиската транспарентност“, се додава во соопштението.

Во однос на регионите, според просечните резултати, и годинава најдобро стои Пелагонискиот Регион, а најслабо – Полошкиот.

Законската основа за активната транспарентност на институциите се наоѓа пред сè во Законот за слободен пристап до информациите од јавен карактер, но и во низа други закони како што се Законот за локалната самоуправа, Законот за буџетите, Законот за јавен долг, Законот за финансирање на единиците на локална самоуправа и др. Освен од регулативата, активната транспарентност произлегува и од практиката, односно кога една институција ги прави достапни до сите граѓани одговорите на прашањата што почесто ги добива во форма на барања за слободен пристап до информации од јавен карактер.

Истражувањето е спроведено во рамките на програмата „Цивика Мобилитас“ која ја поддржува годишната програмата на Центарот за граѓански комуникации.